Afgeperst - pagina 109

105

BIJLAGEN.

kathedersocialisme, hetzij bij de Manchesterschool aansluiten ? Dit kunnen wij niet doen, dit heeft de Christelijke partij nooit gedaan en dit doet

ook nu nog nergens. stelt het wel eens voor, als zou de anti-revolulionnaire partij een partij zijn, hier in Nederland opgekomen. Neen, Mijnheer de Voorzitter, de Christelijke partijen zijn van veel ouder dagteekening dan de Wanneer men teruggaat in de historie, dan vindt men zelfs liberale. tot op de tweede helft van de 16de eeuw geen woord, geen uitdrukking voor wat zij noemen den Staat. Zoo weinig is het standpunt, hetzij van de eene, hetzij van de andere geschetste school, een voorstelling Wanneer een begrip geen die den roep der eeuwen voor zich heeft. zij

Men

:

naam, geen woord, geen uitdrukking heeft, dan volgt reeds daaruit dat het niet leeft. En nu is bij de Grieken, dat weet men, nooit anders dan het woord polis gebruikt, waar onze uitdrukking politiek en politiek leven van herkomslig is. En bij de Romeinen heeft men evenzoo nooit

—

daar men anders gehad dan het woord res publica, en dat woord is de geheele middeleeuwen Latijn gebruikte in de middeleeuwen door altoos zoo gebruikt, totdat het eerst Bodin en Montaigne, op het laatst der 16de eeuw, het woord estat van een Italiaanschen schrijver hebben overgenomen. Zoo weinig was dit een algemeen gebruikt woord,

—

Duitschland eerst in 1794 het woord Staat voor de eerste maal gebezigd is. in een Wij hebben dan ook niet de klassieke voorstelling van den Staat. Neen, wij hebben altoos deze voorstelling gehad, die reeds, door Chrysosthomus is uitgesproken, door Augustinus is beleden en uitgewerkt, op zijn autoriteit de geheele middeleeuwen is blijven gelden en die

dat

in

officieel stuk

ook nu nog wordt beleden, zoowel in de geschriften van Stahl als ook bijv. in het geschrift van von Mühler: „Grundlagen der Philosophie der Staats- und Rechtslehre nach evangelischen Principiën", hetzelfde standpunt dat ook onze vaderen hier te lande hebben ingenomen, toen in artikel 37 van hun geloofsbelijdenis schreven, dat de Overheid zij het volksleven bijkomt en dat zij er alleen bijkomt om hetgeen in de maatschappij fout is gegaan door de zonde, te herstellen en zooveel mogelijk het kwaad voor de toekomst te verhoeden. Daar is door onze vaderen beleden, niet alleen door theologen, maar door onze vaderen iu dien tijd toch waren al onze Staatslieden lid van in het gemeen bij

—

de Kerk en die dat beleden „Wij gelooven, dat onze goede God, uit oorzaak der verdorvenheid des menschengeslachts. Koningen, Prinsen en Overheden verordend heeft, willende, dat de wereld geregeerd worde door wetten en politiën, opdat de ongebondenheid der menschen bedwongen worde, en alles :

naar goede ordinantiën onder de menschen toega." Vandaar dan ook, dat het Calvinisme hier in ons land wortelen kon, daar toch dat Calvinisme altijd er voor is opgekomen de rechten en

de vrijheden van de maatschappij, de rechten en de vrijheden van het volk te verdedigen en nooit anders macht, gezag of invloed van de Overheid heeft willen toelaten dan om te corrigeeren de fouten die door het bederf in de maatschappij en in het volksleven waren ingedrongen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen