Ad Valvas 1965-1966 - pagina 223

ad valvas WEEKBLAD VAN DE CIVITAS ACADEMICA DER VRIJE UNIVERSITEIT

13e JAARGANG

Nr37

26 augustus 1966

medemenselijkheid tussen twee polen ie klassieke kinderboeken, ik denk bijvoorbeeld aan Nienker aQ Hichtum's „Afkes tiental" en Laura FitmghofF's „De Hinderen van de Grote Fjeld" spelen zich af m arme, zo niet de allerarmste milieus De warmte en de bekoimg van deze boeken ligt m de giote verbondenheid van de kinderen onderling Een andere groep waar we het hier niet over zullen hebben appelleert op medelijden en identificatie met de eenzame held, bijvoorbeeld Hector Malot's „Alleen op de wereld" In die eerste categorie past wonderwel „Bartje" van Anne de Vries Ook hier de schildeung van een arm, primitief milieu met een sterke door menselijkheid geadelde biologische verbondenheid van de gezinsleden Het is niet toevallig, dat Anne de Vries na dit debuut het meest produktief werd als kinderschrijver „Bartje" is gelukkig een grote-mensenboek, zodat men er met jonge mensen over kan praten zonder elkaar over en weer van kinderachtigheid te verdenken Het met smaak herlezen van de bovengenoemde kinderboeken blijft meer voorbehouden aan wat ouderen die te zeer hun kindsheid ontgioeid zijn om een verlate puberteit te veronderstellen Nogmaals wat is de bekoorlijkheid van deze boeken'' In al deze boeken wordt er echt en hevig geleefd Maar waardooi dan'' Zeker niet door de materiele mogelijkheden in al deze boeken wordt met stuivers omgesprongen zoals wij dat doen met tientjes De uiterlijke omstandigheden zijn soms, objectief bezien, belangrijk door de grote natuurkrachten zoals in ,,De kinderen van de Grote Fjeld", meestal volstrekt tiiviaal, bijvoorbeeld in „Afkes tiental" en m „Bartje" Wat al deze boeken gemeen hebben is de noodzaak van deze zwakke mensen om zich gezamenlijk tegen deze omstandigheden teweer te stellen Men heeft elkaar nodig en men heeft elkaai, zondei dat men zich dit overigens realiseeit „Het leven is waard geleefd te worden om zijn zelfs wil" zei Goethe We leren uit deze boeken dat echt menselijk leven medemenselijk leven is Ondertussen is de wereld van deze kinderboeken gelukkig al lang veigaan Ze zijn trouwens eenzijdig, deze boeken, in die zin dat psychologisch en sociologisch er heel wat ongunstiger milieus waren De welstand is, nadat deze boeken geschreven werden, speciaal m de landen waaiuit ze stammen, ongelooflijk verbeterd De individuele mogelijkheden zijn spectaculair vergroot, doch, en hier IS iedereen het wel over eens, de onderlinge band tussen de mensen is niet toegenomen Er is een algemeen gevoel van onbehaaglijkheid Men moet met vergeten dat de materiele mogelijkheden meer alternatieven scheppen, en er is waarschijnlijk niets zo neurotiserend als het hebben van te veel alternatieven Men is minder op de medemens aangewezen en dit houdt in dat men, zo men dat wil, ook minder met hem hoeft te rekenen Om het gunstig en misschien eufemistisch te zeggen de mens heeft nog niet geleerd met zijn nieuwe rijkdom te leven Hij wordt ouder, maar de oudedagsproblemen zijn niet opgelost en stapelen zich op Hij kan zich sneller verplaatsen, maar de verkeeispioblemen hopen zich op Hij verdient meer dan vroeger, maar dit geldt nog meer voor zijn fortuinlijker

lotgenoot zodat hij relatief toch makkelijker achteiblijft Hij leeft meer mogelijkheden tot intellectuele ontwikkeling, maar ('lijft daardoor ook relatief makkelijker achter bij zijn begaafder 'O'genoot ^oe grotere massaliteit, en er zijn veel meer mensen dan vroeger, noe mindei de individuen elkaar kennen Getuige de afschuwelijke eenzaamheid der oude mensen in de grote steden, zich manifesterend m de dwalende figuien dooi het nachtelijk duister van de grote stad Deze problemen lijken actueel, zijn het ook wel, maar bestaan zeker al langer dan vandaag Wat wel opvalt is dat door de stroomversnelling waarin wij leven alles veel meer losgewoeld wordt en een nieuwe modus nog niet gevonden is of zich m verkeerde richting ontwikkelt Wij voelen allen wel intuïtief dat door absolute medemenselijkheid, gebruik makend van de grote mogehikheden van deze tijd, er een soort hemel op aarde was te scheppen Als ch'istenen weten we dat we hier actief moeten

civttasdagen 1966

i9m30septe7>ävr cmfèrentleoofd derOIX.Puttm.

i0

.cu'

^J^jjAviéÊ^^

t^Ari^'P''"^'' ^^4^

s^elxrs:pcßiul3er~pwfvMiflnk~;paterdw$ens.yprofv.zutlieitt''

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen