Pro rege - pagina 184

PRO REGE.

178

op ongemeene in

schaal, en vestigde

gansch Europa, dat wij

in

onzen industrieelen roem derwijs

meer dan één vak de leermeesters van

Maar ambachtsscholen,

heel de beschaafde wereld waren.

men

scholen, industriescholen, fabrieksscholen had

entegen moet

komt men

er niet.

Thans daar-

voor onze povere nijverheid op de school

alle studie

worden aangeleerd,

niet.

nijverheids-

zonder heel een breede reeks van scholen

en

Vroeger

kwam

hoogere

alle

uiting,

op welk ge-

bied ook, uit het leven zelf voort, van zelf en uit instinctieven aandrang, nu er

voor

dat instinctieve afgestompt en

is

men

onverwacht

iets dergelijks.

uit

hun

Vroeger traden de groote kunstenaars

bouwden,

tente te voorschijn,

hun tonen hooren, en zongen

deden

den,

het bewuste aanleeren

de plaats getreden. Zelfs op het gebied van de Kunst

in

bespeurt

is

uit

beitelden, schilder-

eigen geestesdrang;

en wat ze schiepen, wordt nog aangestaard als het hoogste, dat op

werd geschonken. Maar boeken over kunst hadden ze

kunstgebied

zelden gelezen, kunstscholen hadden ze weinig bezocht, bijna geen

geschiedenis al

zijn

der

instinctief

uit

kunst hadden ze tot hun beschikking. Het heilige

kwam

hen op. Thans daarentegen

inspiratie bij

onze kunstscholen en kunstacademiën verrezen, geschriften over

echte

en valsche kunst pogen u alles

uit te

leggen, kunstcritiek

is

aan de orde van den dag, geheele bibliotheken zoudt ge enkel met

de boeken over aesthetiek kunnen vullen.

op

leert

spiratie

Maar

men

nooit.

Kunst kan

opkomen. Kunst

gebied

is

het te

ommekeer

kunnen omzetten.

anders dan instinctief

een vanzelfsheid of het

is

uit in-

geen kunst.

hier zoo sterk, dat zelfs

op

bewuste leven telkens poogt het onbewuste en

in-

verdringen.

En

dit

alles

saamgenomen nu

wijst ons

de uiterst gewichtige evolutie van ons leven, dat in de jaren en

eeuwen onzer onbewustheid nu,

niet

daarom spreekt het vooral

juist

stinctieve

op

heeft deze

het kunstgebied wel de orde der Natuur niet

Kunst

dit

Nu

bij

rijk

uit

het instinctieve opbloeide, en

de daling van den instinctieven

indringen

in

de

samenstelling

factor,

ons door een bewust

van de wetten der natuur,

tot

een

hoogere, meer gezamenlijke en veel krachtiger heerschappij bezittende

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen