Ad Valvas 1969-1970 - pagina 226

1 VAN ONDERWIJS ALS VORMING NAAR ONDERWIJS ALS PRODUKTIEFAKTOR Me rol van de universiteit in de maatschappelijke ontwikkeling] INLEIDING

De plaats van de wetenschap in de maatschappij i s , vooral na de tweede wereldoorlog, sterk gewijzigd. Vroeger werden de resultaten van de wetenschap sporadies of pas na z e e r lange tijd toegepast (b.v. de ontdekkingen van Newton van + 1650 kregen pas een toepassing tijdens de Industriële Revolutie van + 1760). De wetenschap werd bedreven door mensen die een 'roeping' voelden en deze leidden weer andere belangstellenden op. De wetenschappelijke opleiding was vorming, net als muziek, toneel of dansles. Het was de kulturele voorbereiding van kinderen van rijke ouders op een leidinggevende funktie. P a s met de industriële revolutie komt men e r werkelijk toe de wetenschap direkt toe te passen in het produktieproses. Het is echter niet zo dat dit direkt op grote schaal plaatsvindt. Deze inschakeling van de wetenschap krijgt pas een grote omvang na 1945, wanneer de ekonomiese struktuur zich kenmerkt door: 1. Enorme kapitaalkonsentraties en vergroting van produktie-eenheden (nationale en internationale fusies). 2. Integratie van markten - EEG, EGKS, EFTA e t c . - hierdoor g r o t e r e afzetgebieden en v e r s c h e r p te internationale konkurrentie (waardoor 1 v e r s t e r k t wordt). 3. Verhoging van het technologies nivo. Dit hangt samen met allerlei ontdekkingen tijdens de oorlog, toen e r enorme bedragen aan r e s e a r c h werden besteed ('De oorlog is de vader van alle dingen'). Onderwijs, wetenschap en wetenschapsontwikkeling zijn een beslissende bestaansvoorwaarde geworden voor een maatschappij, die bovengenoemde kenmerken heeft ^ . _ Dit heeft belangrijke gevolgen voor de wetenschap; de taken van de universiteit zijn hiermee aangegeven:

OPLEIDING VAN HOOGGEKWALIFICEERD DEROEPSPERSONEEL a. E r moeten m e e r mensen opgeleid worden die in de grote moderne concerns passen in verband met het technologies nivo. Dit heeft weer tot gevolg dat het technologies nivo sneller stijgt; de v e r wetenschappelijking van de produktie is een zichzelf versterkend p r o s e s . b. Kwantitatief komt dit tot uiting in i e volgende tabel: 1959 Totale personeelsbezetting 1.107.754 in de ned. industrie. Personeel met hoger- en middelbare-techniese opl.

22.584

Aantal afgestudeerde a c a demici.

7.766

Afgestudeerde academici werkzaam bij de 5 grootste ned. ondernemingen 1).

1964 1.451.097 37.245 13.429 (verdubbeld ) 4.788

Bron: "Speur- en ontwikkelingswerk in Nederland", van 1959 en 1964. Uitgave CBS 1961 r e s p . 1967. 1) Te weten: Philips, Unilever, AKU, Shell, Staatsmijnen/DSM. Uit deze tabel blijkt onder andere dat ruim 1/3 van het totale aantal afgestudeerde academici werkzaam is bij de vijf grootste nederlandse concerns, en dat al in 1964. Voorts kan men lezen dat het percentage acamedies en middelbaar-téchnies geschoold personeel in verhouding tot de totale personele bezetting toeneemt naarmate de bedrijven groter worden. De aantallen afgestudeerden aan universiteiten en hogescholen hebben sinds de tweede wereldoorlog 1) 'Als Europa de technologische kloof, waardoor het meer en meer van de V.S. gescheiden wordt, wil overbruggen moet het boven alles zijn onderwijs zowel kwantitatief als kwalitatief verbeteren en verbreden. Er bestaat eenvoudig geen ander middel om het probleem op te lossen'. Mc Namara, febr. 1967.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen