Ad Valvas 1966-1967 - pagina 205

ad valvas WEEKBLAD VAN DE CIVITAS ACADEMICA DER VRUE UNIVERSITEIT

14e JAARGANG

Nr. 24

14 april 1967

arbeid van andere orde Veel is in onze tijd mogelijk en veel is moeilijk geworden: ongekende mogelijkheden blijken ongehoorde moeilijkheden met zich mee te brengen. Het ligt dan ook voor de hand dat men onze situatie uiteenlopend beoordeelt; ongekend eufoor zowel als uiterst zwartgallig. Voor het een noch voor het ander bestaan ondubbelzinnige gronden. Meer ter zake is het inzicht in de complexe dubbelzinnigheid van mogelijkheden en moeilijkheden, die het kenmerk bij uitstek is van onze hedendaagse situatie. Nog meer ter zake mag het heten wanneer men de mogelijkheden probeert uit te buiten en de moeilijkheden tracht op te lossen. Het vormingswerk wil daartoe een bescheiden, maar reële bijdrage zijn. Globaal gesproken kan men de nieuwe mogelijkheden typeren als een ongehoorde uitbreiding van de menselijke vrijheid. Eveneens globaal gesproken betreffen de moeilijkheden de realisering van die vrijheid. Wij hebben daarbij het oog op onze westerse samenleving. Tot het volstrekt nieuwe van onze situatie behoort de werkelijk ongekende ruimte voor individuele mensen om zichzelf te zijn, een eigen leven te leiden, hun eigen beslissingen te nemen, hun eigen verantwoordelijkheid te dragen bovendien voor de samenleving waartoe zij behoren. Wat eenmaal het privilege was van exclusieve elites, is thans een reële mogelijkheid voor doodgewone mensen. Voor die ruimte is - en wordt - hard gevochten. Men denke aan de talloze emancipatiebewegingen die de vorige en deze eeuw te zien hebben gegeven. In de verhouding van arme en rijke landen, in de verhouding van gekleurd en blank is deze strijd nog volop aan de gang. Toch zijn de nieuwe mogelijkheden als het ware bij verrassing, als een soort natuurgebeuren over ons gekomen, als nevenverschijnselen namelijk van de technischeconomische ontwikkeling die nog steeds bezig is over ons heen te spoelen. Men denke aan de grote materiële verruiming, aan de toename van de vrije tijd, aan de enorme uitbreiding van de

vorming Op de eerste pagina's van dit nummer van Ad Valvas vindt u een aantal bijdragen rond het thema VORMING. Het woord is de laatste maanden veel gebezigd, het begrip is bezig vorm te krijgen, de vorm van het vormingswerk aan de V.U. is bij bestuur, senaat en studenten onderwerp van gesprek, onlangs verspreidde de Raad van Samenwerking binnen de universiteit 3000 exemplaren van een „Eltheto"-brochure, getiteld „Vormingswerk", kortom vorming is in (ook in de kranten: zie de afgebeelde koppen). De redactie stelt er prijs op het onderwerp in den brede aan de orde te stellen. De lezers kunnen zelf uitmaken of het hierbij - wat Ad Valvas betreft - moet blijven: wanneer zij behoefte hebben aan het geven van him visie, dan is daartoe, in beperkte mate, in een volgend nummer gelegenheid.

communicatiemiddelen en de toevloed van informatie, aan de verstedelijking, aan de ongekende mobiliteit en aan het met dit alles gepaard gaande snelle verval van traditionele patronen en het verdwijnen van de daarmee verbonden sociale druk. De moeilijkheden betreffen de realisering van deze vrijheid. Mensen hebben ruimte gekregen om hun eigen leven te leiden. Maar het leiden van een eigen leven blijkt minder gemakkelijk en zelfs minder aangenaam dan men had verwacht. Derhalve vervallen wij in nieuwe vormen van horigheid. Mensen hebben zich het recht verworven op medeverantwoordelijkheid voor de samenleving waartoe zij behoren. Maar de echte, dat wil zeggen de zinvol beperkte, doch tevens doeltreffende participatie van de burger in de zaken van het gemenebest blijkt ongemeen moeilijk te realiseren. Derhalve is er sprake van onbehagen. Wanneer wij ons spiegelen aan onze mogelijkheden kunnen wij moeilijk volhouden dat de term ,,klootjesvolk" in het geheel niet op ons van toepassing zou zijn. Twee kernpunten van deze moeilijkheden kan men als volgt aanduiden. Vrijheid kan slechts worden gerealiseerd wanneer men zich in vrijheid kan wijden aan wat men als laatste werkelijkheid ervaart. En verantwoordelijkheid voor de zaken van het gemenebest kan men slechts dragen voor zover deze zaken tenminste in grote trekken in hun samenhang en wat hun consequenties voor de toekomst aangaat, overzichtelijk is. Wat het eerste betreft: wij zijn er door ons verleden op geconditioneerd slechts die laatste werkelijkheden als geldig te ervaren, die door de groep waartoe wij behoren als zodanig worden erkend. Dat levert grote moeilijkheden op nu wij niet langer binnen de beslotenheid van één bepaalde groep kunnen leven en nu alleen reeds dooi dit simpele feit de gewaande objectiviteit van onze laatste werkelijkheden als sneeuv/ voor de zon weg blijkt te smelten. Indien een term als ,,de dood van G o d " überhaupt ergens op slaat, dan wel op dit proces dat zich in ons voltrekt en dat bij voorkeur in sociologische termen beschreven dient te worden. Wat het tweede betreft: het zelfde proces dat ons zulke enorme mogelijkheden tot democratisch samenleven heeft geopend, bemoeilijkt de realisering daarvan. De hedendaagse rationele beheersing van het leven op aarde maakt een ,,apparatuur" noodzakelijk van een zo grote complexiteit, dat zij nog slechts voor specialisten enigermate doorzichtig is en dan nog alleen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen