Onze eeredienst - pagina 433

DE OVERGANG VAN DEN HEILIGEN DOOP TOT HET HEILIG AVONDMAAL.

429

deze keurders en deze gezelalgemeen verval der Volkskerk, een schappen zijn kern in de kerk hebben afgezonderd, waarin de belijdenis van het Evangelie en de geestelijke kracht der Godzaligheid stand hield, ook toen op het eind der 18e eeuw de afval zelfs onder de Leeraars onzijn,

ontkennen

te

valt het niet, dat het

geweest, die

Separatie

is

geleeraard

ook

heerschte

al

zijn

hen

bij

de

Piëtisten

Groningen, waar

Werumeus

uit deze gezelschappen opgekomen, meer voorwerpelijke toon. Het was lande een bijna gelijke beweging als

te

Duitschland.

in

kern, dat later de

uit

in

meest

een

onder de Gereformeerden hier onder

deze

is

en ook de „Vrienden der Waarheid",

heeft,

1839 nog bleven,

die na

Het

voortgekomen, met name

Zuidlaren

te

't

maakte.

vorderingen

gelooflijke

bij

In

landen bleek de kerk

beide

steeds minder bekwaam, om zich als kerk bij haar geestelijk karakter te houden, en toen zijn het deze gezelschappen en conventikelen geweest, die de taak der kerk overnamen, en poogden te vormen wat men

noemde een

ecclesiola

in

ecclesia,

d.

i.

een verborgen kerk

in

de

publieke kerk.

was in beide landen geestelijke beweging aansloot. Klein

bijeenkomsten

de

het aantal Leeraars, dat zich aan deze

Werumeus deed gezelschappen, ja, nam er

en

dit,

en verscheen

zelf deel

aan.

in

Maar

kon het moeilijk anders, of de predikanten moesten zich door deze beweging in hun positie als Leeraars der Gemeente aangetast gevoelen. Niet de Kerkeraad leidde nu de Gemeente, maar het „Gezelschap". De Leeraar moest door het gezelschap gekeurd en goedbevonden worden, of hij verspeelde alle geestelijk crediet. Niet de dienst in de kerk, als de Leeraar het woord verkondigde, maar het „Gezelschap" waarin de oefenaar sprak, was de eigenlijke samenkomst, toch

die

sterken

geestelijk

waren feitelijk op zij werk was ten lijk Enkele

zachtzinnige,

namen

uit

dien

en

opbouwen

gezet, en slotte

zoo

geheel

moest.

de

en

Leeraar

aan het „Gezelschap" overgegaan.

geestelijk-aangelegde

hoofde

Kerkeraad

het geestelijk oordeel als het geeste-

Leeraars

predikanten

almeer

een

uitgezonderd,

vijandige

positie

Gezelschappen in, en deze Gezelschappen tegenover de Leeraars. Dit werkte de afwijking van de leer bij de predikanten in de hand. Bij het geestelijk deel der Gemeente geen steun meer vindende wierpen zij zich op het afgeweken deel der Gemeente, tegenover

deze

althans dit deel, dat het grootste was, aan zich te trekken, gaven dezen afwijkenden leden ten genoegen steeds meer van de

zochten en

waarheid Dit

prijs.

heeft

toen den achteruitgang van het kerkelijk leven op onge-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen