Ad Valvas 1973-1974 - pagina 118

2

Forumdiscussie­avond

SRVU

'DE TOE KOMST V M DE UNWERSITEIT' 'De universitaire wereld staat voor een reeks van uiterst belang­ rijke veranderingen: bekorting en uniformering van het onder­ wijs, centrale planning, landelijk onderzoeksbeleid... Wanneer het allemaal doorgaat sol de universiteit van 1985 een heel andere wereld zijn dan die van 1970. Het is merkwaardig dat juist de mensen die de meeste kans maken in 1985 nog in de universitaire wereld te leven, voor die veranderingen de minste aandacht schijnen te hebben. De stu­ denten van nu en de oudere hoogleraren zijn dan verdwenen. Maar de wetenschappelijke staf zal er dan nog zijn en het is wél de moeite waard dat die zich realiseert hoe zijn universiteit er tegen die tijd zal uitzien.' Met deze woorden begint prof. dr. J. Th. Snijders het tengeleide van de brochure 'de toekomst van de universiteit', waarin kant­ tekeningen worden geplaatst bij enkele regeringsvoorstellen in­ zake het wetenschappelijk onderwijs en onderzoek. Daarin wor­ den behandeld de her struktur ering en herprogrammering, de planning van McKinsey en de GUO, en worden ook opmerkingen gemaakt over dreigende uitholling van de WUB. In het volgende stuk, overgenomen uit deze brochure worden de door de schrijvers geplaatste kanttekeningen bij het wets­ ontwerp herstrukturering weergegeven. NA: GUO­NOTA Nadat in de vorige Ad Valvas na­ mens de sektie onderwijs van de SRVU is Ingegaan op een aantal 'wyziglngen', die door de huidige bewindslieden, getuige htm Me­ morie van Antwoord en Nota van wyzigingen by het wetsontwerp herstrukturering wetenschappeiyk onderwys, zyn aangebracht, en ook nadat we in het kader van de behandeling van de verlenging van de Machtigingswet Inschrij­ ving studenten al uitgebreid aan­ dacht hebben besteed aan de in­ grypende kwantitatieve gevolgen van m.n. de selektieve propedeu­ se (CPB­rapport: slechts 21% slaagt in één keer), zal in het ge­ citeerde stuk (geschreven door Ton Regtien) vooral stilgestaan worden by een aantal (onveran­ derde) kwalitatieve konsekwen­ ties die het wetsontwerp heeft voor de opleiding en de positie van de wetenschappeUJke staf. Herstrukturering zonder herprogrammering

De in het wetsontwerp herstruk­ turering van het wetenschappe­ iyk onderwys genoemde negatie­

BEZETTING NIET A CCEPTA eEL MIDDEL Vervolg van pagina 1 Als Je dergeiyke acties tolereert loop je het risico dat er andere groepen binnen de universiteit ook dergeiyke middelen gaan gebruiken. Dat behoort in ieder geval voorkomen te worden. De SRVU weet heel goed dat er een aantal sectoren zyn binnen de imiversitelt waar een bezetting volstrekt niet getolereerd zal worden en dat wy voor wat betreft de status die ze zichzelf toekennen als politieke vakbond uiterst sceptisch zyn. De hele conceptie 'studentenvakbond', als je dat in termen van analogie naar de actiesituatie vergeiykt, klopt helemaal niet; het is helemaal geen vakbond ondanks dat ze zichzelf zo zien. Acties van deze 'vakbond' kosten de bond en de leden immers niets! A. V.: Wij hebben begrepen dat het C vB nog niet gereageerd heeft op de brieven die de bezet­ ters hebben gestuurd? Br.: Nee, daar is geen enkele reactie op mogelijk. Het is uitgesloten dat wy aan dergeiyke eisen tegemoet zouden kunnen komen. Het is bij deze eisen niet ^en kwestie van het uitstellen tot de kamerbehandeling en dat ".x} zich dan bij de uitslag neer illen leggen Dat is niet het 'oieval cii ik denk daarom dat er 'ol andere argumenten achter jitten, maar die houdt men min )1' meer verborgen, naar myn ^''voel ook om de eenheid in .r.ind t­^ houden. 4 l'.; Wat sou er dan volgens u chter zitten. 3r.: Waarschyniyk is men het net het huid­ge regeringsbeleid 3ok niet eens. Ik kan me niet v'oorstellen dat iemand doorgaat liet deze acties als hy het met het egeringsprogramma eens Is, oeiialve als hy alle mogeiyke ­igkleppen op heeft. A. V.

ve en ongefundeerde selektie is gekoppeld aan een voorstel dat uitsluitend een formele struktuur aangeeft, maar alle inhoudeiyke aspekten van het onderwys bul­ ten beschouwing laat. Het voor­ stel is een examenwet, de kilome­ terpalen zyn belangryker dan de weg. Deze herstrukturering zon­ der herprogrammering leidt tot verschoolsing van het universi­ taire onderwys en tot verschra­ ling van de stof (de tyd dringt voortdurend en alleen nog de toetsbare kennis is interessant). Zo wordt de universiteit een dul­ deiyk verlengstuk van de mam­ moetscholen waar de keuzepak­ ketten de leerlingen alleen schyn= baar meer vryheid laten, maar In feite hun mogeiykheden steeds verder inperken. De docenten worden producenten van steeds onpersooniyker onderwys (werk­ groepen, projektgroepen en der­ geiyke zullen vanwege hun tyd­ rovend karakter moeten verdwy­ nen) studenten worden steeds meer konsumenten van onder­ wys ('prestatiegericht', geen extra bezigheid zoals bestuurswerk of assistentschappen). De haast on­ vermydeiyke beperking van de In­ houd der studieprogramma's be­ tekent het terugdraaien van een programmatische ontwikkeling die ongeveer zes jaar geleden inzette. Centralisme

Deu­ voorgestelde struktuur lykt gemakkeiyk hanteerbaar en past in een centraal beleid en gepland onderwysbeleid, waarvan de uit­ werking een sterk bureaukratisch karakter draagt. Zowel de — met verwaarlozing van vele faktoren die om differentiatie vragen — voorgestelde uniforme kursusduur als de regeling van de plaatsing van de assistent­onderzoekers ('passend In het nationaal weten­ schapsbeleid') zyn uitingen van de behoefte het wetenschappeiyk onderwys en onderzoek — overi­ gens door de aangegeven struk­ tuur sterk van elkaar gescheiden — centraal te regelen. Groter cen­ tralisme versterkt de behoefte aan een universitaire hiërarchie waardoor de betrekkelUke demo­ kratlserlng van de WUB nog ver­ der zal worden uitgehold. De zeg­ genschap over onderwys en stu­ die wordt voor een belangryk deel verplaatst naar Den Haag en an­ derzyds krygen zowel studenten als docenten minder tyd en ener­ gie voor bestuuriyke zaken. De wegwerpafcademikut

Een van de achtergronden van het wetsontwerp is de noodzaak tot vergroting van het midden­ kader. Deze noodzaak wordt uiter­ aard niet aangetoond. De maat­ schappy ( = het bedryfsleven) heeft behoefte aan 'manipuleer­ bare vakidioten', ('jonge plooibare akademici') waardoor de greep van het bedryfsleven op het pro­ duktiemiddel wetenschap wordt vergroot. Het huidige ontwerp past volstrekt in een dergeiyke behoefte. Waarby men zich dan kan afvragen In welke positie de 'Posthumus doktorandus' als the­ oretisch meer geschoolde zich zal bevinden t.o.v. de veel meer prak­ tisch geschoolde HBO­er. In dit licht zyn interessant de uitlatin­ gen van de heer C. W. Pot, pro­ jektleider van het Direktoraat­ Generaal van de Arbeidsvoorzie­ ning, gedaan op een byeenkomst over werkloosheid onder akade­ mici. Akademici, aldus de heer Pot, moeten zich erop voorberei­ den in lagere startfimktiea dan voorheen te moeten beginnen, waarby dan niet zeker is of een

startpositie niet een biyven funk­ tie zal biyken te zyn. Voorbeeld: de afgestudeerde jurist als deur­ waarder of rechtskundig adviseur. Waar in die situatie de nlet­aka­ demlsch geschoolden, die voor­ heen deze funkties bekleedden, hun heil moeten zoeken, bleef duister. integratie HBO­WO

De noodzaak tot Integratie wordt in vele stukken met de pen bele­ den zonder dat er een duideiyke visie biykt. Konkretlsering is dan ook nog nauweiyks aanwezig, hoe­ wel de samenhang van het ont­ werp herstrukturering w.o. met een' totale regeling _yan het ter­ tiaire onderwys algemeen erkend wordt. Het voorontwerp integratie h.b.o.­w.o. is inmiddels vervangen door een nota over hetzelfde on­ derwerp, zodat op korte termyn weinig konkrete maatregelen te verwachten zyn — deze bj*ochure werd In april dit jaar afgeschre­ ven; dezelfde maand nog ver­ scheen het 'voorontwerp van wet ontwikkeling hoger onderwys', voor een ieder onverwacht en n.b. in de laatste dagen van de ambts­ periode van de toch al demissio­ naire minister Van Veen. Dit door staatssekretaris Klein onverkort gehandhaafde voorontwerp van wet is op 15 december de prooi van de landeiyke HBO­manifes­ tatie­SBVU). Zou echter het wetsontwerp herstrukturering w.o.wet worden dan zouden de af­ vallers na het propedeutisch jaar, gezien de huidige situatie In het hbo (waar een algehele numerus fixus bestaat) in elk geval in die richting geen 'uitwykmogeiykhe­ den' hebben: hoevelen zullen dan afvloeien naar een vakuüm ? (zeer wel mogeiyk is het ook dat afgevoerde wo­studenten de toe­ gang tot het hbo voor m.n.havo­ abiturlenten gaan versperren­ SRVÜ). By uitbiyven van materiële en personele voorzieningen In het tertiair onderwys zal een nood­ situatie ontstaan, waarvan een sty ging van de jeugdwerkeloos­ heid het gevolg kan zyn.

dat de assistent­onderzoeker min­ der tyd aan onderwys zal beste­ den, en naar onze voorspelling ook minder zal verdienen. De rechtspositionele onzekerheid van de assistent­onderzoeker zal zo mogeiyk nog groter zyn dan die van de tydeiyk wetenschap­ peiyk medewerker. Immers de op­ zegging van het dienstverband van de assistent­onderzoeker dreigt van twee kanten. Jaariyks moet de instituutleiding een be­ oordeling over de assistent­onder­ zoeker voorleggen aan de instan­ tie die de post heeft toegewezen. Op grond waarvan wordt beslist over de verlenging van de aan­ stelling. Bovendien wordt 'in het kader van het nationaal weten­ schapsbeleid' jaariyks het aantal plaatsen voor assistent­onflerzoe­ kers door de minister vastgesteld (risiko van sluitpost van de be­ groting). De toewüzing, enerzyds aan de universiteiten, anderzyds rechtstreeks aan bepaalde insti­ tuten (universitair of buiten­uni­ versitair) wordt geregeld door een nationaal orgaan. Deze verdeling geschiedt volgens een niet vast­ gelegde, mogeiyk wisselende sleu­ tel. Dit houdt tevens in dat lange termyn­planning door universi­ teit of universitaire instituten ernstig wordt bemoeiiykt.

deel van een tertiair onde dat door de helft van de ]c mensen wordt gevolgd. In elk val zal de titel 'doktorandus' vf kregen na l+Sjarige studie, i wel nationaal als, Intematio devalueren, met alle kwalyke volgen van dien. (Tot zover I Regtien). Onderwijs­forum op dertien december

Na dit stuk is het duidelijk de gevolgen van de herstrukt ring niet alleen de studen treffen (verzwaring, verschool en selektie) maar ook de toekoit stige én huidige (hopeiyk \ vend) wetenschappeiyke staf. G noemd zyn de scheiding van ot derwys en onderzoek en de niv daling van de opleiding, die li predikaat wetenschappeiyk sieti minder vanzelfsprekend do( worden. Daarnaast zien we et toenemende rechtspositionele oi zekerheid, niet alleen voor ti delijke wetenschappelUkmedem kers en­straks­assistent­onde zoekers, maar ook steeds IMI voor vaste medewerkers, en » ten gevolge van het zich ontwil kelende 'zwaartepuntenbeleB waarmee een centrale beoorde! en honorering van m.n. on* zoekskwaliteit beoogd wordt, l kan 'in het kader van het natl' naai wetenschapsbeleid' het If staan van hele afdelingen of val groepen op losse schroeven b men te staan.

Herstrukturering of destrukturering?

De zogenaamde herstrukturering van het wetenschappeiyk onder­ wys biykt In feite een beknotting te zyn, die de wetenschappeiyk­ heid van onderwys aantast en voor het onderzoek nauweiyks plaats laat. Het Procrustes­bed op de maat 1+3 (jaar) staat klaar. Alle studierichtingen wor­ den er op vast geklemd en wat buiten steekt wordt afgehakt. Mag het overbiyfsel nog wel 'univer­ siteit' en 'wetenschappeiyk' onder­ wys heten? Het bekende argu­ ment dat er toch ook in het bui­ ten land, en met name in de V.S. vierjarige studies bestaan, gaat niet op omdat het onderwys­ systeem en de deelneming eraan grote verschillen met de situatie by ons vertonen. ó m by de V.S. te biyven; de stu­ die voor de bachelor degree heeft een volkomen ander karakter dan de Nederlandse doktoraalstudie. De bachelorstudie pretendeert niet een afsluitende wetenschappeiyk» opleiding te zyn, maar is onder­

Daarom is het van vitaal 'oelai dat alle geledingen van de rni versiteit zich een gedegen m deel vormen over de toekomst als die er nu voor de universittl lykt uit te zien c.q. opgelegd ti worden, en zoveel mo^elyk ge» meniyk trachten te bepalen wasi het dan wel heen moet. Herpn grammering aan de basis én p het belang van alle in het on derwys betrokkenen zyn daarti belangrijke uitgangspunten. Om daartoe een aanzet te geva organiseert de SRVU op 13 d( cember 's avonds In de aula m forumdiskussie­avond omtreii het thema 'universiteit en toe­ komst*. Op handen zynde over­ heidsmaatregelen en plannen z* len daar bekeken worden mbt hun impllkaties voor het recht op onderwys en het nivea­u van hel onderwys. Informatie zal gegevei worden over o.a. herstrukturerlnj en studlefina,nciering. Inleider Ton Regtien. Alle leden van * universitaire gemeenschap ziji welkom (zie ook aankondiging el­ ders in A.V.).

Assistent­onderzoekers en d e sclieiding van onderwijs en onderzoek

De assistent­onderzoeker moet zich bezighouden met onderzoek gedurende 3 ä 4 jaar, zonder daarnaast een vaste onderwystaak te hebben. Met de werkgroep As­ sistent­Onderzoeker van de Aka­ demische Raad (kommissie Oos­ terhof) zyó wy van mening dat een dergeiyke ontkoppeling van onderwys en onderzoek by een zo grote en belangryke kategorie van. wetenschappeiyk universitair personeel onwenseiyk is. In dit verband zyn de voorstellen van de stmurgroep Struktuur Weten­ schappeiyk Korps (kommissie Van Trier) betreffende de inde­ ling van het wetenschappeiyk per­ soneel binnen drie funktlenlveau's vermeldenswaard. Waar voorheen de Wet op het Wetenschappeiyk Onderwys stelde dat voor alle funktieniveau's onderwys en on­ derzoek gekoppeld dienen te zyn, wordt nu de volgende omschry­ ving van de funktle­inhoud voor­ gesteld: niveau 1. Zelfstandig wetenschap­ peiyk onderwys en/of onderzoek; niveau 2. Hetzü zelfstandig we­ tenschappeiyk onderwys én on­ derzoek, hetzy zelfstandig weten­ schappeiyk onderwys en/of on­ derzoek én het leiding geven aan onder zyn toezicht gesteld perso­ neeL Niet alleen op het niveau van de assistent­onderzoeker, maar ook by het vaste wetenschappeiyk personeel tekent zich een dreigen­ de ontkoppeling Van onderwys en onderzoek af. Er wordt niet expliciet gezegd of de assistent­onderzoeker naast of in plaats van de huidige promo­ vendus komt. In het eerste geval (naast de promovendus) betekent dit een toename van het aantal formatieplaatsen, wat zeker niet beoogd zal worden. In het tweede geval (in plaats van de promo­ vendus) zal dit een zodanige ver­ mindering van de onderwyskapa­ clteit met zich mee brengen, dat het geven van onderwys onmoge­ Ujk wordt. De kommissie Ooster­ hof meent dan ook dat de assis­ tent­onderzoeker toch een onder­ wystaak moet kryggn maar hand­ haaft daarnaast de tydeiyke we­ tenschappeiyke medewerker. Bel­ de kategoriën werken toe naar een promotie, maar het verschil is

:

•

• Ik ben benieuwd welke boy­ J cot het eerste afgelopen is. • Floor Ollfantsoor •

; • • •

Literatuur: SRVU­maatrpgelen­ brochure, november 1973. De toe­ komst van de universiteit, Gro­ ningen, april 1973. (Belde ver­ krygbaar aan de SRVU­baüe.) Secretarissen onderwijs SRVU TINEKE HENGST ANDRE KNOTTNERUS

informatiecentrum hnufdgobouw fcantef I D ­ 0 3

Deze week geen lystje met nieuwe aanwinsten maar Ui het kort Iets over het Informatiecentnmi zelf. Wat dat nu eigeniyk Is, wat «" gedaan wordt en waar het te vinden is, is kenneiyk nog niet voldoende bekend Er zyn nc^al wat mensen die er over klagen dat ze slecht geïnformeerd zün, niet op de hoogte zyn van wat er aan de Vü allemaal gebeurt en van wat er by het hoger onderwys In het algemeen aan de orde is Die willen weten welke nieuwe wetsvoorstellen de minister van onder­ wys in voorbereiding heeft, die zich afvragen wat nu precies de Acade­ mische Raad is, waar een bepaald proefschrift is xütgegeven, die gekweld worden door de vraag wat CRAD betekent, die willen weten wie zich by de Vü bezighoudt met zaken als ziektekostenverzekering of pensioen. Om op deze en andere vragen het antwoord te kunnen geven is het Informatiecentrum opgezet. Daar wordt materiaal verzameld over actuele zaken betreffende het wetenschappeiyk onderzoek en onderwtj! in het algemeen en in het by zonder betreffende de VU. De algemene informatie krygen we vla de vergaderstukken van de Academische Raad, persberichten van het Ministerie van onderwys, halen we uit de verslagen van de Eerste­ en Tweede Kamer, de kamerstukken, het Staatsblad en de Staatscourant. Gegevens betreffende de Vü halen we o.a. uit de vergaderstukken van de Universiteitsraad en uit de faciü­ teitsbladen. Daarnaast zyn er nogal wat algemene naslagrwerken zoals de studie­ gidsen van alle Nederlandse imiversitelten en hogescholen. Staats­ almanak, adresboeken, wetsuitgaven. En ook alle universitaire bladen en de belangrykste studentenbladen. (Wist u trouwens dat u by ons alle landeiyke dagbladen en opiniebladen kunt lezen? ) Al deze en vele andere uitgaven liggen op het Informatiecentrum ter inzage. Van de meeste rapporten en wetsontwerpen hebben we meer dan één exemplaar zodat u de voor u belangryke stukken ook voor enige tyd kunt lenen; als dat niet kan is er altyd nog het fotocopieer­ apparaat dat het meestal wel doet als er een teller of een dubbeltje en een stuiver in gestopt worden. Goed geïnformeerd zyn is niet zo vreseiyk moeiiyk. U kunt eens bl) ons langs komen of ons opbellen. Het informatiecentrum is gevestigd op de eerste verdieping van de D­vleugel van het hoofdgebouw. Als u via de hoofdingang binnenkomt, gaat u de trap op recht voor u, u ziet dan een — weliswaar klein — bordje met het woord informatlecentnim dat naar rechts wyst. Als u die richting uitloopt kunt u het niet missen. Het telefooimuinmer is (48) 3711. We zyn geopend van maandag tot en met vrydag van half negen tot vyf uur. C NI OLET

• Het informatiecentrum

is ivoensdag 12 december de gehele dag gesloten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen