Ad Valvas 1971-1972 - pagina 207

AD VAL VAS

18 FEBRUARI 1972

5

KONTAKTGROEP RESEARCH WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS m RAPPORT KONTRA HERSTRU KTVRERING­POSTHVMU S

daptief systeem biedt betere doorstroming I Het wetsontwerp­Posthumus is 1 onderwijskundig onvoldoende ge­ I fundeerd. Tot deze konklusie komt de Kontaktgroep Research I Wetenschappelijk Onderwijs — (BWO) in de deze m a a n d ver­ I schenen nota 'Herstrukturering {zonder herprogrammering', waar­ ] in kommentaar wordt gegeven op j het door de vorige regering inge­ diende wetsontwerp herstrukture­ I ring wetenschappelijk onderwijs ('Posthumus'). J Inmiddels hebben de ministers D e Brauw, Van Veen en Lardinois I nieuwe herstruktureringsmaatrc­ (gelen in het vooruitzicht gesteld. De kritiek v a n de Kontactgroep IRWO, vooral gericht op h e t se­ lektieve karakter v a n h e t in h e t wetsontwerp­Posthumus voorge­ I stelde onderwijssysteem zal, naar i uit de ministeriele nota blijkt, [ door deze nieuwe ontwikkelingen niet worden ondervangen. Een belangrijk doel van de h e r ­ ) strukturering van h e t tertiair on­ derwijs is h e t bevorderen v a n een efficiënte doorstroming van stu­ denten. D e gemiddelde verblijfs­ duur van de student op de univer­ siteit is aanzienlijk langer d a n de officiële programmaduur en veel studenten verlaten zonder diplo­ ma de universiteit. I Deze slechte 'vertikale' doorstro­ ming is aanleiding geweest om in het wetsontwerp­Posthumus een i selektieve propedeuse en een b e ­ perking v a n de maximale inschrij­ vingsduur voor te stellen. Aan de doorstroming tussen wo en h b o (de 'horizontale' doorstroming) zal binnenkort eveneens a a n d a c h t worden geschonken en wel door het mogelijk te maken d a t stu­ denten in de eerste studiefase overstappen van h e t wo n a a r h e t hbo of andersom.

Sleutelpositie Een belangrijk bezwaar tegen de voorgestelde herstrukturerings­ maatregelen betreft de centrale positie van de selektieve prope­ deuse, waarbij definitieve beslis­ singen worden genomen over de verdere studiékarrière. Tegen deze sleutelpositie van h e t propedeu­ tisch examen wordt in de R W O ­ nota met kracht stelling genomen. De voorstellen betreffende h e t propedeutisch examen (dat t h a n s ook voor h e t h b o wordt overwo­ gen) veronderstellen de mogelijk­ heid reeds n a één studiejaar h e t uiteindelijk studiesukses m e t gro­ te nauwkeurigheid te voorspellen De nota toont aan, d a t een derge­ lijke mogelijkheid niet bestaat. De tot het tertiair onderwijs toege­ laten studenten hebben reeds met sukses een niet eenvoudige oplei­ ding voltooid en daarmee blijk ge­ geven over behoorlijke sludieka­ paciteiten te beschikken.

Oiimogelijklieid Technisch is h e t onmogelijk se­ lektie­instrumenten te ontwikke­ len waarmee de uiteindelijke ge­ schiktheid v a n deze reeds voorge­ selekteerde studenten op betrouw­ bare wijze k a n worden bepaald Voor het wetenschappelijk onder­ wijs komt daar nog bij, d a t wordt uitgegaan v a n schools en uniform onderwijs in de propedeusefase, maar veel vrijer en meer gediffe­ rentieerd onderwijs daarna. D e geschiktheid voor een studiepro­ gramma dat persoonlijk initiatief en kroativiteit v a n de student vraagt zou dus bepaald worden door een examen d a t een schools programma afsluit! Het vooraf­ gaande houdt in d a t de voorge­ stelde selektieve propedeuse (te­ gen de bedoeling v a n h e t wetsont­ werp­Posthumus) geen selektie­ vrij onderwijs n a de propedeuse mogelijk zal maken. Als gevolg van de principiële on­ volmaaktheid v a n de selektie­in­ strumenten zal stagnatie en mis­ lukking zich in elke studiefase kunnen biyven voordoen. Omdat horizontale dooi'stroming alleen in de eerste studiefase mogelijk is zal voor studenten die in een la­ tere fase falen geen alternatieve opleidingsmogelijkheid beschik­ baar komen.

Verantwoordelijkheid By de selektieve propedeuse komt vrijwel de volle verantwoordelijk­

heid voor slagen of falen bij de student te hggcn. Hot onderwijs is een vast gegeven — de student is daarvoor 'geschikt' of 'ongeschikt'. De vraag of h e t onderwijs ge­ schikt is voor de student ver­ dwijnt daarmee n a a r de achter­ grond en de vraag n a a r goede se­ lektiemiddelen verdringt de vraag n a a r goed onderwijs. D eze tenden­ tie wordt n u juist zowel in h e t basis­ als h e t voortgezet onder­ wijs (zowel in de wetgeving als in de onderwijspraktijk) waar moge­ lijk tegengegaan.

Adaptief onderwijs Voor h e t inderdaad urgente pro­ bleem van de doorstroming in h e t tertiair onderwijs biedt de selek­ tieve propedeuse dus geen wezen­ lijke oplossing. I n de RWO­nota wordt aangetoond d a t de door­ stroming even goed of zelfs beter kan worden gerealiseerd, wanneer het selektief onderwijssysteem door een adaptief onderwijssys­ teem wordt vervangen. Adaptief onderwijs houdt in, d a t niet alleen van de student aanpassing a a n het onderwijs wordt gevraagd, maar d a t ook v a n de onderwijs­

De schrijver van dit artikel, drs. H. M. van Strien, is hoofd afd. Onderwijsresearch van de VU en een v a n de eindredakteuren v a n h e t hier beschreven rapport v a n de Kontaktgroep Research W e ­ tenschappelijk Onderwijs (RWO). D eze groep is een samenwerkingsverband van universitaire en interuniver­ sitaire instituten voor onder­ zoek van h e t wetenschappe­ lijk onderwijs. D e besproken n o t a ligt ter inzage in h e t Informatiecentrum v a n h e t bureau pers en voorlichting, hg lD ­03.

instelling aanpassing a a n de stu­ dent wordt verlangd. Van adaptief onderwijs geeft de nota een voorbeeld, ontleend a a n een rapport van de studiegroep selektie v a n de Technische Hoge­ school Twente d a t daar op dit ogenblik wordt beproefd. I n dit rapport wordt h e t onderwijspro­ g r a m m a beschouwd als een net­

werk v a n kursussen, waar de stu­ dent een individuele route door volgt. Na elke (kortlopende) k u r ­ sus beslist de student in overleg met de onderwijsinstelling, op b a ­ sis v a n de behaalde studieresul­ t a t e n en de geplande studieloop­ baan, op welke wijze hij zijn studie zal voortzetten. Een adaptief onderwijssysteem vraagt een nauwe samenwerking tussen wo en hbo, omdat h e t voor zal komen d a t een student zijn studieroute geheel of gedeeltelijk verlegt n a a r ^een ander type i n ­ stelling d a n waarvoor h ü oor­ spronkelijk is ingeschreven. Ook is in deze opzet geenszins ondenk­ baar d a t een vergaande integra­ tie v a n WO en hbo in h e t eerste studiejaar gewenst blijkt. Het wetsontwerp sluit dergelijke i n ­ tensieve samenwerkingsvormen bij voorbaat uit door slechts een beperkte koördinatie mogelijk te maken. I n een adaptief onderwijssysteem kan tenminste een zelfde kosten­ besparing worden gerealiseerd als in de voorstellen v a n de regering. Niet alleen kunnen de kursus­ en inschrijvingsduur op soortgelijke wijze worden beperkt, m a a r bo­ vendien k a n een hoger studie­ rendement worden verkregen om­ dat a " n studiemislukking als ge­ volg v a n ongeschiktheid voor h e t volgen v a n een vast studiepro­ g r a m m a goeddeels een eind zal k u n n e n komen. Om deze reden is het aannemelijk d a t de kostenbe­ sparing per student üi h e t voor­ gestelde alternatief eerder groter dan geringer zal zijn i n vergelij­ king met de besparingen die wor­ den verkregen als de ministeriële plannen worden uitgevoerd. H. M. VAN STRIEN

PROF. POSTHliMVS OVER RWO­PLAN

en ziet voorbij aan harde werkeliilcheid civiele effekt Er zijn de laatste jaren nogal wat alternatieven op 'de plannen van Posthumus los gekomen. Een greep: het 'lambda­plan' van de Raad van Studerenden, de 'kon­ sentrische universiteit' van prof P. van Duijn, de 'studierichtings­ hogescholen' van prof. F. A. Heijn, het 'grote­boom­plan' van dr. R. R. Gras en mr. J. H. des Tom­ be, de 'raden­universiteit' (met projektonderwijs) van Hugues Boekraad en Michel van Nieuw­ stadt en de 'paraplu­universiteit' van prof.J. Th. Snijders. Van het van prof. Nauta Lemke uit Delft, ir. Doets van de VU en prof. Groenman mt U trecht bekend. Een loeek geleden kwamen de on­ derwij s­research­men sen bij het strukturering zonder herprogram­ lo.o. met nóg een alternatief: 'Herstrukturering zonder herpro­ grammering — onderwijskundig kommentaar op het wetsontwerp herstrukturering loetenschappe­ lijk onderwijs.' Het kommentaar van prof. Post­ humus op dit nieuwste p l a n : 'D eze kritiek en alternatieve voorstellen zijn de laatste jaren al in vele vormen tot uitmg gebracht. W a t de kritiek betreft: er is nooit ge­ steld d a t een propedeutisch exa­ men een voorspellende waarde zou hebben v a n 100 procent. D a t is met geen enkele vorm v a n beoor­ deling op geen enkel tijdstip h e t geval. D ie waarde is bij een pro­ pedeutisch examen groter d a n de waarde van een numerus fixus bij toelating, al moet in elk geval een mogelijkheid tot herkansing wor­ den opengelaten.'

DIPLOMA'S E7i uw kommentaar op het alter­ natief van de onderivijsresearch­ mensen? Men ziet telkens weer a a n de harde werkelijkheid voorbij: m e ­ de­bepalend, vaak in de eerste plaats bepalend, is h e t civiele ef­ fekt v a n de diploma's: W a t k u n je er mee beginnen? D e gedachte van de dossier­diploma's v a n dit voorstel is een nieuw woord voor een bestaande zaak. Vandaag worden immers a a n de a c h t e r ­ k a n t v a n een diploma de k e r n ­ e n keuzevakken opgetekend. Een punt, waarover de opstellers v a n dit rapport zich niet zozeer uit­ spreken, m a a r d a t toch erg b e ­ langrijk is: schaalvergroting m a a k t h e t opstellen van roosters nodig; het a a n t a l vrydheidsgra­ den wordt daardoor op een b e ­ nauwde wijze beperkt.' uw voorstellen losgekomen. De

voorstellen van de meeste sekties van de Akademische Raad komen er eigenlijk op neer dat er niets veranderd moet loorden. Tn 8 of 10 jaar komen er 75.000 studenten meer d a n nu. Da t is de bevolking van 4 of 5 grote univer­ siteiten. Zelfs als er geld voor was, d a n zou de organisatorische planning en de bemanning a a n docenten ver boven onze krachten gaan.'

NUMERUS EIXU S Anderen zijn voorstanders van een systematisch en continu gebruik van een numerus fixus, gekoppeld aan een toelatingsexamen voor universiteit en hogeschool. 'Een stelselmatige toepassing v a n de numerus fixus is niet gerecht­ vaardigd. D an zouden eerst de aantallen toe te laten studenten landelijk en per studierichting moeten worden vastgesteld. D ie Er zijn heel loat alternatieven op aantallen zouden volgens veler idee moeten berusten op progno­ ses van toekomstige m a a t s c h a p ­ pelijke behoeften a a n afgestu­ deerden in de onderscheiden stu­ dierichtingen. D ergelijke progno­ ses uit h e t verleden blijken zelden voldoende mate van betrouwbaar­ heid te hebben gehad. Vervolgens zouden de aantallen toe te laten eerstejaarsstudenten m e t behulp van generatiebalanscn v a n andere generaties uit de gewenste a a n t a l ­ len afgestudeerden moeten wor­ den berekend.

SELEKTIEMETHODEN 'Als de landelijke aantallen a a n ­ meldingen lager zouden zijn d a n de aldus berekende aantallen plaatsingsmogelijkheden, e n ook als uitgegaan wordt v a n de o p ­ namekapaciteit v a n h e t w.o., zo­ als weer anderen willen, zou ge­, kozen moeten worden uit de vol­ gende alternatieven: loting, 'se­ lektie' op grond v a n eindexamen­ cijfers, een toelatingsexamen of een psychologische test.' 'De selektie' op grond van eind­ examencijfers houdt niet voldoen­ de rekening m e t het feit d a t m e n met een zeer heterogene populatie te m a k e n heeft. 65 procent gaat onmiddellijk n a h e t eindexamen studeren, m a a r grote aantallen vangen pas jaren later (1 tot 10 jaar en zelfs meer) met de studie aan. Verder zün de vooropleidin­ gen verschillend. Een toelatingsexamen k a n weinig relevante gegevens opleveren. Er kunnen geen prognoses uit afge­ leid worden. D e hele vooruitgang binnen h e t VWO zou hiermee ge­ deklasseerd worden. 'Psychologische tests zijn in N e ­ derland op korte t e r m e n niet vol­ doende uitgewerkt. Loting zou misschien wel h e t rechtvaardigst zijn. Maar een dergelijk voorstel zal op de grootste weerstand stui­ ten.' Aldus prof. Posthumus. UK­GRONINGEN

Fref. S. U, Zuidema ridder Orde Nederlandse Leeuw Aangezien h e t prof. dr. S. U. Z u i ­ dema, a a n wie met ingang van 1 september 1971 door direkteuren eervol ontslag is verleend, in ver­ band m e t zijn gezondheidstoe­ stand niet mogelijk is geweest in een ruimere kring afscheid te n e ­ men, hebben de rektor en m e ­ vrouw D e Gaay F o r t m a n zaterdag 13 februari a a n de heer en m e ­ vrouw Zuidema een bezoek ge­ bracht. D e voorzitter van de cen­ trale interfakulteit prof. dr. A. Troost, was daarbij aanwezig.

Dé Vckior heeft prof. Zuidema de dank v a n de universiteit over­ gebracht voor de veelomvattende arbeid, door deze in diens fakul­ teiten gedurende meer d a n twin­ tig j a a r verricht. Tevens heeft hij prof. Zuidema meegedeeld, d a t de koningin h e m benoemd heelt tot ridder in de Orde v a n de Neder­ landse Leeuw, en h e m de bij deze onderscheiding behorende ver­ sierselen overhandigd. Op dezelfde middag heeft een komitee v a n vrienden en collegae de heer Zuidema een bundel bij­ dragen v a n hemzelf aangeboden, vertaald in h e t engels en getiteld: 'Communication a n d conlronta­ tion: A philosophical Appraisal a n d Critique of Modern Society a n d Contemporary thought.' D a t waren prof. dr. ir. A. van Riessen, dr. J. Klapwijk, ir. J. H. Santema, hoofd Filosofisch Insti­ t u u t en drs. A. v a n D ijk en G. Groenewoud, beiden vertalers van de bundel.

'TE HUUR: PUIKE BA K I ­ ( E I S bij Ewout Rasker en Freek Prede­ riks, bakfietsverhuurders. Spul­ s t r a a t 68, Amsterdam­C. Spreek­ uur tussen 6 en 8 uur 's avonds, geen konkurrerende prijzen.

VAkORdÄNlSÄTIES ABVA Groeps­Jaarvergadering Onze leden in VU en AZVU m a ­ ken wü er op a t t e n t d a t de J a a r ­ vergadering v a n de groep wordt gehouden 21 f eb 20 u.; bondskan­ tOQr, Stadhouderskade 68. Verdere inl. sekr. C. v. Leeuwen, tel. 495111.

PÈi^SQ|NslÈËI_S\>€BEIXirG^

Kopy PVU inleveren vóór 21 feb (voor plaatsing in Ad Valvas v a n 3 mrt) bij mevr. M. Bakker, hg lE­60. Mededelingen hoofdbestuur Het hoofdbestuur nodigt alle le­ den uit tot h e t bijwonen v a n de jaarvergadering, 1 mrt, in één der zalen v a n Meander, D e Boelelaan 1119, aanvang 20 u. Het finan­ cieel overzicht over 1971 en de b e ­ groting 1972 liggen ter inzage bij h e t sekretariaat h g lE­60 v a n 8.30­12.30 u., en bij de kernbestu­ ren. Jaarvergaderingen v a n verenigin­ gen gaan meestal m a n k a a n b e ­ langstelling. Vorig j a a r was deze zo gering d a t h e t h a a s t zinloos was om t e vergaderen. H e t b e ­

stuur hoopt d a t er dit keer meer interesse blj de leden is. .

men. Even een telefoontje a a n de voorzitter tel. 48­3555.

SEKRETARIS GEVRAAGD Reeds meer d a n een j a a r is de funktie v a n sekretaris vakant. Ondanks alle pogingen v a n h e t bestuur is h e t niet gelukt iemand t e vinden die dit werk op zich wil nemen. Misschien t e n overvloede wil zij er op wijzen d a t de werk­ zaamheden v a n de sekretaris zich beperken tot de leiding v a n h e t sekretariaat en h e t bywonen v a n de hoofdbestuiu­svergaderingen. De dagelijkse werkzaamheden worden gedaan door mevr. M. Bakker. Het bestuur zou gaarne a t t e n t ge­ m a a k t worden op personen die dit werk op zich zouden willen n e ­

OW­voetbal­toernooi Voor h e t komende OW­voet bal­ en volleybaltoernooi, d a t dit j a a r wordt gehouden in Utrecht, willen wij graag beschikken over voet­ ballers waaruit, n a enige selektie­ wedstrijden, een elftal gekozen wordt d a t de VU gaat vertegen­ woordigen. D it geldt voor leder­ een die bij de VU op de salaris­ lijst voorkomt, dus ook weten­ schappelijke staf en studenten in p a r t ­ t i m e dienst, ongeacht ot u lid bent v a n de PVU. U kmit zich opgeven tot 25 m r t bii: mevr. M. Bakker, tel. 48­4391 v a n 8.30­12.30 u. en biJ: W. v. d. Hoek, fak. geneeskunde tel. 48­ 2027.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen