Ad Valvas 1967-1968 - pagina 337

H',",.*-!/

^'^a.isso'^

ad valvas

WEEKBLAD VAN DE CIVITAS ACADEMICA DER VRIJE UNIVERSITEIT

15e JAARGANG

Nr. 30

14 juni 1968

AFSCHEID VAN PROFESSOR NAUTA

afscheidscollege:

negentiendeeeuwse opvattingen omtrent ver Dindende kracht der Delijdenisschriften Prof. dr. D. Nauta heeft zijn afscheidscollege gewijd aan een onderwerp uit de vaderlandse kerkgeschiedenis en wel aan de opvattingen in de 19de eeuw omtrent de verbindende kracht der belijdenisschriften. Deze kwestie heeft in de geschiedschrijving wel de nodige aandacht gevonden, maar een samenhangende behandeling van heel het beloop der kwestie ontbreekt. De orthodoxie werd genoodzaakt zich van de kwestie rekenschap te geven in verband met de strijd, die na 1827 ontstond over de uitlegging van het ondertekeningsformulier voor proponenten uit 1816. Tegenover de Groninger richting en de moderne theologie zag zij het als taak de belijdenis der kerk te handhaven. In haar midden bleek

De Vrije Universiteit heeft vrijdagmiddag 7 juni afscheid genomen van prof. dr. D. Nauta. Hij gaf zijn afscheidscollege (voor een samenvatting zie elders op deze pagina) tijdens een bijeenkomst in het Koninklijk Instituut voor de Tropen voor een wel niet geheel gevulde zaal van ± 900 zitplaatsen, maar toch voor een aanmerkelijk groter publiek dan normaal zijn collegezalen zou hebben bemand. Nadat prof. Nauta zijn gehoor - en met name de dames van de collega's hoogleraren - had „gerustgesteld" met de mededeling, dat zijn toespraak niet over Calvijn zou gaan, sprak hij in zijn laatste college-uur van 65 minuten over de kracht van de belijdenisgeschriften der kerk. Insiders - en dat waren er velen, deze middag - verzekerden dat dit een typerend voorbeeld was geweest van de wijze waarop de scheidende hoogleraar zijn colleges gedurende zoveel jaren hield. Toen kwamen de sprekers. Als eerste nam prof. W. F. de Gaay Fortman als rector magnificus het woord. Hij sprak waarderende woorden, roemde o.a. de trouw en de bescheidenheid waarmee prof. Nauta zijn plaats aan de VU had bekleed: zij waren voorbeeldig. Prof. dr. J. van den Berg - decaan van de theologische faculteit en voorzitter van het werkcomité - wijdde o.a. aandacht aan prof. Nauta's vele en velerlei verdiensten: de van hem bekende zorg voor de juistheid van elk detail kwam uiteraard ook hier ter sprake. De dank voor dit aUes werd onderstreept door de geschenken: een bundel „Historische opstellen" en een album met d* jiamen van de gevers. Ook de praeses van de faculteitsvereniging bracht een boek (over Amsterdam) mee en - voor mevrouw Nauta - bloemen. Prof. Nauta zelf had het laatste woord: hij maakte er een mild gebruik van en verhulde niet, dat deze dag èn de vele lovende woorden (waarvan hij overigens wèl wilde zeggen, dat hij ook zijn fouten had!) ,,een groot ding" voor hem waren. Hij vestigde de aandacht op het historische detail, dat hij de laatste van de voor de tweede wereldoorlog benoemden was, die nog doceerde, zodat welhaast van het afsluiten van ,/een tijdperk gesproken kan worden. Hoog roemde prof. Nauta op zijn ^beurt de saamhorigheid in faculteit en in breder universitair verband: ^^at was, zo zei hij, een van de kenmerken van de nu afgelopen periode van zijn actief hoogleraarschap. Ook bij meningsverschillen bleven de persoonlijke verhoudingen steeds goed. Prof. Nauta hoopte dat deze waarden er zullen blijven nu de universiteit steeds groter wordt. Een geanimeerde receptie, waar protestants-theologisch Nederland „zwaar" vertegenwoordigd was, vormde het slot van dit afscheid. Velen maakten van de gelegenheid om met elkaar èn (kort) met prof. Nauta te spreken, gebruik. De voordelen van een grotere dan de normaal in het Woestduincentrum beschikbare receptieruimte kwamen hier duidelijk naar voren: een groot aantal personen kon zich hier - in de hal van het Tropen-instituut - vrijelijk bewegen zonder zeer lange tijd in een even lange rij te moeten staan. Dat was in dit geval een goede compensatie voor de toch wel lange duur van het officiële deel van het bijeenzijn. R.

evenwel verschil van mening te zijn over geaardheid en begrenzing van die handhaving. Sommigen waren voorstanders van het oude ondertekeningsformulier van Dordrecht (1619), hetgeen inhield een handhaving op alle punten tot in alle onderdelen toe. Anderen zoals Groen van Prinsterer wilden volstaan met een handhaving van wezen en hoofdzaak der leer, op een onbekrompen en toch ondubbelzinnige wijze. Da Costa daarentegen had bezwaar tegen onvoorwaardelijke ondertekening van belijdenisschriften uit een vroeger tijdperk; hij zocht de kracht van een belijdenis in haar versheid. Een tijdlang heeft de opvatting van Groen gepredomineerd, zonder echter de andere

opvattingen te kunnen terugdringen. Deze vinden juist al meer aanhang, terwijl zich daarbij nog allerlei nuanceringen vertoonden. Het is tenslotte uitgelopen op een vrij scherpe tegenoverelkanderstelling van twee standpunten: die van J. J. van Toorenenbergen en van A. Kuyper. Men kan niet zeggen dat er een diepgaande en giondige confrontatie heeft plaatsgehad van de diverse opvattingen. Met name moet er in dit opzicht een ernstig manco worden geconstateerd op het punt van de juiste relatie tot belijdenisgeschriften uit een veel vroegere periode, die in hun vormgeving onmiskenbaar bepaald zijn door hun tijd van ontstaan en daarom een kritische benadering vereisen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen