Ad Valvas 1971-1972 - pagina 42

promotie drs. J. Sizoo:

INZAKE FEÖHTS

Het begrippenpaar rechts/links maakt sedert bijna twee eeuwen deel uit van het spraakgebruik in de westerse politieke systemen. De begrippen blijken echter nauwelijks te definiëren zodat in de politieke wetenschappen meer aandacht wordt besteed aan de berippen conservatief en progressief. Imdat echter in de politieke praktijk de kwalificaties "rechts" en "links" dagelijks worden gebruikt, wordt in dit proefschrift getracht een totaal beeld te Qsven van wat er onder rechts wordt verstaan (over de Inhoud van het begrip "links" bestaat Immers minder onzekerheid). Geconstateerd w o r d t dat het onjuist IS rechts met een enkele kwalificatie te omschrijven en aldus van links te onderscheiden, zoals rechts is conservatief en links progressief Rechts verhult een complex van waarden er bestaat een rechtse gedachtenwereld van meningen en voorstellingen die sinds de Franse revolutie van 1789 dezelfde zijn gebleven Deze rechtse gedachtenwe reld w o r d t in schema gebracht en ver volgens getoetst aan de geschriften van vier belangrijke rechtse voorlopers uit vier verschillende landen Edmund Burke, de vicomte de Bonald, Groen van Prinsterer en Primo de Rivera, en tenslotte aan de programma's van de

g

VERKENIMIIMG VAN EEN POLITIEKE GEDACHTENWERELD Nederlandse politieke partijen sjnds 1900 In een nadere uitwerking van het schema worden t o t slot enige moderne extreem rechtspolitieke groeperingen betrokken enkele stellingen I De begrippen rechts, con§ervatief en confessioneel dekken elkaar niet 4 De bepaling m art 15 van het Regie ment van de Buitenlandse Dienst en de voorschriften gebaseerd op art 50, eerste lid, van het A R A R , die de ambtenaar verplichten aan zijn mi nister voorafgaand verlof te vragen om door de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren, zijn in strijd met de vrijheid van drukpers zoals deze IS vastgelegd m art 7 van de Grondwet en art 10 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens 5 Voor de ambtenaren en het spoor wegpersoneel dienen materieel dezelf de wettelijke bepalingen m b t de werkstaking te gelden als voor de overige Nederfandse werknemers 6 Staatsrechtelijk is het aan te bevelen het beleid van de regering niet meer door de koning in een troonrede maar door de minister president in een jaarlijkse regeringsrede aan te kondigen 10 Gelet op de crises der laatste jaren op internationaal monetair terrein, lijkt Marx gelijk te krijgen met zijn bewering in het Communistisch Manifest dat "met de ontwikkeling der grootindustrie de bourgeoisie voor alles haar eigen doodgravers voortbrengt", deze doodgravers blijken echter niet de Proletariers te zijn maar de groot industrieën zelf, die als kapitalisten bezig zijn hun eigen graf te graven I I Blauw bloed bestaat niet personalia Johannes Sizoo werd geboren op 21 maart 1937 te Amsterdam, deed in 1954 eindexamen HBS-q te Amsterdam, in 1962 doctoraal examen poli ticologie aan de Vrije Universiteit al daar en was sedertdien ambtenaar op het ministerie van buitenlandse zaken en in de diplomatieke dienst met posten in Damascus, Madrid en Addis Abeba en thans in Brussel bij de Ne derlandse NAVO vertegenwoordiging

WAT EEN NAVO-AMeTENAAF "Rechts en links zijn twee autonome systemen, die in strijdhouding tegenover elkaar staan, maar zich niet uitsluitend door die strijd laten definiëren." Dat is een uitspraak waarmee dr. Johannes Sizoo, die vandaag in het Woestduincentrum promoveert, in zijn proefschrift "Inzake rechts, verkenning van een politieke gedachtenwereld", met instemming de Fransman René Rémand citeert (pag.3). Die politieke strijd wil Sizoo echter toch definiëren; als een strijd der ideeën over de ideale maatschappij. Hij heeft hiertoe de geschriften van vier auteurs bestudeerd, die in vier verschillende landen op vier verschillende tijdstippen onafhankelijk van elkaar bewegingen hebben ontketend die directe invloed hebben gehad op het rechtse doen en denken van hun tijd. Dat zijn de Engelsman Edmund Burke, de geestelijke vader van het conservatisme, de Fransman L G. A. de vicomte de Bonald, ^ Groen van Prinsterer en José A n t o n i o Primo de Rivera, oprichter van de Spaanse Falange Teleurstellend wellicht vindt Sizoo het hierbij geen hedendaagse gezaghebbende politieke leider te kunnen voegen omdat die gewoon niet te vinden was Aan de hand van de werken van deze vier rechtse voorlopers werden de programma's van de Nederlandse politieke partijen sinds 1900 getoetst SIZOO heeft zich dus bezig gehouden met het theoretisch analyseren van de geschriften van de leiders van rechtse bewegingen, om zo een totaalschets van de rechtse gedachtenwereld te krijgen Hij is daarbij uitgegaan van de hypothese in de rechtse gedachtenwereld spelen de natuur, een christelijk, of in het algemeen een t ran seed en taal normenstelsel, de lokale w o o n k r i n g , de familie en de arbeidskring een voorname rol Onder gedachtenwereld wit de auteur daarbij meer verstaan dan alleen maar een ideologie. Wat betreft de programma's van de Nederlandse politieke partijen heeft hij daarbij ook nog het verschijnsel van de geroepen leiders geanalyseerd.

kelijk rechtse ideeën, zoals de vergroting van de staatsmacht en de bestrijding van het geldkapitaal, nu door links worden gehanteerd

NAVO-verdediging

Als het ware om zich te verdedigen gaat Jan SIZOO dan op een zijpaadje door zijn eigen (konflikt7-)situatie er in te betrekken Op pag 210 schrijft hij "In Nederland wordt tegenwoordig iemands gezindheid tegenover de N A V O gezien als maatstaf voor zijn rechts of links zijn. Rechts IS meer NAVO-gezinder dan links. De rechtse partijen aanvaarden eerder een verhoging van de defensieuitgaven dan links Hetgeen daarbij het beeld vertroe belt, IS dat hierbij tevens verondersteld wordt dat rechts militairistischer is dan links. Het militairisme zou een typische karaktertrek van rechts zijn Maar het militairisme speelt op zichzelf geen fundamentele rol in de rechtse gedachtenwereld De verheerlijking van het Leger en de Soldaat kan overal voorkomen, rechts zowel als links Als rechts de NAVO en de defensielasten thans eerder aanvaardt dan links, k o m t dit omdat de Sowjet Unie in rechtse ogen ongeveer alle waarden Pharetra-redakteur dreigt te vernietigen die vooral m de recht se gedachtenwereld van belang zijn. Een Een saillant detail bij dit alles is dat Jan Sizoo, Westeuropeseantimilitairist anno 1971 zal zoon van onze president-directeur prof. dr. df iemand zijn aie de militaire dreiging G. J. Sizoo, vroeger redakteur van Pharetra is van de Sowjet Unie niet aanwezig acht, öf geweest, waar hij deel uitmaakte van de linkeriemand die de conventionele of de kernvleugel, terwijl hij nu geheel in het establishwapens, of beide, met als middelen kan ment is opgenomen. Misschien mag dat een aanvaarden om die waarden te verdedigen. kleine vingerwijzing zijn voor de leden van In elk geval, men kan een rechtse of een het SRVU-bestuur en de Rode Eenheid op linkse antimilitairist zijn Afhankelijk van de verschillende fakulteiten, dat radikale de vraag aan welke waarden men belang overtuigingen tijdens het jongelingschap met hecht. Er zijn om dezelfde redenen ook het ouder worden nog al eens verzanden tegen rechtse en linkse voorstanders van het de bastions van da gevestigde orde. gebruik van geweld. De linkse Jacobijnen Vrij Nederland van 11-9- '71 zegt het zo: hadden er indertijd geen principieel be "...als Pharetra-redakteur (in de goede tijd) zwaar tegen in gesloten militaire formatie zat hij jarenlang te kissebissen ter linkerzijde, hun idealen uit te dragen. De Breznjev terwijl hij nu, als tweede ambassadesekretaris doctrine aanvaardt thans het gebruik van op onze permanente NAVO-vertegenwoordieen legermacht ter verdediging van de ging in Brussel heel duidelijk heeft gekozen socialistische waarden, met name in lanvoor rechts. Je vindt die gespletenheid ook den waar die legermacht met t h u i s h o o r t " terug in de paranimfen die hij voor zijn promotie gekozen heeft: zijn broer Willem, oudEn verder op pag 211 Korea-vrijwilliger en officier bij de Koninklijke " H e t IS uiteraard mogelijk dat iemand die Marine en dr K. L. Roskam, bekend links met rechts is (dat is iemand die zich met auteur en VARA-medewerker." t o t de rechtse gedachtenwereld voelt aanHet is alsof Jan Sizoo die kritiek al tevoren aangevoeld heeft, of misschien is die al eens tegen hem geuit, want in zijn proefschrift besteedt hij aandacht aan deze zaak waarbij hij min of meer zelf is betrokken. BIJV op pag. 27 "Vele politieke ideeën die men thans rechts kan aantreffen (liberalisme, nationalisme, militairisme) zijn van linkse herkomst, hebben althans ook in de linkse gedachtenwereld een plaats gehad." Dan citeert hij verder wijlen dr L. G. A Schlichting die aantoonde dat ook oorspron-

getrokken), toch een bepaalde mening uit deze gedachtenwereld kan delen hij vindt deze mening evenwel met van belang voor zijn staats- en maatschappij-filosofie " Men zou zich af kunnen vragen of de promovendus hiermee zichzelf bedoelt

liberalisme Sizoo besteedt op pag. 213 en 214 aandacht aan het afglijden naar rechts van het liberalisme. Hij konstateert dat de liberalen hun programma's voortdurend hebben gewijzigd

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen