Ad Valvas 1969-1970 - pagina 228

- Inhoud van het studieprogramma. Het is duidelijk dat het voorgaande invloed heeft op de inhoud van de opleiding, - Researchprogrammaas van de universiteiten, (en de s t a a t s - en interuniversitaire r e s e a r c h i n s t e l lingen. Zie bovenaan pag. 2

WIJZE VAN DIREKTE BEÏNVLOEDING ')

E r is sprake van een toenemend kontakt tussen universiteiten en de grote bedrijven. Uit een r a p port van M. G. Tuyn, manager van de Kon. Shell-groep, blijkt hoe deze beihvloeding tot stand komt: "De kontakten met universiteit en hogeschool zijn veelvuldig en worden incidenteel benut voor het ventileren van wensen en opinies betreffende het hoger onderwijs en haar resultaten. Om enkele van deze kontakten te noemen: - bepaalde hoogleraren worden aangezocht om op speciale terreinen als adviseur van de Shell op te treden. Dit houdt vaak in, dat onder hun leiding researchopdrachten worden uitgevoerd, waarin de Kon. Shell eveneens is g e ï n t e r e s s e e r d . , - hoogleraren van daarvoor in aanmerkingVlcoj^ende fakulteiten en studierichtingen worden in de g e legenheid gesteld, voor rekening van de Shell een studiereis te maken (meestal naar de VS en Venezuela-Curacjao), waarbij zij, behalve de gelegenheid voor het leggen van kontakten met amerikaanse collegae, ook een beeld krijgen van de petroleumindustrie en de e r m e e verbonden chemiese indust r i e in die landen, alsmede de omstandigheden leren kennen, waaronder uitgezonden nederlandse academici werken. ( . . . ) - persoonlijke bezoeken van leidende wetenschappelijke en techniese Shell-funktionarissen aan hoogl e r a r e n i . v . m . studie-problemen. - excursies van hoogleraren met ouderejaars-studenten naar Shell-laboratoria en bedrijven. - lezingen van Shell-technici voor wetenschappelijke en techniese studentenverenigingen. Daarnaast komt het vrij regelmatig voor dat leden van de wetenschappelijke staf van de Groep w o r den uitgenodigd als buitengewoon of gewoon hoogleraar een leerstoel te bezetten. In de afgelopen jaren heeft de Kon. Shell Groep in Nederland alleen 28 hoogleraren geleverd. Door deze injekties met industrieel georiënteerde docenten, wordt natuurlijk ook invloed uitgeoefend op het akademies onderwijs". Hieruit moge blijken dat Shell het akademies onderwijs beschouwd als een toeleveringsbedrijf voor hoger opgeleid personeel. De arbeidsmarkt voor academici in de b-wetenschappen wordt volledig gedikteerd door enkele grote afnemers. Meer dan de helft van alle aanstellingen van jonge natuuren scheikundigen vindt plaats via interne rekrutering, door bemiddeling van hoogleraren of door s e lektie die tijdens excursies en stages van postkandidaatsstudenten bij de potentiële werkgever v e r richt worden. Slechts een zeer klein gedeelte wordt via advertenties aangetrokken. Behalve op de oriëntaties van de studenten in hun universitaire opleiding, wordt door de industrie invloed uitgeoefend op de ontwikkeling van de wetenschap zelf. Industrieën als Shell, Staatsmijnen/ DSM, Philips etc, zijn door hun enorme research-budgets en hun met honderden academici b e m a n de laboratoria in staat op specifieke gebieden van natuurwetenschappelijk onderzoek een beslissende voorsprong te nemen. Door hun gerichte Investering in voor de produktieontwikkeling van het b e drijf essentiële wetenschapsgebieden zijn zij in staat de ontwikkeling van deze discipline te domineren. Op de m a r k t van het wetenschappelijk onderzoek domineren zij de betrekkingen tussen de onderzoekscentra. Voor aan de universiteit verbonden wetenschappers is het alleen al om praktiese r e d e nen onmogelijk zich aan het in de industrie bereikte nivo te onttrekken; d a a r m e e is voor een groot gedeelte de onderwerpkeuze en de probleemstelling bepaald, nog geheel afgezien van de noodzaak waarin universitaire wetenschappers zich vaak bevinden om een beroep te doen op de faciliteiten van de industriële laboratoria. Deze afhankelijkheid van de universiteit is in Nederland zo v e r gevorderd, dat de industrie niet eens haar toevlucht hoeft te nemen tot het op grote schaal verstrekken van opdrachten aan de u n i v e r s i t e i t . Van de 664, 3 milj. gulden die de industrie in 1964 uitgaf aan speurwerk in de b-wetenschappen, besteedde zij slechts 1 miljoen voor k o n t r a k t - r e s e a r c h aan universiteiten en hogescholen. Door haar dominerende positie in geavanceerde r e s e a r c h , /door de intensieve rekrutering van de universitaire staf op de b-fakulteiten uit de industriële laboratoria, /door de sleutelposities die zij in de kuratoria van alle ned. universiteiten, met name van de T . H . ' s , inneemt, /door haar intensieve kontakten met leidinggevende universitaire onderzoekers, /en door haar positie in advieskomm i s s i e s en -raden voor wetenschapsbeleid, / i s haar direkte kontrole op het wetenschapsbeleid en de besteding van overheidsgelden voor s p e u r - en ontwikkelingswerk voldoende gegarandeerd.

Er worden twee kategorieën natuurkundigen beschreven; de 'phenomena-orientede' natuurkundige, die zijn hoofdtaak vindt in het leggen van grondslagen voor nieuwe ontwikkelingen en de 'objected-oriented' natuurkundige, die Vaker dan de phenomena-oriented natuurkundige een wei-omschreven doel heeft: omschreven zowel wat betreft de te leveren prestaties, als ook de te besteden tijd'. Deze tweedeling beantwoordt aan een fasering in de studie zelf. Als aanbeveling voor de natuurkunde-opleiding formuleert het seminar:'Een twee-fasen programma (met een duur van 4+3 jaar), waarvan de tweede fase voornamelijk uit een onderzoeksprojekt bestaat is gezond en voldoet zowel aan de doelstellingen van het onderwijs als aan de eisen van de industrie' 'Een aantal natuurkundigen beëindigt de opleiding na de eerste fase. Naar de mening van de groep is dit een gezonde verdeling ( ) De industrie heeft zowel mensen nodig die alleen de eerste fase hebben doorlopen, als mensen die de onderzoekservaring van de tweede fase hebben opgedaan'. 1) Dit hoofdstukje is een gedeelte van een gelijknamig artikel in 'De Nota-Veringa, de grenzen aan de demokratisering', Uitg. Soc. uitg. Nijmegen, 1969, De bronnen van de gebruikte citaten kunt u ook daar vinden. 6

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen