Onze eeredienst - pagina 110

HET KERKGEBOUW.

106

XXIV. Het Kerkgebouw.

(Vervolg).

Voor een niet zoo gering deel wordt de afmeting, de plaats en de vorm van een gebouw door zijn doel bepaald. Niet uitsluitend. In dagen van vrede en overvloed zoekt de kunst ook onder het bouwen te zinnen en in den bouw zin te verbeelden maar althans het bouwen van een kerk is ook aan de eischen van doelmatig gebruik gebonden. Ten deele is de kunst hier alzoo onvrij. Immers de dusgenaamde ;

kunsten vinden

vrije

dat

ze

haar eigenaardig karakter van vrijheid,

juist daarin

en niemand dienen, en eeniglijk aan het ideaal van het

niets

schoone onderworpen zijn. De hooge producten der kunst worden niet besteld, maar vrij geboren. Zoo hooge oorsprong echter is alleen denkbaar bij die kunsten, die aan weinig plaats en materiaal, en daardoor aan niet te groote kosten gebonden zijn. Een dicht te maken eischt gansch geen aan-

Een greep

merkelijke uitgaven. onderstelt

zetten,

reeds

de

in

de tonenwereld

te

doen en vast

beschikking over een instrument.

te

Enkel

gevoelde compositiën komen bijna niet voor.

Een schilderstuk vraagt om zekere ruimte, om doek, penseel en verf. Een beeld eischt een blok steen, die afkapbaar is, en de noodige beitels. Maar dat is dan ook al, en de kunstenaar moet reeds buitengemeen arm zijn, die zich deze weinige stoffen en instrumenten niet kan aanschaffen.

Maar in

heel anders staat het met den bouwmeester.

steen

hout

en

en

De

verwezenlijking

van zijn ideale plannen komt vaak op

metaal

te staan. Denk maar aan den Dom te_ op kleiner schaal vordert de bouw, waarin zich een

millioenen en millioenen schats

En

Keulen.

zelfs

grootsche kunstgedachte zal uitspreken, toch altoos tonnen gouds. Dit

nu

maakt, dat de bouwkunstenaar wel

motieven, maar niet besteld.

Een

ander die het

beantwoorden.

ander

vrij

is

in

betaalt

hun aanwending.

paleis

in zijn

betaalt meest ook hem. dan ook aan welk doel het

moet een

en zoo ook een kerk een kerk

blijft

Zijn kunststuk

het,

betaalt, bepaalt

Een

vrij

paleis,

is

kunstaltoos

Maar

die

moeten een museum een museum, zal

zijn.

Doch ook hiermee is nog niet genoeg gezegd. Niet elk paleis, niet elk museum stelt dezelfde eischen. Een museum van schilderijen moet anders zijn dan een museum van natuurlijke historie. Een paleis van justitie

anders dan een paleis dat

tot

woning voor

het vorstelijk gezin

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen