Ad Valvas 1973-1974 - pagina 166

2

OVER KOLLEGELD EN HET KLEIN­KAPITAAL We hebben er lang op moeten wachten, m a a r 16 januari was h e t dan toch zo ver: het wetsontwerp inschrijving en kollegegeld­ heffing is samen met een nota studiefinanciering door S t a a t s ­ sekretaris Klein bij de Tweede Kamer ingediend. Zoals verder in dit stuk moge blijken, is deze koppeling geen toeval. Is het terug­ brengen van de hoogte van het kollegegeld van 1000 n a a r 500 gulden op te vatten als een duidelijke overwinning in de nu al 24 j a a r voortdurende boykotstrijd, zoals het wetsontwerp er nu ligt, bevat h e t toch een a a n t a l afknijpmaatregelen die op zich al voldoende aangeven met hoeveel kompromissen het tot stand 'comen ervan gepaard is gegaan. De Nota Studiefinanciering ziet er op het eerste gezicht wat meerbelovend uit, m a a r bij h e t doorlezen ervan bekruipt je toch hand over h a n d het gevoel, dat e n n e e r een herverdeling van de armoede plaats vindt dan dat er^werkelijk sprake is van een ver­ betering en uitbreiding van het huidige stelsel in de richting van en financieringssysteem, dat studenten een zeker inkomen ;arandeert. ­.00 GULDEN WETSONTWERP Oa.t het wetsontwerp pas zo laat 3 ingediend, is een gevolg van de oorwaarde die de konfessionele ­Ttijen hebben gesteld voor een 'jdige — i.e. vóór het ingaan van Ie tweede termUn van 500 gulden — behandeling ervan. De konses­ sie die ze het kabinet hebben af­ gedwongen is, dat mèt de be­ 'landellng van het wetsontwerp er duidelijkheid zou zijn althans over tJe richting waarin een nieuw studiefinanoieringsstelsel zich naar de mening van het kabinet zou moeten ontwikkelen. Sinds­ dien is het wachten geweest op de Dlannen die Klein uitbroedde. Met dat al ziet het er op het ogen­ blik dat ik dit schrijf wèl naar uit, dat het sam­öam van de konfessio­ nelen en de progressieve drie z'n doel aardig voorbijschiet, nu de nota studiefinanciering zó lang king van het recht op eksamen en op zich heeft laten wachten, dat tegen de navordering. Gezien de het nog maar de vraag is of de druk die rechtse en konfessionele hele procedure rond het wetsont­ partijen op deze regering uitoefewerp wel vóór 1 maart afgerond nen zal de eis 'volledige intrekzal zijn. Zo niet, dan betekent king van de duizend guldenwet zulks, dat er voor de tweede maal nü; geen navordering; geen aandit studiejaar promesses opge­ tasting eksamenrecht' dan ook stuurd (vlg. Klein) of beter niet één van de drie hoofdeisen zijn opgestuurd (vlg. de SRVU) moe­ waaronder eind februari duizenten worden. den studenten in Den Haag zullen demonstreren in het kader Wat zyn we er met dit wetsont­ van de aksies ter verbetering van werp op vooruitgegaan? Niet zo hun inkomenspositie. bar veel: vooral natuurlijk dat het kollegegeld is gehalveerd tot ƒ 500,— en verder eigenlijk alNOTA STÜDIEFINANSIERING leen nog maar, dat slechts geUitgangspunt is; de koek blijft durende 5 jaar gedokt hoeft te even groot m.a.w.: de armoede worden. Vroeger — nog vóór de wordt opnieuw verdeeld, want onzalige duizend guldenwet van de Brauw — was de periode waar- 'waar het aan schort zijn niet de in totaal beschikbare middelen, over men kollegegeld moest,bemaar de onvoldoende op de sitalen slechts vier jaar en feitelijk tuatie van de tertiair-onderwijs houden die 5 Jaren des te minder studenten passende toewtjzingseen verbetering in, wanneer je criteria'. Een (ver) bloemrijke taal bedenkt, dat de maksimale studieduur tot 6 jaar ingekort dreigt te hebben we toch! Oppassen wordt het echter als dit soort meesters worden. in dubbelzinnige onduidelijkheden Sn verder? Al verslechteringen 'm gaan hanteren. Laten we eens wat de klok slaat! Vooral op drie kijken hoe het plan werkt; punten: de totale gelden van kinderbijslag, — wat we — gezien de houding- -kinderaftrek en rijksstudletoelavan Klein t.a.v. de boykot aan de gen worden in één pot gedaan en VU — allang vermoedden: verdaaruit worden gefinancierd: landelijking van artikel 83 van het vu-reglement: om eksamen/ten-— basisbeurs van ƒ 3000,— (autotamen te kunnen doen, moet matisch verminderd met ƒ 600,— iedereen ingeschreven zijn en dus kollege- en inschrijfgeld) voor betaald hebben. De aantasting alle studenten. van het eksamenrecht dreigt dan — ekstra-beurs voor maksimaal ook naar de andere universiteitsƒ 2500,— als de ouders minder =n hogeschoolsteden voort te woeverdienen dan ƒ 15.625,— + ceren. ƒ 1600,— voor elk niet-studerend — ook om in aanmerking te ko- kind. Boven dit Inkomen neemt de hoogte van de ekstra-beurs af len voor een studietoelage of gevolgens een glijdende schaal totjruik te kunnen maken van de dat de basisbeurs is bereikt bü tudentenvoorzieningen, is het een een ouderlijk inkomen van 'oorwaarde dat Je bent Inge.ohreven. ƒ 31.250, 1- ƒ 1600,— voor elk — navordering: wie in 1972-'73 of niet-studerend kind. .973-'74 het onderwijs heeft bijge- — bovendien de mogelijkheid om een rentedragende lening te sluiwoond, wordt slechts tot de eksaten, waarvan de hoogte zodanig nefns toegelaten^ wanneer hij toen is, dat basisbeurs + ekstra-beurs stond ingeschreven of nu alsnt^ + rentedragende lening = max. zijn kollegegeld voldoet. — voorts moet universitair per- ƒ 7000,—. soneel dat onderwijs wil volgen, Verbeteringen t.o.v. het huidige ook kollegegeld gaan betalen, terwijl het daarvan voorheen was stelsel: — rechtstreekse uitkering aan vrijgesteld. studenten ä contant; daarmee — tenslotte zit er in het wetsbeogend de afhankelijkheid van ontwerp een verstrakking ingede ouders te verminderen. Maar bouwd van de regeling volgens wat betekent dit — met name bij welke het gevolg hebben van praktika voor bepaalde eksamens wat hogere ouderlijke inkomens — verplichtend is gesteld. Het ge- waimeer je voor de rest van wat vaar is daarbij niet denkbeeldig, je jaarlijks nodig hebt gedwongen bent toch weer op je ouders terug dat hierdoor brede onderwtJseksperimenten op dit soort formele te vallen? Of is het alternatief van een rentedragende lening regelingen hardstikke dood lopen. aUes- of alleenzaligmakend? Dit alles overziend laat zich maar — eigen inkomsten tot een bedrag één gevolgtrekking maken: Klein van ƒ 2000,— (is ƒ 740,—) worden heeft zich nauwelijks Iets gelegen niet op de toelage In mindering la,ten liggen aan de heftige kritiek gebracht. Dat ontbreekt er "nog die op de vorige versie van zijn maar aan: het werkstudentschap plannen met het kollegegeld is zal weer welig gaan tieren, wanlosgebarsten van de kant van vele neer het enig alternatief renteuniversiteits- en hogeschoolraden, dragend lenen Is. Wel ja, jongens, het Landelijk Overleg van Grondneem er nog maar een baantje bij, raden en de Akademische Baad, alsof er geen herstruktm-ering die zich alle scherp uitspraken met studieverzwaring door kurtegen de voorgestelde hoogte van susduurverkortlng en selekslevertiet kollegegeld, tegen de beperscherping bestaan!

— wellicht is het stelsel vlg. Klein doorzichtiger in zoverre iets omdat er geen renteloze voorschotten meer in voorkomen, die inderdaad neerkomen op een verhuld gift-gedeelte van meer dan 50% (t.g.v. de Inflatie gedurende de periode tot je begint met terugbetalen) . Maar verder ook hier vooral verslechteringen in vergelijking met het huidige stelsel: in de samenleving? Dat moet toch — kollege- en inschrijfgeld autowel een vrij resente beleidsombuimatisch van de basisbeurs afgeging zijn, als je bedenkt dat trokken, rest ƒ 2400,—, hoogstens Staatssekretaris Klein zich nog goed om een half jaar van te geen jaar geleden tegen het door leven! --Minister van Veen ingevoerde — om aan het huidige nivo van stelsel van aanvullende renteeen maksimale beurs toe te kodragende leningen keerde! men (ƒ 6130,—) moeten zelfs uit— aanspraak op 'studlefinansiewonende studenten met een makring wordt beperkt tot de maksisimale beurs (vlg plan-Klein) van male inschrijvingsduur ä la Postƒ 4900,— er nog meerman duizend humus. Koppel dit aan een angulden bij lenen of zien te verdiedere voorwaarde: 'regelmatige nen. voortgang met de studie' en je — de maksimale beurs wordt, gehoort de seleksieprofeten al wageven tot een ouderlijk inkomen tertanden. van ƒ 15.625,— + ƒ 1600,— voor — weliswaar 'kiest Staatssekretaelk niet-studerend kind in het geris Klein voor een vaste bijdrage zin, waarna de ekstra-beurs daalt van de studenten in de onderwijstot het basisbedrag is bereikt bij kosten, die zo laag is dat voor een ouderlijk inkomen van drempelwerking niet gevreesd ƒ 31.250,— + ƒ 1600,— voor elk hoeft te worden' (persbericht Miniet-studerend kmd in het gezin. nisterie van Onderwijs en WeIn het huidige stelsel zijn deze intenschappen), maar wat dacht-ie komensbedragen weliswaar lager, van de drempel, die opgeworpen maar daar wordt dan ƒ 1470,— dreigt te worden door de herstrukbijgeteld voor ieder fiskaal kind tureringsplannen — ook al van (schoolgaande en studerende liinalle kanten geljritiseerd en die deren tellen vaak voor twee resp. kritiek is door Minister van Kedrie fiskale kinderen). Gezinnen menade al evenmin ter harte gemet meer schoolgaande/studerennomen; zo meester, zo knecht? — de kinderen zullen er dan ook waarvan de werking nog eens verflink op achteruitgaan. sterkt wordt, doordat studiever— het openen van de 'mogelijktraging wordt gestraft met de heid' om rentedragende leningen noodzaak een baan te nemen of af te sluiten by kommersjele middels rentedragende leningen banken betekent de eerste fatale in je onderhoud te voorzien! stap in een heilloze richting; hiermee wordt het de overheid (ik Al met al niet een stuk werk waar hoor je al brommen; want wie muziek voor de toekomst in zit. komt er na Den Uyl?) wel erg Er zijn echter nog een paar ontgemakkelijk gemaakt om in 'moei- boezemingen uit het gemoed van lijke tijden' drastisch te bezuinide staatssekretaris omhooggeborgen op de basisbeurzen en de stureld, die ik je niet wil onthouden: denten zo te dwingen weer op hun In het hoofdstuk 'de onderwijsouders terug te vallen en vooral belangen in de voorgestelde struknog grotere bedragen tegen — tuur' heet het dat de hoogte van dan — nog hogere rente te lenen! het bedrag bepaald wordt door enerzijds het eigen belang dat de — sinds wanneer is het een bestudent bij het wetenschappelijk leid van deze regering om de winonderwijs heeft, anderzijds door sten van de grote kommersjele het belang dat de samenleving erbanken te spekken over de ruggen bij heeft (onderwijs als kollektieve van de laagste inkomensgroepen

WIJZIGING KIESREGLEMENT In de UR-vergadering van 15 januari waren 2 zaken aan de orde, die voor de studentengeleding van bijzonder belang zijn. Het betrof 2 voorstellen tot wijziging van het kiesreglement, ingediend door de VUSO, waarbij de andere studenten zich in 2 nota's aansloten. Het eerste voorstel beoogde de Instelling van een zgn. vrije zetel district. Zoals men weet zijn de districten Medicijnen, Wis- en Natkunde en Soc. wetensch. elk door 2 studenten vertegenwoordigd. Door invoering van het vrije zetel district komt nu van genoemde faculteiten er steeds 1 te vervallen, waardoor 3 vrije zetels beschikbaar komen. Dit houdt in dat elke student bij de komende verkiezingen steeds 2 stemmen gaat uitbrengen, nl in zijn eigen district één en in het vrije district 1. Het voornaamste motief voor dit voorstel was dat de VUSO van mening is dat de problemen, behandeld in de UR, veel meer die zijn van de gehele universitaire gemeenschap, dan typisch faculteitsgebonden. Dat zou dan moeten blijken uit de samenstelling van de UR, die een afspiegeling genoemd kan worden van de hele universiteit. Hiervoor is echter nodig.een evenredigheidsstelsel, maar omdat de Wet zegt dat de verschillende faculteiten geiyicwaardig moeten zijn Vertegenwoordigd, is invoering van zo'n stelsel niet mogelijk. Daarom meent de VUSO dat men toch moet streven naar een zo groot mogelijk vrije zetel district, het principe van een vrije zetel district werd vrijwel imaniem door de UR aanvaard. Het tweede voorstel was van veel ingrijpender aard. Vandaar ook dat de UR zich op 15 Jan. beperkte tot een principe-uitspraak en

nog niet definitief het VUSO voorstel aanvaardde. Maar er was toch een meerderheid die nu akkoord ging. Het betrof een voorstel het ingewikkelde stelsel van stemmenoverdracht te vervangen door een eenvoudiger lastenstelsel. Ze kwamen hierop door het verschijnsel dat de studenten aan deze imiversiteit zich hebben opgesplitst in een aantal groepen die het karakteu hebben van een politieke partij. Doordat de kandidaten nu staan voor een programma is het voor de kiezer eenvoudiger, gemotiveerd zijn stem uit te brengen. Hij is er door het Itj stensysteem van verzekerd dat een uitgevallen UR-lid wordt vervangen door iemand van dezelfde politieke 'kleur' uit dezelfde partij. Het lijstensysteem brengt niet alleen dit voordeel; daarnaast komt het de continuïteit van het door de studenten gevoerde t>eleid ten goede. Immers, politieke partijen hebben een kader, zij beschikken vaak over een grote hoeveelheid dokumentatle, zij hebben een geïnstitutionaliseerde achterban, waarop ze een beroep kunnen doen: Daarnaast biyft het voor studenten mogelijk om zich buiten de partijen kandidaat te stellen. De kandidaat kan zich door het lijstensysteem echter verzekeren van zijn opvolger. Ook het stemmen wordt veel eenvoudiger, niet meer het ingewikkelde systeem van het aangeven van voorkeuren maar eenvoudig stemmen op een lijst. Kortom de opsplitsing van studenten in politieke partijen is een realiteit, en men moet daar de consequenties uit trekken. Gert Bruins, VUSO ÜR-lid.

voorziening), maar niet voor sappig beschreven te hebben wat de ekstremen van beide polen zijn: resp. de student als 'vrije ondernemer' en als 'loonarbeider' en deze beide student-besohouwlngen vervolgens te verwerpen. Ook doet Klein hier uit de doeken, hoe naar zijn opvatting het alternatief van een onderwijsbijdrage achteraf van afgestudeerden uit sosjaal oogpunt de voorkeur verdient, bü de uitwerking daarvan terecht aangeeft hoe dat systeem — via verzwaring van de loonbelasting — onrechtvaardig werkt, met name omdat de hoogte van het inkomen niet alleen bepaald wordt door het gevolgde onderwijs en tenslotte meedeelt hoe het kabinet hiervan afziet 'uitsluitend op grond van praktische overwegingen'. Ongetwijfeld zijn de overwegingen die tot dit besluit geleid hebben zeer praktisch, maar dan toch niet van belastingtechnische aard: de praktijk van de positie van de akademici is namelijk wel anders: achteruitgaan van de inkomens en toenemen van de werkloosheid. En geef dan maar eens aan hoe je hier een billijke verdeling van de onderwijsbijdrage wil bewerkstelligen, zeker als je ook nog een stuk inkomensnivellering op het oog hebt! Maar misschien hebben de vrienden van de VUSO daar wat meer uitgesproken ideeën over? Verdienstelijk is ook het overzicht van de voorafgaande ontwikkelingen: van de zes bem-zen die in 1876 per rijksuniversiteit wei"den toegekend, via allerhande kommissies — waarvan de cieAndriessen de laatste en de bekendste is — tot en met de 1000 guldenwet en het beleid van het huidige kabinet. Aardig 'wordt het wanneer Je merkt hoe, waar aanvankelijk nog over standpunten en rapporten van SVB en NSR wordt gesproken, met de opkomst van de politieke vakbonden van ' studenten en het LOG er plotseling van geen studentenorganisaties meer wordt gerept. Er is tenminste niets van terug te vinden: geen woord over de weerstanden tegen het wetsvoorstel herstrukturering wetenschappelijk onderwijs nog minder over het brede verzet tegen de duizend gulden, terwijl — als je dat nou zo eens om je heen leest — dit kabinet bij het uitvoeren van zijn beleid nu ook niet bepaald gebukt lijkt te gaan onder de druk die vanuit, brede lagen van de bevolking en door de progressieve partijen erop wordt uitgeoefend. Enige verandering zal daarin spoedig wel optreden: met dat deze Ad Valvas uitkomt, verschijnt LOG-krant nr. 7 die vooral bedoeld is ter voorbereiding op de grote landelijke demonstratie op 2 maart in Den Haag ter afsluiting van 'de Inkomensaksie. Daarnaast brengt het LOG nog een eigen nota-studiefinansiering uit, waarin de plannen van Klein wat elisakter op him getallen en berekeningen worden nagetrokken. Over LOG-krant en LOGnota meer in een volgend nummer van Ad Valvas. Inmiddels is de vrees die in het begin al doorschemerde bewaarheid geworden: de vaste kamerkommissie voor onderwijs en wetenschappen heeft besloten tot een zodanige prosedure rond het wetsvoorstel, dat er geen behandeling in de kamer vóór eind maart te verwachten is. Klein vindt dat ook wel Jammer, maar tut daar niet zo zwaar aan. In Leiden heeft hij de studenten al gesuggereerd de promesses voor de tweede termijn maar gewoon op te sturen, 'want die verhezen hun geldigheid toch als de wet is aangenomen.' wy suggereren hier liever een boykot van de tweede termijn en laten ons niet door dit soort spekulaties in de luren leggen. En tot slot: enig meedeleven is hier toch wel op zijn plaats, en wel met ons KoU^e van Bestuur, zo lang en zo volstrekt zeker van. FRANS WOLTRING sekr. sosjaal SRVU.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen