Ad Valvas 1969-1970 - pagina 257

%,/

Is dat nu met al z o ' F.V.D.: Ja, maar dat is ook het vreemde tot nu toe, er draaien zoveel dingen néést elkaar. Onderwijs, onderzoek en beheer, alsof ze niet eigenlijk allemaal hetzelfde zijn. Het is nog té vanzelfsprekend om het één te doen en het ander na te laten. Alles zou juist beoordeeld moeten worden vanuit die éne funktie. Je komt dan niet m een bedrijf en gaat dan eigenlijk pas aan de béén beginnen, je blijft gewoon doordraaien als medewerker in die ratio-funktie, alleen toevallig toepassend en praktiserend. Het is nu nog te gratuit om door te studeren, het is nu nog een hoog gewaardeerde doch loze norm. Voorzitter: Is dit meteen konstruktie die voor enkelen misschien wel juist zal z i j n , maar voor de meerderheid zeker niet. En of het ook tot norm verklaard zou moeten w o r d e n ' Hoe is nu de p r a k t i j k ' F.V.D.: Ze doen het inderdaad niet, het is ook de vraag of deze vorm van universiteit hen nog wel veel kan leren, het is misschien eerder andersom. Maar ik bedoel ook met dat éne systeem (voor die ratio-funktievervulling) met alleen de universiteit en haar afgestudeerden, allen die op dat terrein zitten zouden daarin mee moeten draaien. Als men nü niet meedoet gaat er niets mis, er stopt mets, niemand spreekt je erop aan. Het is net zo als met die voor onderzoek zo broodnodige impulsen uit de samenleving. Je kunt het noemen en voortdurend zeggen dat je het ook doet, maar er is niets dat alarmeert als je het met doet, het is veel te veel overgeleverd aan eigen etiese princiepes en wilskracht en die, bewuste, krachten zijn meestal niet de sterkste . . . Voorzitter: Dwingend voorschrijven' F.V.D.: Wetenschappelijk dwingend, noodzakelijk De Roos: Een voorbeeld is wel Posthumus met z'n beroepsopleiding enerzijds en de langere studiemogelijkheden voor de kreatieve elite anderzijds. Voorzitter: Maar dat is toch al lang passé' F.V.D.: Het is óók een voorbeeld, het is niet alles, het duikt af en toe heel helder op. Voorzitter: Als de universiteit met méér is dan een vakopleiding, dan zit ze f o u t ' Mag ze überhaupt wel voor beroep opleiden. F.V.D.: Ja, juist wel, die ratio-funktie moet toegepast worden, die moet dienstbaar zijn in allerlei beroepen. In je beroep pas je dus toe wat je als deelnemer aan het ratio-funktiesysteem aan kennis en inzicht verwerft In dat beroep vervul je die ratio-funktie,déér voor w o r d t je ook aangenomen. Voorzitter: Werkt dat met a l z o ' F.V.D.: NeeniPat leeft helemaal met, gezien alleen al de scheiding tussen beroeps- en wetenschapsopleiding en het enorm langs elkaar heenlopen van wat nu wetenschappelijk w o r d t gedaan. Men dient meestal uitsluitend de beperkte doelen van de organisatie waarin men w e r k t , zonder in het oog te houden dat er veel meer mensen bezig zijn met het werken voor die ratio-funktie, waarvan ook het eigen werk een onderdeel is. Crum: Ik vind het hele stuk van F.v.D. onbegrijpelijk en ik hoopte ook dat het inderdaad een praatje voor de vaak zou z i j n , maar nu ik het zo hoor is het wel degelijk serieus bedoeld. HIJ zegt, operationalisatie, maar hij operationaliseert niks. En dan die universiteit van F.v.D. dat lijkt wel een boom die hoe langer hoe dikker w o r d t , er zit geen kop of staart aan. Waar blijft hij nou bv. met de organisatie, dat zou het tastbaarder maken.

m

F.v.D.: Die organisatie is met gepoogd hier te beschrijven. Dit is een eerste stap, een poging uit te werken wat nou zo'n hoofddoel (kritische universiteit) allemaal met zich zou moeten brengen. Vanuit dit beginsel kan bv. de organisatie beschreven worden, het is dan een beter houvast, dan alleen maar ,,kritisch z i j n " Uit dit analysemodel kan je allerlei dingen halen die verband houden met het funktioneren van die f u n k t i e . Ik vind bv. dat de economische f u n k t i e , hier in het Westen, ongelofelijk veel beter vervuld w o r d t dan deze ratio-funktie, volgens o.a. de kriteria die in mijn model gehanteerd worden. Iedereen daarin voelt zich wel degelijk opgenomen in dat grotere systeem, daar heerst o.a. een veel betere communicatie. Crum: Daarin kan ik me helemaal vinden. I k vind ook dat wat hier zo sterk op de voorgrond staat, die kritische f u n k t i e , en wat ik in mijn bijdrage net zo stel, in bv. de stukken van Ubbink en van Haverhoek en van Eek, leng niet zo op de voorgrond treedt. Ik vind dat er wel degelijk hierarchisch verschil is tussen de diverse mogelijke doelen en dat, als je die kritische funktie voorop stelt, je de overige daaruit kunt afleiden. Dengerink: Komt er een verdringingsproces, gaat deze ratio-funktie de rest verdringen' F.v.D.. Nee, het is net als met de hersenschors die zal toch ook wel met eten, gevoel, motoriek, e.d. gaan verdringen. Het is zelfs zo sterk dat die bewustzijnsfunktie volkomen ondergeschikt is aan de rest. Deze is nl. opgezet o.g.v. behoeften van de samenleving. Er kwam bij toenemende complexiteit behoefte aan zo'n instantie, die nu eens deze en dan weer gene variabelen uit het geheel zou kunnen pikken en in diverse relaties met elkaar zou kunnen verbinden Daarom ook nu die economische housse, er zijn zoveel behoeften kennelijk, die daarop aandringen of, drongen. En ook voor die betere ratiofunktievervulling komen nu al sterkere behoeften naar voren, de mensen die het terrein kunnen overzien, die echt van die ratiofunktie gebruik maken en hem kunnen vertalen naar konkrete situaties, daarvoor is grote belangstelling Overigens, meestal ook weer onder druk van economische belangen. Wij moeten die f u n k t e nu al beter gaan organiseren voordat het voor ons, door anderen, met-wetenschappers, gedaan w o r d t . Ubbink: Zal dat automatisch gebeuren' F.v.D.: In zekere zin is alles natuurlijk histo risch bepaald, maar we kunnen er beter maar bewust in meewerken. Walravens. Men zal zich op de duur niet meer bewust worden van de foutieve situatiei Men zal op de duur het gevoel krijgen dat aan alle behoeften is voldaan. Voorzitter: en één van de middelen om daarvoor te waarschuwen is o.a. het herstruktureren van de universiteit. F.v.D.: En wat dan, dat andere hoofdpunt, die interne autonomie, en daarin is Dengerink het met mij eens, weer sterk benadrukt. We zetten ons op het ogenblik weer sterk af tegen de ekonomische d r u k , maar tegen die andere machten van buiten, politieke en ideologische d r u k , vrijwel met. Men haalt het maar al te graag binnen en dat lijkt mij een even groot gevaar. Van Nes: Heeft de universiteit het eksklusieve recht die ratio-funktie te vervullen' F.v.D.: Nee, er zijn veel andere instanties die meedoen. T o c h , de universiteit zou de koordinerende rol op zich kunnen nemen.

Voorzitter: Het wetenschapsbeleid gaat toch meestal met van de universiteit u i t ' Bv. de gezondheidsorganisatie wordt in sterke mate bepaald door diverse sociale organisaties. F.v.D.: Het beleid, de organisatie van de wetenschap heeft dan ook niets te maken met het organiseren van de gezondheidszorg. En, dat gaat in 't algemeen voor de medicijnen op, dat vak is veel meer een maatschappelijk funktioneren, met daaruit voortkomende verplichtingen — ziekenhuizen en het in de studie inbouwen van de beroepseigenaardigheden —,dan het meedoen aan het vervullen van de ratio-funktie. Twee aspekten dus, één hoe leer je abstract denken, twéé hoe pas je dat maatschappelijk toe. Geschiere: Voor mijn vak klopt dit model wel, het zou goed zijn als iedereen zich daaraan hield. Linguïstiek heeft toch wel heel sterk te maken met het maatschappelijk leven, voor wat betreft de literatuur zou iedereen er mee te maken moeten hebben. Alleen al die afgestudeerden, al die mensen die alleen maar les hoeven te geven, die rustig 40 jaar of meer stil kunnen blijven staan, hoe haal je die e r b i j ' Weet u daar iets praktisch o p ' F.v.D.. Niet erg konkreet natuurlijk, het zou weer te maken moeten hebben met 1. die maatschappelijke impulsen, die veel dwingender moeten worden opgevraagd en nagevolgd. 2. die onderlinge organisatie die veel sterker moet zijn. Daartoe moet a. o.a. een andere kode van wetenschapsopvatting ontstaan en b. dat is het belangrijkste, moet in de organisatie en in het wetenschapsproces iets worden ingeb o u w d , dat de hele zaak stopt als niet aan bepaalde eisen is voldaan. 40 jaar stilstaan moet je je met kunnen permitteren, en dat IS ook in bepaalde vakken al heel dwingend ingebouwd. Natuurkundigen bv. kunnen zich vrijwel nergens veroorloven stil te staan, zij moeten effekt hebben willen ze zich wëér maken. En dat gaat ook gelden voor bv. sociologen en psychologen. Het is net als met de ekonomische dwang, als je met meedoet, hard werkt, b i j b l i j f t , ga je failliet Dat moeten w i j óók hebben, wetenschappelijk en dus, maatschappelijk faillissement. De Roos vraagt aan Geschiere In hoeverre wordt in uw vak, in uw onderwijs geprobeerd die maatschappelijke funktie in te b o u w e n ' Worden het zo maar leraren frans, of w o r d t hen ook het besef meegegeven voor het wijdere verband waarin hun vak staat. Geschiere: Ik ben het ermee eens dat als de literatuur sterk sociologisch bepaald was en dat bv. met m het onderwijs tot uiting komt, de belangstelling voor dat vak in zijn wijder verband al snel dooft. Het w o r d t nu al te snel een spel met woorden en met meer. Siljée van de tribune Die ratio-funktie is dat helemaal technisch, zitten er niet ook emotionele, kwalitatieve kanten a a n ' F v.D.' Dat zal wel, maar voor wat betreft die ratio-funktie vervulling hoort dat er niet als hoofdzaak bij Voor de vervulling van de emotionele funktie zijn weer andere groepen m onze samenleving, toneel, literatuur e.d. De ratio-funktie zelf IS een vrij abstrakte en technische zaak. SiIjée: Zou nou ook zo'n ratio-funktie er met op gericht moeten zijn zichzelf overbodig te maken (en zou ook hij niet snel gaan verzelfstandigen). F.v.D.. Nee, juist zo'n ratio-funktie, die in zich mets iets maar werkt met de onder-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen