Ad Valvas 1968-1969 - pagina 13

Studenten vinden hun inspraak in de faculteiten in de studieraden. Ook dat overleg verloopt nog niet overal, zoals het zou moeten. De faculteiten kunnen er moeilijk teveel aandacht aan geven en moeten bedacht zijn op uitbreiding en intensivering. communicatie Dat de communicatie binnen de universiteit ten aanzien van de beleidvorming en de besluitvorming nog niet helemaal goed loopt, hebben de moeilijkheden ter zake van de student-assistenten in het voorjaar bewezen. Er zijn daarbij fouten gemaakt door te weinig rechtstreeks overleg. We kunnen er in ieder geval deze lering uit trekken, dat aan beslissingen mondeling overleg vooraf moet gaan, waarbij alle belanghebbenden betrokken worden en dat aan de formulering van beslissingen nauwelijks teveel zorg kan worden besteed. bestuursvorm Dit raakt de bestuursvorm van de universiteit. De Academische Raad heeft op 22 juni jl. twee besluiten genomen, die een nieuwe discussie daarover vergemakkelijken. In de eerste plaats heeft hij uitgesproken, dat hij de voorstellen, vervat in het rapport van de commissie-Maris, niet als basis voor een lüeuwe bestuursvorm van de universiteiten en hogescholen aanvaardt. Vervolgens heeft de raad besloten aan de instellingen zelve te vragen zich op de vraag van de bestuursvorm te bezinnen en hem van het resultaat van die bezinning in kennis te stellen. Zo is de discussie terechtgekomen daar, waar zij in eerste instantie hoort, bij de instelhngen van wetenschappelijk onderwijs zelf. De raad zal de instellingen nog een aantal vragen voorleggen, van welke hij gaarne zou zien, dat zij er bij haar oordeelsvorming aandacht aan geven. Het staat aan directeuren vast te stellen, hoe het overleg over de bestuursvorm binnen onze universiteit zal plaats vinden. De senaat zal ongetwijfeld adviseren daaraan ook vertegenwoordigers van de wetenschappelijke staf en van de studenten te doen deelnemen. Daarnaast kan uiteraard ieder, die dat wil, die discussie over de zaak entameren, waartoe hij op zijn plaats bevoegd is. studenteninspraak Met het voorgaande ben ik gekomen aan het laatste punt, dat ik aan de orde meen te moeten stellen, de wens die in de studentenwereld leeft naar inspraak in het bestuur der universiteit, de wens mee te spreken over de organisatie en de inhoud van het onderwijs, de roep om een ,,kritische universiteit" tot uiting komend in een kritische instelhng ten opzichte van de maatschappelijke orde. Er is daarin heel veel wat te waarderen valt. Dat de studenten willen weten, hoe hun universiteit in elkaar zit en welke overwegingen bij de bepaling van het beleid een rol spelen, dat zij hun leermeesters kritisch volgen, dat zij vragen naar de zin van de collegestof en naar die van onderdelen van het examenprogramma, dat zij zich betrokken voelen bij de staatkundige en maatschappelijke ontwikkeling en kritisch staan tegenover het historisch gewordene, men kan er alleen maar blij om zijn. Wanneer ik enkele kritische vragen en opmerkingen laat volgen, dan neem ik daarmee van het voorgaande niets terug. Evenmin vermeet ik mij ex cathedra met het vermanend stemmig advies van de medische faculteit

het beroep van de minister in positieve zin te beantwoorden; de toezegging van de minister, dat de kosten van de opleiding blijvend extra op de begroting der universiteit zullen worden gebracht. Men zegt wel eens, dat universiteiten niet tot snelle besluiten in staat zijn, maar in dit geval valt op de snelheid van de besluitvorming weinig aan te merken. De lof daarvoor komt met name aan onze collegae in de preklinische sectie van de medische faculteit en aan hun medewerkers toe, alsmede aan de lector in de mondheelkunde, dr. Van der Kwast. Daarnaast maak ik met erkentelijkheid melding van de steun, die de wnd. voorzitter van de plaatsingscommissie tandheelkunde, prof. dr. H. M. J. Scheffer, bij de voorbereiding der beslissing gegeven heeft. Moeten er geen aparte gebouwen voor de tandheelkunde komen? Natuurlijk, maar de heer Doets weet al, waar ze zullen komen, hoe ze er uit zullen zien en wanneer ze klaar zullen zijn. centrum O en O Bij de herstructurering van het onderwijs past herstructurering van de onderwijsmethoden. Een commissie onder leiding van Drenth ontwierp een plan voor een Centrum voor onderzoek van onderwijs aan de Vrije Universiteit. Directeuren hebben inmiddels tot oprichting van dit centrum besloten en het organisatorisch onder de rector geplaatst. Zodra we een directeur gevonden hebben, kunnen we beginnen, acro Dat de massamedia bij het onderwijs een belangrijke functie kunnen vervuUen, is duidelijk en met name van televisie wordt binnen de universiteiten reeds gebruik gemaakt. Radio en televisie kunnen voorts belangrijke diensten bewijze voor onderwijs van de universiteit, maar buiten haar muren. Enkele jaren bestaat de Academische Radio Omroep ACRO, een initiatief van Amsterdamse studenten en wetenschappelijke medewerkers. De Acro heeft een ruime doelstelling: het geven van academisch onderwijs aan hen, die niet de universiteit kunnen bezoeken; het geven van postdoctorale opleidingen en het geven van"wetenschappelijk nieuws. Voor dit doel wil zij de universiteit de lucht laten ingaan, naar analogie van wat in Frankrijk en Engeland gebeurt. De oprichting van de Acro is een bewijs van wat men vroeger „gezonde volkskracht" noemde. Zij verdient de steun van de regering. Van de minister van Onderwijs en Wetenschappen is bekend, dat hij haar goed gezind is; de minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk heeft de gelegenheid dit te tonen nog niet aangegrepen. Ook voor de Vrije Universiteit liggen hier belangrijke mogelijkheden. democratisering Iets moet ook gezegd worden over de roep om democratisering. Laat ik eerst melding maken van wat gebeurd is. De lectoren kregen het recht de vergaderingen van de senaat bij te wonen en aan de beraadslagingen deel te nemen. De wetenschappelijke staf wees vertegenwoordigers aan in een aantal senaatscommissies. In overeenstemming met een aanbeveUng van de Academische Raad besloten curatoren, dat in de regel voor de vervulhng van vacatures van hoogleraren, lectoren en wetenschappelijke medewerkers advertenties geplaatst zullen

worden. Wij zijn er pas mee begonnen, maar de resultaten zijn nu reeds verrassend, al is het niet zo, dat de advertentie voor de vervulling van alle plaatsen de oplossing aangeeft. Niet in alle faculteiten, subfaculteiten en afdelingen is de gang van zaken bevredigend, maar de algemeen aanvaarde richtlijn is, dat lectoren en wetenschappelijke medewerkers vingertje waarschuwingen te geven. Ik wil aUeen een bescheiden bijdrage geven aan de gedachtenvwsseüng over deze zaken. Democratie - dat is mijn eerste opmerking kan alleen in zeer primitieve en kleine gemeenschappen functioneren door het meepraten en meebeslissen van allen over alles. In meer ingewikkelde verbanden en dat zijn universiteiten in een geïndustrialiseerde samenleving als de onze kan zij alleen functioneren door het principe van vertegenwoordiging, waarbij de vertegenwoordigers bereid moeten zijn een zelfstandige verantwoordelijkheid te dragen. Democratie omvat voorts een scala van mogelijkheden en gaat niet op in (mede)beslissingsbevoegdheid. Discussie - een tweede opmerking - is geen' doel, maar een middel. Een discussie dient om een oplossing voor een bepaald probleem te vinden, niet om het gestelde probleem in te schakelen in een eindeloze reeks van problemen. kritisch Bedenkt men bij de kritiek op de bestaande orde voldoende, dat zij in ieder geval als wezenselement heeft, dat men zijn regeerders zonder enig gevaar kan kritiseren? Men kan er bezwaar tegen hebben, dat bepaalde kranten en bepaalde tijdschriften verschijnen en lezers trekken, maar heeft men voldoende doordacht wat het zou betekenen te moeten leven in een staatkundig systeem, waarin juist de kranten en tijdschriften, waarop men zelf prijs stelt, niet zouden mogen verschijnen? Ik meen, dat een christen in ieder geval nooit mag ophouden kritisch te staan tegenover de maatschappelijke orde, want hij kent de norm van het Koninkrijk Gods. Maatschappelijk geëngageerd zijn is zeker de plicht van mensen, die wetenschap beoefenen en wetenschappelijk onderwijs mogen volgen. Ik weet, dat veel studenten ook daadwerkelijk bezig zijn op plaatsen, waar het maatschappelijk wringt. Van veel anderen zou de kritiek op de maatschappij echter meer indruk maken, wanneer zij niet ook van de geneugten van die maatschappij, als het hun goed uitkomt, profiteerden, en wanneer zij ook zelf zich wilden inzetten, bv. in een ontwikkelingsland. Kritisch is de universiteit naar haar wezen. In de wetenschap kan men niets aanvaarden dan wanneer men alles tot de laatste vraag heeft doorgedacht. Zoals ieder mens heeft ook de beoefenaar van de wetenschap een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Zij is voor hem zelfs zwaarder. Hem is veel geschonken, van hem wordt dus ook veel geeist. Die kritische instelhng zal bij ieder vak op een andere wijze blijken. Als universiteit een oordeel geven over maatschappelijke vragen zal echter alleen in enkele zeer, zeer klemmende mogelijk en nodig zijn. Ik wil wel zeggen, dat voor mij zulk een klemmende maatschappelijke vraag het rassenvraagstuk is. Een universiteit, die principieel daarin geen positie kiest, blijft beneden de maat.

3

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen