Afgeperst - pagina 61

WAT

AZIË BROEIT.

IN

57

eigen religie vervreemd worden, zonder er een andere, positieve

voor

religie

van

religie

in

de plaats

te

krijgen.

Onverschilligheid op het stuk

zou vrucht en regel worden.

hamedaansch

In

naam zou

't

al

Mo-

maar losweekend van den Islam. En tenslotte zou de Javaansche aristocratie het toonbeeld geven van dat uitgeblijven,

hold Mohamedanisme van vele gemoderniseerde Turken, die in naam den Islam vasthouden, maar door prijsgeving van het wezen ervan

Tot wat uitkomst zulk een wezen

zichzelf verachtelijk maakten.

looze

religie

leidt,

kan

men

ten deele in streken van ons eigen

maar veel droever nog in de groote centra van het Islamisme Gingen we zelf de Priayi's in dezen geest opvoeden, zoo zou van hen het bederf op den Javaanschen kleinen man overgaan, en de finale zou niet anders kunnen wezen dan een algemeene land,

zien.

van Java's

degeneratie

in

zijn

„een

dichte

bevolking

in

sociaal, ethisch en

De Zendingsdirector Gunning

religieus opzicht.

zegt 't zoo terecht verschenen Regeering en Zending, dat een inlander zonder godsdienst zelfs niet denken kan" (p. 18).

pas

leven

Vermoedelijk

zou

Hindoeïsme, nog man zou zelfs dit

de aristocratie, door haar sympathie voor het

Paganisme terugglijden, maar de gemeene kunnen, en zoodoende zou geestelijke verwording eindigen met op Java toongevend te zijn. De Aziatische beweging, die op zich zelve zoo schoone beloften in zich draagt, zou in

het

niet

op die wijs voor Java

tot

weging

die

En het is door dit de vraag zich stelde, of de be-

een vloek worden.

pijnlijke vooruitzicht, dat vanzelf

onmiskenbaar komende

is,

en de daardoor

opgekomen

zin voor hoogere cultuur niet in beter

spoor kon worden geleid. Op die vraag zocht ik een antwoord, en het is niet dan na ernstige overweging, dat ik meende, dat althans meer dan in 't advies van den Leidschen hoogleeraar, heil voor Java te zoeken ware in het te hulp

roepen van de particuliere onderwijskrachten. Een gedachte die ik, er een grijpbaren vorm aan te geven, opzettelijk in het kleed

om

van Groen van Prinsterer's adagium stak. Dit toch kon de attentie trekken en op die manier de zaak op gang brengen. Zeg iets in een logisch onberispelijken, maar niet pakkenden vorm, en het is, eer de week om is, reeds vergeten. Maar steek het in een kleed van eenigszins opzienbarende snit en tint, en ge prent de gedachte, die ge op den voorgrond wilt schuiven, vast in het geheugen.

Aan dien vorm dank

ik het dan ook, dat het groote publiek het denkbeeld terstond gevat heeft en dat het nu reeds druk van alle zij is besproken. Zoo zelfs dat de Minister op 30 December er zich

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen