Ad Valvas 1971-1972 - pagina 291

de relatie steimverlener en ondersteunde nauwelijks neutraal te houden is. Sprekend in dit verband is wellicht de verhouding overheid-omroepen. Overigens zij opgemeikt dat dezelfde overheid Ster- en andere etherreclame toelaat (en dmv wettelijke regelingen aan banden legt), terwijl ze bovendien de revenuen uit de reclame aan de omroepen doet toevloeien! Dus is zi) indirekt als concurrent (en concurrentievervalser) te beschouwen tov de dagbladpers; op goede gronden te dan ook een totale wettelijke regeling van grafische tot en met visueel-auditieve media te bepleiten, aldus dr. J. J. van Raalte.

Verschijningsdata Ad Valvas in 1972 De redaktieraad van Ad Valvas heeft voor de verdere verschijning van ons universitaire weekblad in 1972 de volgende data vastgesteld: 19 mei 2 juni 16 juni 7 juli 28 juU 18 augustus 1 september 15 september 22 september 29 september 6 oktober

13 20 27 3 10 17 24 1 8 15

oktober oktober oktober november november november november december december december

Op 27 april had In het studentencentrum Uilenstede een door een 150-tal persmensen bezocht symposium plaats dat onder de auspiciën van de Vereniging van de Vrye Universiteit stond. Min of meer symbolisch was de daarmede samenvallende Standaard-expositie, ter herdenking van het feit dat 100 jaar geleden het dagblad De Standaard door dr. A. Kuyper werd gesticht — zie voor wat betreft de geschiedenis van dit blad de voortreffelijke coverstory van het aprilnummer van het VU-magazine. Ook Kuyper vocht met geldelijke steun van hemzelf en andere 'gefortuneerden', dwz particulieren, voor bestaan en behoud van een stuk principiële pers die momenteel sterke teleurgang kent en zelf met de ondergang wordt bedreigd. Vanwege schaalvergroting en loonontwikkeling — maar ook Inflatie aldus prof. dr. S. van Popta in zijn Inleiding — die het krantenbedrijf extra kwetsbaar maken door de relatief hoge arbeidsintensiviteit, is langzamerhand overheidssteun nodig, aldus de teneur van de vergadering.

W E E K B L A D VRIJE UNIVERSITEIT

positie Inneemt. Uiteenlopende geprofileerde landeiyke dagbladen worden door de etherreclame bedreigd — ten detrimente van de pluriformiteit in Informatie selectie, -verschaffing en -verwerking. En reglobladen ondervinden nadeel van de zogenaamde vrije (advertentie) pers met zvjn gratis huls-aan-huls verspreiding. Dr. H. J. Roethof (voormalig pari. redacteur N.R.C., lid Tweede Kamer P.v.d.A.) zag de adverteerder In de eerste plaats als concurrentievervalser. Zijn adstructie is dat bladen met eenzelfde lezersbestand maar met verschillende dekkingspercentages door de adverteerders In ongelijke posities worden geplaatst. Dan legt de landelijke pers het in de eerste plaats tegenover de regiopers af (verspreldingskosten zijn voor de laatste ook lager). VerschU In Inkomsten leidt tot verschil In üivesteringsplafond en wervingscapaciteit, hetgeen verstrekkende effecten op het gedrag van de adverteerders tengevolge heeft. Aan de top van de konische spiraal zitten de magnaten van de kranten-monopolies die in staat zijn, die informatie die

De forumdiscussie ('s middags) stond o.l.v. prof. dr. B. Goudzwaard, hier geflankeerd door de inleiders prof. dr. P. J. Boukema (links) en prof. dr. S. van Popta. Dr. E. Diemer, voorzitter van de ochtendzitting, lijkt het somber in te zien.

De overheid

Wetsontwerp verhoging college 111^6111 d i u Minister jhr. mr. M. L. de Brauw (wetenschapsbeleid en w.o.) schrijft in de toelichting op het wetsontwerp dat studenten die op grond van een Individuele keuze een studie starten hiervan aanwijsbaar profijt hebben. 'Ideëel zowel als materieel is de studie van groot nut voor de student zelf.' Daarom vindt de minister het juist de onderwijskosten niet uitsluitend door de gemeenschap te laten dragen maar ook de studenten zelf een bijdrage te laten leveren. Zo wordt volgens de be-

zi) nodig achten op te kopen — met het al dan niet impliciete oogmerk de lezersschare te manipuleren. Op Laurens ten Kate na, die het voorbeeld gaf van een krantenconcentratie waar diversiteit in berichtgeving en becommentariëring dmv een, onafhankelijk van de eigenaresse, opgesteld redactiestatuut gewaarborgd was, en die in dat verband op vergroting van technische mogelijkheden wees, ging het merendeel der vergadering op eigen ervaring af inzake het merendeel der plaatsgevonden krantenfusies. Zij ervoer de vergrote mogelijkheid van diepteinvestering als positief, maar meende toch dat de redacties van kranten onder een noemer elkaar toch niet meer zullen bijten: het begin der gelijkschakeling. Als één krant per gezin gelezen wordt Is diversiteit in meningsvorming eveneens ver te zoeken, meende Ten Kate, maar, zo betoogde prof. Boukema, de principiële keuzemogelijkheid blijft bestaan In het andere geval.

Nogmaals overheid

windsman een stap gezet om te komen tot evenwichtiger inkomensverhoudingen. 'De lager betaalden gaan minder dan tot nu toe bijdragen In de studiekosten van de straks beter betaalden.' Minister De Brauw deelt verder mee dat het studietoelagenbeleld wordt verbeterd en verruimd. Als gevolg daarvan zal meer dan de helft van de te verwachten opbrengst van het hogere collegegeld en inschrijvingsgeld weer in de studletoelagensfeer worden teruggegeven. Een student uit een gezin met twee andere (fiscale) kinderen zal door de nieuwe regeling een studietoelage kunnen krijgen, zolang het belastbaar inkomen van de ouders oeueden

/ 34.000,—

ligt

(tot

nu

toe

De volte face van het laisser-aller principe naar een stuk verantwoordelijkheid Inzake de nastrevlng van de plm-tformitelt, waarbij de momentane situatie tot norm verheven zou moeten worden, vereist een grondwetsherziening. Au fond neemt de overheid een soort van zedelijke verplichting op zich, die ztJ overigens al heeft In zaken als godslastering (P.K.). Een groot, waarschijnlijk utopistlsch pluspxmt is, zeker tov de betuttelende overheden in communistische landen, een volgende regeling waarbij de haar eigen principes nastrevende overheid haar onwelgevallige meningen op de koop toe financiert.

Alternatieven

In één der overige inleidingen betoogde prof. mr. P. J. Boukema dat artikel 7 van de grondwet. Inhoudende een verbod van restrictie van de drukpersvrijheid en van preventieve censuur, te schraal is geformuleerd tegen de achtergrond dat voor het adequaat functioneren van de democratie vrije en verantwoorde meningsvorming onontbeerlijk is; daaraan ontleent m.n. de principiële en geprofileerde pers haar bestaan. Dit impliceert ook dat men het krantenbedrijf niet in de eerste plaats als een economisch bedrijf dient op te vatten waar het begrip rendement op van toepassing is. Prof. mr. W. P. de Gaay Fortman stelde dan ook in zijn openingswoord dat een wjjzlglng van het ondernemingsrecht noodzakelijk zou zijn. Centraal In de later op de dag gehouden forumdiscussie stond de adverteerder die als grootste inkomstenverschaffer een machts-

Bij de Tweede Kamer is op vrijdag 28 april een wetsontwerp tot verhoging van het collegegeld lot ƒ 1000,— en het inschrijvingsgeld tot f 100,— ingediend.

5 MEI 1972

NUMMER 31

19e JAARGANG

Herziening functie overlieid

ƒ 21.000,—). Als in het gezin meer kinderen zijn loopt deze inkomensgrens verder op. Bij 12 andere fiscale kinderen (kinderen die voortgezet onderwijs volgen tellen daarbij voor twee, uitwonende studerende kinderen zelfs voor drie) worden nog studietoelagen verstrekt tot een inkomensgrens van ƒ 51.000,— (tot nu toe ƒ 36.000,—). Door deze verruiming wordt gerichte steun gegeven aan studenten ook in de financiële middengroepen, die dat werkelijk nodig hebben. Hierdoor wordt de heffing van het collegegeld als reële studielastenverzwaring beperkt tot studenten die dat kurmen op• Vervolg op pagina 4

Ontworsteling aan de machtspositie van de adverteerder lijkt te verwezenlijken als men uitvoering geeft aan het voorstel van Roethof belasting op advertenties te heffen (5%). Dit levert een jaarlijkse pot op van 75 miljoen voor de noodlijdende kranten. Roethof betoogde dat dit geld alleen gebruikt dient te worden om de kranten weer sterk te maken In de strijd om de lezersgunst (de echte conciurrentie) — dus geen soort van bijstandswet om kranten in leven te houden. De slecht gelelde kranten behoren vüteraard af te vallen. En als het winstprincipe niet op de voorgrond staat, maar dienstverlening, dan zou de vorm van een stichting, waar de krant van uitgaat, een oplossing zijn. Problematisch in dit voorstel lijkt de vraag of de belastingbetaler genegen is hem niet gezinde kranten te financieren (haalbaarheid in het parlement). Bovendien: moet de huidige geschakeerdheid als norm worden beschouwd? En hoe staat het met het oprichten van nieuwe kranten?

Artilcel 7 Art. 7 van de Grondwet Niemand heeft voorafgaand verlof nodig, om door de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren, behoudens Ieders verantwoordelükheid volgens de wet. Voor wat betreft de overheid werd art. 7 als 19e eeuws liberalisme afgedaan, maar nieuwe rechtsgrond voor de overheid als steimverlener schept de moellijheid dat

Prof. dr. J. A. Stalperts, voorzitter van Vrienden van De Tijd, was woordvoerder van de gedachte van een consortiimi waartoe alle adverteerders zich dienen te richten en dat zelfstandig de advertenties over de bladen verspreidt, evenals de revenuen verhoudingsgewijs te verdelen over de diverse bladen naar aantal abonnees. Tegenargument is het probleem van het gemak der wettelijke ontduiking, vla huls-aan-huls blaadjes e.d. Naleving van de wet Is bijna onmogelijk te controleren. Een minder stringente vormt lijkt advertentle-poolUig door diverse bladen, elkaar verplichtend advertenties In aUe bij een groep aaneengesloten bladen op te nemen. (Situatie in Oslo en ten onzent: De Haagse kranten van Sijthoff). Het idee Is nog niet in alle finesses doordacht (advertentiedwang door bladen met wetnlg abonnees), maar er zit enig perspectief in.

Slotopmerkingen Prof. dr. B. Goudzwaard zag in zijn slotwoord nauwelijks kans een algemene liJn in de discussie te ontdekken. Het spanningsveld waarbinnen zich in de meningsvorming moest voltrekken is misschien gekenschetst door de algemene overweging dat de krant In geen geval een economisch product is, maar dat de productie zelf helaas wel aan economische wetten gebonden is. En voor de bewustwording van de mens en zijn participatie aan het democratisch gebeuren Is de krant een absolute noodzakelijkheid. P. Keuss.

Redaktie: P. J. van Delden dr. E. Diemer M. P. van Dijk drs. P. J. G. Keuss mej. O. G. H. de Rijk Etndredakteur: P. W. Büokmann Bedaktie-adres: De Boelelaan 1105 (Postbus 7161) Amsterdam, tel. 48 26 71 hoofdgebouw ID-02 Kopü, niet bestemd voor de mededelingenrubriek, moet (getypt) uiterlijk maandagmorgen 10 u. binnen zijn. Advertenties: J. G. Duyker, Amsterdamseweg 397, Amstelveen Postbus 228. Tel. 020-43 2615; bgg 418 10.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen