Ad Valvas 1966-1967 - pagina 251

vv'ordt Het zou verdienstelijk zijn de hele redenering over te nemen, maar vanwege de bla-bla-bla-achtige omschrijving van enkele psychologische begrippen, die daarin voorkomen, zou dan helemaal niemand meer iets van v w willen weten - en dat zou m i jammer zijn Daarom slechts de hoofdzaak (precisering van het voorafgaande) „De huidige eis van de democratie luidt individualisering en realisenng van de verantwoordelijkheden vooi het geheel Individualisering, of personalisatie, wil zeggen dat mensen zichzelf m vrijheid leren aanvaarden terwijl zij zich volledig aangewezen weten op de medemens en medeverantwoordelijk voor de samenleving waarin zij samen met anderen staan en waarbinnen en bij de gratie waarvan ook de realisering van hun eigen mondigheid zich voltrekt " Dit is ook de zm, die NCSV, VCSB en A D m de RCSW meenden te moeten handhaven, inclusief de frasen „volledig (aangewezen welen op de medemens ) " en ,,(de samenleving ) waaibinnen en by de gratie waarvan " Dat dit voor sommige christenen een struikelblok van enorme afmetingen kan zijn, dat ZIJ dit niet inzagen (wilden mzien'') en dat nu weer iets dergelijks in Ad Valvas wordt geschreven, zijn reden en aanleiding vooi mij om verantwoording af te leggen van mijn visie en van die van enkele CSB-ers (,,ergens rechts", maar toch wel acceptabel christelijk'')

V.W.: meer dan methodiek Het zou misschien voldoende geweest zijn om hier een eind te maken aan de kritiek op drs Nijks artikel, ware het niet, dat V w een veel verder gaande strekking heeft dan alleen maar een methodiek zijn om studenten informatie te verschaffen over alle mogelijke zaken Dit wordt in RCSW-krmgen wel eens gesuggereerd Gelukkig is drs Nijk op dit stuk bijzonder open en eerlijk, af en toe zegt hij het zelfs expliciet Het is een merkwaardige gewaarwording als men na zo'n opwindende controversiële uitspraak direct de volgende zinnen weer (bijna) volmondig kan naspreken, om dan een paar regels verderop weer m eenzelfde verbazing te vallen over de consequenties die drs Nijk verbindt aan individualisering en realisering van de vawdlh Zijn omschrijving van democratie wordt dan ,Die vorm van samenleving en cultuur, waarin het authentieke bestaan van de enkeling en zijn vawdih voor het geheel van die samenleving centrale waarden vormen, waarin deze waaiden over en weer als eikaars voorwaarde woiden beschoiiwd en waarin aan de verwerkelijking van beide in hun samenhang de hoogste piioriteit wordt toegekend, met dien verstande dat zowel de staatsvorm als het sociaal-economisch bestel daaraan ten dienste woiden gesteld " (Cursiveimg van mij, P H ) Natuuihjk is een en ander zeer noodzakelijk, maar IS het centraaP Of mag het dat ooit worden'' Ja, zegt de heer Nijk, ,,Wij zijn ons bewust dat we daarmee centraal stellen wat m de geschiedenis van de mensheid altijd marginaal is geweest en wat waarschijnlijk tot m lengte van dagen een marginaal karakter zal blijven dragen " Tegenwoordig zou zich dus m de marge afspelen wat juist het ,,specifiek menselijke" is Dit specifiek menselijke zou uit de marge moeten komen naar het centrum, waar nu nog aanwezig is ,,de massieve tekst van wat nu eenmaal gegeven is door aanleg en omstandigheden, zoals die zich biologisch, sociologisch en psychologisch laten beschrijven" Is dit werkelijk waar'' Zou dit met veeleei gelden voor degenen, die geloven m de fantasiewereld van een geseculariseerd (binnenwereldhjk immanent) wetenschappelijk determinisme^ De bewering ,,Individualisering is m onze situatie met langer in authentieke zm mogelijk, wanneer de verantwoordelijkheid voor het geheel daarin niet is opgenomen" slaat dan ook als een tang op een geseculaiiseerd varken, omdat ze m alle, ook vroegere, situaties gegolden heeft, ook m de wereld waarin voor God als degene die de situaties schiep, nog wel plaats was De volgende stelling, dat de algemene gang van zaken m onze huidige weield erom vraagt, door bewuste individuen gedragen te worden, valt m i om diezelfde reden vlak naast de christelijke

boot m het wereldse water, omdat in alle tijden de gang van zaken er m gelijke mate om gevraagd heeft en omdat de stelling er radicaal geen lekening mee houdt, dat de hele wereld met al haar standen en gangen van zaken rust m Gods hand, en dat nergens mensen zich hoeven op te schroeven totdat ze in staat zijn de gang van zaken uit Gods hand over te nemen Dit wil helemaal niet zeggen, dat ze zich met hoeven op te schroeven of dat ze vormingswerk moeten verwerpen, maar wel dat het met met die geseculariseerde krampachtigheid hoeft, die mij dunkt voortkomt uit de angst, dat, nu God ,,dood" is, ook de mensen verstek zouden kunnen laten gaan Moeten we nu ook nog de complicaties bespreken, die zich voordoen bij de democratisering'' Het zou bijzonder de moeite waard zijn, maar ik moet me beperken m mijn stuk, anders plaatst de redactie het stellig niet Ik zou alleen willen vragen, bij de homimsermg van de evolutie (,,wij mensen zijn zelf de evolutie"), of dit niet een heel hoogstaand maar wederom wetenschappelijk beschreven immanentiegeloof is'' Wat betekent het ,,niet zonder meer van goddelijke bestiermg en ondoorgrondelijk lot"'' Als we het onchristelijke begrip ,,ondoorgrondelijk lot" weglaten, blijft er dan ,,niet zonder meer" toch plaats voor goddelijke leiding'' Of komt hier (,,een zaak van mensen") de menselijke - individuele of collectieve - geest m plaats van de Heilige Geesf Vandaar misschien ook de ,,grotere frustiatie"'' Wat drs Nijk over arbeid en vrije tijd zegt, zou ik met hem kunnen beamen, evenals zijn opinie over het leren leven en verder werken met de brokstukken van de oude en fragmentarische nieuwe patronen van reflectie, evenzo zijn ,.volhardende gesprek" Een ander chapiter komt aan de orde op p 13, waar over normativiteit wordt gesproken Dit is eveneens een zeer ingrijpend onderdeel van zijn (en van elke) visie op v w Evenals de expliciet aangeroerde punten vrijheid, verantwoordelijkheid, cieativiteit, ideologisering en christelijk geloof Ik geloof, dat v w een zeer noodzakelijke bezigheid is voor studenten, dat het SVC daarvoor heel nuttig kan zijn, en dat daarvoor zeker een jaar tussen de studie nodig is, meer dan het traditionele patroon van het leven m de studentengezelligheidsvereniging, dat m de praktijk slechts op drie principes is gebouwd ie - verantwoordelijkheid voor de vereniging en het societeitsgebouw, 2e - oefening in inhoudsloze studentikoosheid of vrijblijvendheid, 3e - nominaal lid blijven en elders vorming zoeken of geven Verder geloof ik, dat het van groot belang is, dat m het oog gehouden wordt, dat ook het v w ons nu niet moet gaan voeren naar een medemenselijkheidsgeloof, waarbij alles m de wereld immanent moet blijven en op een nieuw deteiminisme moet uitlopen Want voor dit laatste ben ik peisoonlijk bijzonder bang, maar in een gemotiveeide angst - dacht ik - , die door de artikelen die tot nu toe over v w gepubliceerd zijn, steeds gevoed wordt Maar drs Nijk schrijft, p 30, dat hij mee wil ,.luisteren naar beuchten over een koninkrijk van God, dat met ver van ons af zou zijn" Daarom heb ik hoop op nadere oriëntatie, confrontatie en communicatie van zijn kant als Christenbroeder P Hekstra

koninklijke onderscheiding H M de Koningin heeft prof dr J P van Rooijen benoemd tot ridder in de orde van de Nederlandse Leeuw

5

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen