Afgeperst - pagina 73

WAT kunnen

toe

scholen

te

leiden,

doen

om

IN AZIË BROEIT.

eenzelfde

in

verrijzen, en

plaats

69 tien,

twaalf kleine

de kosten voor het Gouvernement

Ten deze moet alzoo veel aan het goedvinden Gouvernement worden overgelaten, maar met de zaak

verdrievoudigen.

te

van

het

waarop

hier aankomt, heeft de quaestie van deze cancurreerende

't

scholen niets

te

Voor wat de generale behoefte aan scholen

maken.

der eerste klasse voor inlanders, met het Nederlandsch als voertaal, betreft, beginne het Gouvernement met te beoordeelen, of er geen overwegend bezwaar bestaat om het particulier initiatief te laten optreden, dan wel, of de Regeering, waar dit niet kan, zelve school moet houden. Kiest ze nu 't eerste, dan subintreert die particuliere school voor wat anders het Gouvernement zelf zou moeten geven. Vandaar dat het dan ook in de volle kosten kan voorzien. Finantieel scheelt dit haar niets. En nu is hierbij

tweeërlei stelsel mogelijk; of dat

men

zegt: Als zich geen bijzon-

dere redenen voordoen, plaatst het Gouvernement allerwegen zijn eigen school en laat eerst oftewel

treeren,

dat

bij

uitzondering de particuliere subin-

men zegge:

„Als geen bijzondere bezwaren

Gouvernement de particuliere school voorwaar dit óf uit gemis aan initiatief niet kan, óf ook met het oog op den geest der bevolking gevaar kon opleveren. En staat zoo het geding, dan zegt een enkele van Links, zich voordoen, laat het

gaan en trede

het

dat

kiezen het

zelf slechts op,

tweede,

wij

antirevolutionairen dat het eerste stelsel te

en dit nu poogde ik uittedrukken door

is,

bijzonder

Een leuze

derwijs als aanvulling.

op den tingen,

te

spreken van

onderwijs als regel en van het Gouvernementsondie,

gelijk

men

ziet,

volkomen

toestand past, volstrekt niet alleen voor de Buitenbezit-

maar met name ook op Java, en die dan ook, gelijk men meer algemeen toepassing zal vinden. meer nu legde ik hier in de Kamer nadruk op, omdat er

zien zal, steeds

Te

van de zijde van Dr. de Visser c.s. een geheel ander gevaar dreigde, dat men mij veroorlove hier met een kort woord ter toetse te brengen.

Ook de bemerkingen van ingelascht.

Gelijk

van

meetaf helder het gevaar hoogleeraar

dreigde.

Dr. Kromsigt

zelf spreekt, in,

Een

beschouwe men

als hierbij

zagen ook deze heeren van

dat uit het advies van den Leidschen zoo goed als volstrekte binding van

het onderwijs Ie klasse voor den Javaanschen adel aan de neutrale Gouvernementsschool, en dus aan het Humanisme, gelijk Dr. Snouck Hurgronje wilde, zou bij den invloedrijken stand der Priaijis op moderne verwildering van den geest en op nonactiviteit-stelling van

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen