Ad Valvas 1966-1967 - pagina 206

maar vanuit hun specifieke gezichtshoek. Maar met die constatering kan men niet volstaan. Minstens zo opvallend is de gretigheid waarmee de constatering van deze ingewikkeldheid wordt gebruikt als excuus, enerzijds om geen verantwoordelijkheid te hoeven dragen en anderzijds om geen verantwoording af te hoeven leggen. Men treft de kern van de zaak waarschijnlijk beter, wanneer men stelt dat wij nog van begin tot einde moeten leren om ernst te maken met de fundamentele democratisering die ons als mogelijkheid, maar daarmee tevens als opdracht is gegeven. Deze gehele situatie vraagt om arbeid. Arbeid van grote intensiteit en van een andere orde dan de arbeid waaraan wij traditioneel zijn gewend. Wij zullen opnieuw moeten leren wat

het zeggen wil dat waarachtig menselijk leven slechts mogelijk is als toewijding aan laatste werkzaamheden, waartoe men slechts in deze toewijding toegang verkrijgt en die zich buiten deze toewijding om op geen enkele wijze laten funderen. Wij zullen van het begin af aan moeten leren dat wij daarbij geheel en al op elkaar zijn aangewezen, in die samenhang van volledige vrijheid en volledige verantwoordelijkheid, die een menselijke samenleving inderdaad tot een menselijke samenleving kan maken. In het kader van deze arbeid wil het vormingswerk één van de werkplaatsen zijn, experimenteerruimte, oefenschool. En alleen voor zover het daarin slaagt heeft het zin, is het méér dan een modegril, die men af moet schrijven voordat zij gemeengoed is geworden. A. J. Nijk

wat is vormingswerk ? Het moet zonder twijfel voor buitenstaanders vermakelijk zijn om vormingsleiders met elkaar hun eigen werk te horen omschrijven. Een dergelijk gesprek zal waarschijnlijk meer onthullen over de gesprekspartners dan over het vormingswerk. De outsider komt zo niet veel aan de weet. De groene brochure van het S.V.C, over het vormingswerk, die onlangs verschenen is, heb ik er nog eens op nageslagen. Het mag gezegd worden dat deze brochure voor de theorievorming uitermate belangrijk is. Wil iemand echter weten wat het vormingswerk voorstelt, dan komt hij er waarschijnlijk niet uit ondanks de brochure. Wat moet hij bijv. aan met het volgende proza, waarop hij al op de eerste beschreven pagina wordt getracteerd: ,,Daarom is het geven van informatie van zo grote betekenis. Dit is open, maar geen kleurloos werk. Want de doelstellingen blijven vrijheid, verantwoordelijkheid en creativiteit. Het gaat in het vormingswerk om het in vrijheid scheppen van een democratische samenleving in het spanningsveld van personaliteit en verantwoordelijkheid voor de gemeenschap, om een toekomstvisie op de wereld, waarin gerechtigheid heerst en vrede." De diepzinnige wijze waarop er veelal gesproken wordt over het vormingswerk roept soms begrijpelijkerwijs irritaties op. Waarom niet gewoon gezegd wat het om het lijf heeft. Daarenboven schijnt het woord vormingswerk op sommigen de indruk te maken dat de participanten plastisch materiaal zijn - objecten om gemodelleerd, gevormd te worden. Allemaal redenen waarom de praxis van het vormingswerk onder studenten soms niet die aftrek vindt die wenselijk zou zijn. Laten wij daarom de zaken prozaïsch, laag bij de grond formuleren: vormingswerk = conferenties. Voor de precisie evenwel: niet alle conferenties zijn vormingswerk. Vormingswerk is een conferentie van een bepaald kaliber. Het onderwerp en de manier waarop dit onderwerp wordt gedoseerd, bepalen dit kaliber. Het zit hem dus in het onderwerp. Dat moet voldoen aan zekere criteria om een conferentie vormingswerk te laten zijn. Laat ik er eens een paar noemen, i. Een zekere kennis van het onderwerp moet bij de groep aanwezig zijn. De mate ervan is nauwelijks aan te geven, omdat het zich laat denken dat de kennis zo ijl is dat deze zich alleen kan uitdrukken in de wens naar meer. Dit criterium anders geformuleerd: het onderwerp moet ontmoet zijn. 2. Het onderwerp moet een reële vraag vertolken. Er dient een zekere mate van betrokkenheid van de groep in tot uitdrukking

REDACTIE Kopij voor het nummer van 28 april inleveren uiterlijk donderdag 20 april vóór 10.00 uur. De Boelelaan ii 15.

te zijn gebracht. Het onderwerp mag dus niet alleen maar interessant zijn. Bijv. hoe voelt de toneelspeler zich als hij zijn rol vertolkt? Verder zijn hiermede vele belangwekkende onderwerpen in de hobbysfeer - het houden van huisdieren, postzegel verzamelen, etc. - uitgesloten, maar ook die van zuiver informatief gehalte: hoe leeft de Indiër in India? N.B. Met het oog op de slechte verstaander is het geven van voorbeelden erg hachelijk. Want ik kan mij conferenties indenken, waarin lezingen of films over huisdieren en Indiërs goed passen. 3. Het onderwerp moet actueel zijn, het moet nü spelen binnen de horizon van de groep. In het vormingswerk gaat het dus niet om de hooggeroemde algemene ontwikkeling. Informatie over de democratie bij Plato is alleen zinvol mits deze wordt gebruikt om helderheid in het heden te verschaffen. 4. Het onderwerp dient controversieel te zijn. Alternatieve benaderingen en oplossingen van het vraagstuk moeten mogelijk zijn. Bij het vormingswerk hoort het geloof dat het zin heeft naar elkaar te luisteren en met elkaar te praten. Dit geloof verwacht dat men in het gesprek naar elkaar toe kan groeien en dat men verder komt. Is het onderwerp niet controversieel dan is de juiste wijze om zich de stof toe te eigenen de les. Overigens voldoet het lezen van boekjes dan ook uitstekend. 5. In de keuze van het onderwerp door een groep moet een verlangen tot gedragsverandering besloten liggen. Dit is een wat deftige omschrijving van: vormingswerk staat op gespannen voet met vrijblijvendheid. Het heeft alles te maken met het hierboven gesignaleerde geloof in het praten met elkaar. Is men bij voorbaat niet bereid iets anders te gaan denken of doen, omdat men zo goed overtuigd is van eigen gedachten en daden - een respectabele visie -, dan doet men er goed aan het vormingswerk te mijden. Anders gezegd: men dient open te staan voor meningen van anderen. Ik had mij voorgesteld prozaïsch te blijven. Maar al schrijvend begin ik het vormingswerk te belijden. Met anathema's en tuchtmaatregelen incluis. Ik dien dus te stoppen. Aan de lezer de beantwoording van de vraag of ik mezelf heb laten kennen of het vormingswerk. P. Tijmes

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen