Onze eeredienst - pagina 42

VALSCH SPIRITUALISME.

38

ook

ziet,

weg

is.

hoe

men naar Romes

spoorslags

te

vormelijken dienst op

heeft reeds in de helft der 16e eeuw Johannes a Lasco, in met Cranmer, gepoogd, tegen dit vormelijk Episcopale stelsel" êën gematigd Gereformeerd liturgisch geheel over te stellen, maar, vooral onder de aandrijving van John Knox, zijn de Puriteinen, en

En wel strijd

zijn

later

de Independenten,

in

een tegenovergesteld uiterste overgeslagen,

hebben zich kortweg zoogoed als van allen vorm geëmancipeerd, en op hoogst ernstige wijze het liturgisch beginsel zoogoed als tot niets herleid.

nu

Overmits vertaald alle

en

de

gretig

der Puriteinen ook hier

geschriften

te

lande veel

gelezen werden, heeft dat rustelooze protest tegen

eeren van den vorm, en dat gestadig dringen op emancipatie van

ook hier te lande Reeds van nature is de Nederlander geen minnaar van nobele vormen. In het vormelooze vindt zijn gemakzucht zich thuis en elke vorm knelt hem. En waar nu bovendien zekere overgeslopen eenzijdigheid uit de Doopersch e richting ook in onze Gere-

den zijn

individueelen

geest

in

elk gegeven oogenblik,

uitwerking niet gemist.

formeerde kerken nawerkte,

is

het alleszins begrijpelijk, dat dit valsche

ook hier te lande een vruchtbaren bodem vond, en jia_ niet zoo lange dagen allen eerbied voor het liturgische verdrong. Allengs was het dan ook zoo ver gekomen, dat niemand in Gods kerk meer naar de juiste verhouding tusschen geest en vorm in den Spiritualisme

eeredienst

vroeg.

Het

„ieder

vogeltje

zingt

zooals

het

gebekt

is,"

werd onder predikanten regel. Waaraan had men zich te storen ? De predikant was volmaakt vrij, om heel den eeredienst in te richten gelijk hem dit geviel. Noch orde, noch regelmaat, noch gelijkheid werd meer waargenomen. Ieder bewandelde zijn eigen paadje. Ieder bereed zijn eigen stokpaardje. En de Gemeente, van verre niet vermoedende, welk gevaar hierin school, juichte dit eer toe, dan dat ze het tegenwerkte. Wat deed dit er dan ook toe ? Veeleer hield afwisseling den toon levendig. En als de predikant bovendien bekend stond als een „geestelijk mensen", zag men in dit geheel vrij omspringen met woord, vorm en volgorde, iets dat schier leek op heilige inspiratie in 't klein. Zoo lang kan een kwaad, dat in den oo rsprong niet bezworen werd, in de historie nawerken, en al erger worden Reeds in de dagen der Reformatie, kwam in Zwingliaansche en Doopersche kringen het besef op, dat er in de vergadering der geloovigen .

eigenlijk niets in

het gebed.

behoefde

te

zijn,

Een soort lezing

dan een man, die preekte en voorging in een zaal voor zeker aantal toehoor-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen