Onze eeredienst - pagina 41

VALSCH SPIRITUALISME.

daarentegen wordt

Valsch

gebed het woord h et woord, indien dat

bidt,

stil

men geen

er

bidder ophoudt woorden

ook

zoo

de

woord

het

eischen zegt,

zijn

toe

niet

stellen,

te

te

saam

woord

en

mond

het

saam ook als de eenzam e En in stil gepein s.

verwilderen, als

men

oordeelt,

dat,

aan de woorden des gebeds geen

dat

als

in

geest nu doodt

overluid te bidde n,

stamelen, en verzinkt

doet,

voor den

het

plaats van

De

laat.

klank gehoord wordt, of

geest laat het er

gelijk

in

zoodra de geest

dit Spiritualisme,

doodt, óf verwilderen

óf

37

men deswege

het gebed he t

in

woord

komt, en het

maar

uitloopt zonder

teugel van den geest.

Wat

hier

nu van het gebed

is

geteekend,

is

beginsel op heel de

in

Liturgie toepasselijk.

de

Als

tegen

vorm

vorm den geest overheerscht, dient het Spiritualisme

protest

in,

hier-

en eischt voor den geest de heerschappij over den

op.

Hierbij

geest den

nu loopt het Spiritualisme in rechte paden, als het door den vorm laat beheerschen, zóó dat die vorm er waarlijk is, den

hem

geest gehoorzaamt,

ter wille

is,

en

Maar ook dat Spiritualisme slaat vorm voor onwezenlijk verklaart,

den

hem

als instrument dient.

op valsche paden over, als het en hem dus óf vernietigt óf in

het wild laat loopen.

Geschiedkundig van de

is

nu de Gereformeerde kerk

feitelijk als

draagster

Spiritualisme opgetreden tegenover den vormendienst waarin

het

kerk van Christus in de dagen, vóór de Reformatie

opkwam,

ver-

zonken was.

En

hierin

Maar,

en

had ze recht. onder die tegenstelling

zijn

we nog

altoos

wor stelende,

deze goede en heilige spiritualistische neiging heeft op tweeërlei wijze zich in de Gereformeerde kerken pogen vast te zetten. Eensdeels door

doen heerschen, en in gereeden vorm aan den geest een bruikbaar en voegzaam instrument te leveren. Maar ook anderdeels door aan den vorm alle beteekenis te ontzeggen, en diensvolgens den vorm óf geheel op zij te zetten, óf wel den vorm den geest over den vorm

waarlijk

geheel over

te

laten

te

aan den oogenblikkelijken indruk en aan de wille-

keur van het individu.

Het sterkst

komen

is

deze tegenstelling ten slotte

in

Groot-Brittanje uitge-

van de Puriteinen tegen de Episcopaten. In de Bisschoppelijke kerk van Engeland, die in haar Confessie nog altoos een Gereformeerde kerk is, werd op den vorm weer zóósterke

nadruk

in

den

strijd

gelegd, dat de geest de heerschappij verloor, en

men dan nu

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen