Ad Valvas 1967-1968 - pagina 38

zou een bescheiden stimuleren vanuit een centraal punt soms nuttig kunnen zijn Misschien dat een eerste stap in deze richting zou kunnen zijn de aanwijzing van een coordinator voor het onderzoekingswerk in de verschillende faculteiten of subfaculteiten studentenleven Het vorige jaai heb ik er op gewezen, dat zich in de studentenwereld veranderingen aan het voltrekken zijn en iets aangeduid van de oorzaken daarvan Sommigen hebben mij later gevraagd, waarom ik niet iets heb gezegd van de richting, waarin men de heroriëntering van de gezelligheidsverenigingen oude stijl zou moeten zoeken Ik heb dat bewust nagelaten en, behoudens een uitzondering, zeg ik er ook nu mets van Ik sta op het standpunt, dat deze heroriëntering een zaak van de studenten zelf is en ik wacht mij er voor hun ongevraagd m het publiek - overigens ongetwijfeld goede - raad te geven Zo heeft de senaat gaarne gunstig geadviseerd over een plan van de gezamenlijke studentenverenigingen - met uitzondering van S S R A m verband met haar sterke bindingen met de Universiteit van Amsteidam het vormingswerk onder de noemer van een disputorenraad te brengen Onder de supervisie van deze disputorenraad zal een aan de universiteit verbonden vormingsleider ten aanzien van het vormingswerk coördinerend en stimulerend optreden Directeuren hebben hun medewerking aan de uitvoering van dit plan toegezegd Tot die uitvoering kwam het dit jaar nog niet Hoe de heroriëntering op gang is, blijkt uit dit plan afdoende De gezelligheidsverenigingen gevoelen de noodzaak van goed doordachte algemene vorming en gaan deze mede als haar taak zien De ene uitzondering, waarop ik zo juist doelde voor wat het geven van ongevraagde raad betreft, is de groentijd Ik meen, dat senatoren en besturen van verenigingen, bij welke de kennismaking met de eerste jaars nog steeds op voet van ongelijkheid plaats vindt, een blijk van ware progressiviteit zouden geven, als ZIJ deze afschaften Niet omdat ik de laatste jaren veel zorgelijke bemoeienis met de groentijd zou hebben gehad, wel omdat steeds meer duidelijk wordt, dat bij alle humanicering een vitium origims blijft ongemotiveerde macht van een mens ovei een ander mens, die een werkelijke ontmoeting verhindert senaat Toch nog iets over de senaat De ambtstermijn van de conrectoren Wieringa en Lever is zojuist geemdigd Beiden wensten uitdrukkelijk terug te keren tot hun primaire taak Ik breng hun de dank der universiteit voor hun toewijding en die van mijzelf voor hun vriendschap en steun Hoe men zonder conrectoren een ambtstermijn van verscheidene jaren als rector kan vervullen IS mij een raadsel Het collegiaal dagelijks bestuur van de senaat heeft in zijn eerste fase uitstekend gewerkt, wij waren metterdaad collegae Op voordracht van de senaat benoemden Directeuren voor de periode igöy/'ög tot conrectoren Meuleman en Stahlie De senaat schonk hun in overweldigende mate vertrouwen en ikzelf heb mij daar van ganser harte bij aangesloten Vooral heeft het mij verheugd, dat er bij hen geen spoor van aarzeling was, dat zij aan het op hen gedane beroep gevolg moesten geven Ieder onzer heeft de plicht, als dat gevraagd wordt, aan het bestuurlijke werk van senaat en faculteit deel te nemen bestuursvormen van de universiteit Zo raken wij de praktische zijde van de vraag naar de bestuursvormen van de universiteit, deze organisatie m tweestrijd, zoals ZIJ in een niet gepubliceerd, maar wel op ruime schaal verspreid geschrift wordt genoemd Ik heb zo langzamerhand genoeg met het bestuur ener universiteit te maken gehad om te weten, dat de organisatie daarvan met volmaakt is Ik weiger echter mee te doen aan wat een waan van de dag dreigt te worden, dat het bestuur der universiteiten en hogescholen volkomen ontoereikend voor zijn taak zou zijn Wanneer verbetering nodig is - en dat vind ook ik - , dan is deze allereerst nodig m de interne organisatie en coördinatie van de universitaire bureaux en diensten, niet ter zake van het bestuur Natuurlijk is het mogelijk een

2

drietal managers, voor wie de leiding der universiteit een volle dagtaak is, aan haar hoofd te stellen en deze uitgebreide volmachten te geven Misschien zal alles dan geruisloos en soepel verlopen, maar van het eigen karakter der universiteit als universitas docentium et discentium, waarbij de docenten deelnemen aan het bestuur en de studenten daarin een ruime inspraak hebben, zal na korte tijd niet veel meer over zijn De universiteit als geheel en de faculteiten en subfaculteiten als de haar samenstellende delen moet men niet uitleveren aan van buiten komende bestuurders, die niet zelf bij onderwijs en onderzoek betrokken zijn Natuurlijk moeten m het bestuur ook mensen zitting hebben, die sterke verbindingen hebben met de maatschappij en niet onmiddellijk aan onderzoek en onderwijs deelnemen, maar zij moeten daarvoor wel belangstelling hebben, zij moeten ook die zijde van de universiteit, die de eigenlijke en voornaamste is, als voor hen van uitstekend belang beschouwen en niet opgaan in een zuiver technisch drijven van een universitair bedrijf Daarnaast is het noodzakelijk, dat ook de hoogleraren bij het bestuur der universiteit betrokken blijven Hun verantwoordelijkheid voor een doelmatig beheer van hun instituten en voor aan de eisen van de tijd aangepaste methoden van onderwijs en onderzoek zal er dooi worden gescherpt In het bijzonder pleit ik met klem voor collegiale besturen van universiteit en faculteiten De voorzitter zij steeds voorzitter van een klem bestuur Helaas heeft men bij de instelling van de medische faculteit in Rotterdam het leidersbeginsel ingevoerd Is dat in het algemeen vreemd aan onze traditie en volksaard, het IS ook vreemd aan de Nederlandse universiteit, zoals zij m de loop van eeuwen een eigen type heeft gekregen Mensen zijn zelden bestand tegen de verleidingen van in hun persoon geconcentreerde macht Wij hebben het in ons heersertjes te worden, de allerbesten hebben misschien m het gunstigste geval iets van een verlicht despoot Het collegiale beginsel spreidt de verantwoordelijkheid Het werkt corrigerend op eigenwijsheid en vergroot m de leiding de wijsheid, de deskundigheid en de ervaring Gewenst zijn kleine besturen, die inderdaad beslissingsbevoegdheden hebben Vooral de faculteitsbesturen zullen moeten gaan bestuien, daartegenover kan de faculteitsvergadering een meer consultatief karakter krijgen De senaten zijn reeds een goed eind op deze weg gevorderd de eigenlijke vragen Binnen de universiteiten, in de Academische Raad, in het Rectorencollege, in het overleg met de minister van Onderwijs en Wetenschappen en het Directoraat-Generaal voor de Wetenschappen wordt thans heel veel tijd besteed aan technische en organisatorische vraagstukken Mij bekruipt wel eens de viees, dat vragen, die meei met het wezen van de universiteit te maken hebben, daardoor op de achtergrond geraken Ik denk dan aan de vraagstukken, die van Peursen zo meesterlijk heeft samengevat m zijn kleine studie. De toekomst der universiteit Ik noem slechts enkele onderwerpen, die daarin aan de orde komen de kennisexplosie, de radarfunctie der wetenschap, het ontsluiten van informatie, de herstructurering van onderwijs en onderzoek Daar liggen de eigenlijke vragen van de universiteit, niet m problemen als de bestuursvorm en het rangenstelsel van de wetenschappelijke staf Ik ben het hartelijk eens met mijn Leidse ambtgenoot Muntendam, die bij zijn eerste optreden waarschuwde, dat een van de belangrijkste doelstellingen van de universiteit, de vorming van de persoonlijkheid in het streven naar wat men noemt stroomlijning en doelmatige organisatie van het wetenschappelijk onderwijs in het gedrang dreigt te komen In dit verband citeer ik enkele uitspraken van prof dr K Posthumus, jongstleden maandag gedaan m zijn lotgevallenrede van de Emdhovense T H Van vele zijden wordt aangedrongen op herstructurering van het wetenschappelijk onderwijs, omdat het „uit de tijd" zou zijn De universiteiten zijn in opspraak Er moet - zo stelt men - „iets gebeuren" De wet op het voortgezet onderwijs treedt volgend jaar m werking Nu moeten de wet op het wetenschappelijk onderwijs, het academisch statuut, de bestuursreglementen - voor zover ZIJ klaar zijn - op de helling De bestuursvorm, de aca-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen