Ad Valvas 1969-1970 - pagina 329

Nota academische raad '

' ' ­"

' '

HET VRAAGSTUK VAN ORGANISATIE EN BESTUUR VAN DE UNIVERSITEIT' Met het doel een bijdrage te leveren aan het verdere overleg, worden in deze nota enkele van de belangnjkste facetten van het vraag­ stuk van organisatie en bestuur van de universiteit, welke vooral aandacht ver­ dienen, m het kort besproken.

I. FUNKTE EN TAAK VAN DE UNIVERSITEIT Het wezen van de universiteit en, in onmid­ dehjke samenhang daarmede, haar functie, zijn maatgevend voor de keuze der vormen van organisatie en bestuur van de umversi­ teit Daarnaast is de eis, dat de universitaire organisatie doelmatig moet kunnen func­ tioneren, mede bepalend voor structuur en werking van die organisatie Dikwijls tracht men wezen en functie van de umversiteit te kenschetsen door aan te geven in weUc opzicht zij zich onderscheidt van andere organisaties Bijvoorbeeld de umversiteit is geen bedrijf, niet uitsluitend een onderwijsinrichting noch uitsluitend onderzoekinstituut Wat is zij dan wel' De opvattingen over het antwoord op deze vraag lopen sterk uiteen, afhankehjk van het gekozen uitgangspunt Voor sommigen is dit uitgangspunt de umversiteit als professionele organisatie, gevormd en geleid door de professionele beoefenaren van de wetenschap Voor anderen hgt de nadruk op de kritische opstelhng van de universiteit tegenover de samenleving en het „gebruik" van de weten­ schap en haar beoefenaren door die samen­ leving Weer anderen kiezen als uitgangspunt de umversiteit als „umversitas magistrorum et scholarium", ten aanzien waarvan bestuur en beheer louter dienende functies zijn De taak van de universiteit en de omschrij­ ving daarvan worden bepaald door de op­ vatting over haar functie De taakomschrijving, zoals vastgelegd m de artikelen 1 en 2, W w o , zal moeten worden getoetst op haar bruikbaarheid voor het heden en de toekomst De enorme toename van de belangstelhng voor universitair onder­ wijs en de daardoor steeds klemmender wordende vraag of de universiteit ieder die zich aanmeldt moet aanvaarden, zal daarbij b V aan de orde zijn Eveneens zal het noodzakehjk zijn aandacht te geven aan de zich ontwikkelde denkbeel­ den omtrent de verhoudmg tussen universi­ tair­ en hoger beroepsonderwijs en inzake verphchtingen van de universiteit ten op­ zichte van post academisch onderwijs, „adult education" en „extra mural educa­ tion"

"'

'

'

—"Wpylf »

II. STRUCTUUR VAN DE UNIVERSITEIT BIJ de benadering van het vraagstuk van de structuur van de universiteit is het mogehjk twee aspecten te onderscheiden, n 1 ten eerste de universiteit als organisme, waarvan de leden van het wetenschappelijk corps en de studenten de kernen vormen, ten tweede de universiteit als formele organisatie met zijn (huidige) mdehng m faculteiten, sub­ faculteiten, instituten, bestuursorganen, beheersapparaat enz

A. VERHOUDING VAN DE SAMENSTELLENDE DELEN VAN HET UNIVERSITAIRE ORGANISME ONDERLING EN HUN PLAATSEN IN DE ORGANISATIE Wetenschappehjk corps De plaatsbepaUng van de laden van het wetenschappehjk corps in het algemeen hangt nauw samen met de opvatting, welke wordt gehuldigd omtrent het wezen van de universiteit Het IS mogehjk de nadruk te leggen op het pnmaire belang van optimale taakvervuUing op het gebied van onderwijs en onderzoek, hetgeen zou imphceren, dat aan de leden van het wetenschappehjk corps de gelegen­ heid wordt gegeven zich zo volledig mogehjk te concentreren op die taak In de jongste tijd wordt veel nadruk gelegd op de noodzaak hen mede te betrekken bij het algemene bestuur van de universiteit, zoals nu ­ althans voorzover betreft de hoogleraren ­ reeds het geval is ten aanzien van het beleid op het gebied van onderwijs en onderzoek Indien de laatste weg wordt gevolgd, moet worden bepaald op welke bestuursniveaus leden van het weten schappehjk corps worden ingeschakeld, op welke wijze dit gebeurt en m welke mate degenen die aan het bestuur deelnemen daarnaast verantwoordehjkheid kunnen bhjven dragen voor (deel) taken op het ge­ bied van onderwijs en onderzoek In het bijzonder zal daarbij aandacht moeten worden gegeven aan de plaats welke de wetenschappehjke stafleden behoren m te nemen binnen het wetenschappehjk corps, alsmede de gevolgen, welke die plaatsbe­ pahng heeft voor de mate van medever­ antwoordehjkheid voor het bestuur (inclusief beheer), welke hun kan c q moet worden opgedragen Daarbij moeten de niveaus worden vastgesteld, waarop die medever­ antwoordehjkheid tot gelding moet komen en de wyze waarop dit geschiedt BIJ dit laatste kan worden gedacht aan rechtstreekse deelneming aan beleids­

vorming ei) bestuur, maar ook aan beleids­ vOorbereiden4e, inclusief adviserend, werk Het jrapport van de Commissie structuur wetenschappehjk corps (Commissie­van Os) vetdient m 4 0 verband de aandacht Studenten De bepahng van de plaats der studenten, anders dan als „leerhngen", binnen de umversiteit is noodzakehjk Naarmate het onderwijs zich meer beweegt van het ver­ zamelen van feitenkennis m de richting van bevordenng van het verwerven van inzicht, van het ontwikkelen van onderscheidings­ vermogen, van het kritisch en constructief denken, van het leren hanteren van metho­ dieken, wordt de behoefte studenten te betrekken bij het denken over aangelegen­ heden van onderwijs en onderzoek, inclusief beleidsvoorbereidende en adviserende activiteiten, duidehjker Er is voldoende redeji voor de veronderstelhng, dat het probleem niet hgt in de erkenning van die behoefte, maat in de wijze waarop (inclusief niveau­bepahng) en de mate waarin „de" student (welke student'') die gelegenheid moet worden geboden Daarnaast is er behoefte aan klaarheid omtrent de zaken, de niveaus, de mate waarin en de wijze waarop studenten moeten worden betrokken bij het totstandkomen van beleids­ beslissingen Leden van administratieve en techmsche staven De positie van deze kategorieen, die een belangrijke rol spelen bij de taakvervulhng van de universiteit, is tot nu toe nauwehjks m de discussie betrokken Plaatsbepahng van deze kategorieen binnen de universitaire structuur is allereerst nodig Eerst daarna kan worden vastgesteld of het logisch, nuttig, nodig en mogelijk is hen te betrekken m het meedenken c q mee beshssen over bestuursaangelegenheden betreffende onderwijs en onderzoek Indien het antwoord bevestigend luidt, zal nadere bepahng moeten plaatsvinden van de niveaus waarop, de mate waarin en de wijze waarop die inschakehng moet worden gereahseerd

B. ORGANISATIE EN BESTUUR De universiteiten en hogescholen staan voor de opgave hun organisatorische opbouw en bestuursorganen te richten op het bereiken van zo gunstig mogehjke voorwaarden voor een evenwichtige, constructieve ontplooiing van de vermogens der samenstellende delen van het universitaire organisme en voor een optimaal functioneren van de universitaire organisatie Ten aanzien van de mdehng in organisatorische eenheden, zoals faculteiten en subfaculteiten, is eerder de vraag gerezen of handhaving daarvan wensehjk is Ook al kiest men op grond van praktische over­ wegingen voor handhavmg van hetgeen bestaat, is het noodzakehjk het doel te be­ palen waarop men zich wü richten en daarbij na te gaan via welke overgangsfase(n) dit doel kan worden bereikt Daarbij zal de waarde kunnen worden onderzocht van denk­ beelden, welke zijn ontwikkeld omtrent nieuwe organisatorische eenheden, zoals vakgroepen en secties, die geheel of ten dele de functies zouden overnemen van bestaan de subfaculteiten en faculteiten

3

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen