Ad Valvas 1973-1974 - pagina 66

AD VALVAS — 26 OKTOBER 1973

z

NSITIVITEITSTRAINING WAT IS DAT?

Vervolg van pagina 1

{vervolg Ad Valvas 19 oktober) Huren Verleden week over de st zoals ontwikkeld vanuit Bethel. De kern van die ontwikkeling was het werken in ongestruktureerde groepen. Nu iets meer over een andere trainingsontwikkeling, de ontwikkeling die afkomstig is uit Esalen. Ik zal proberen kort aan te geven wal enkele verschilpunten zijn tussen beide trainingsaanpakken: Was Bethel vanuit een reflectie over de mens in de arbeidssituatie voortgekomen en ging het daarbij om sensitief te worden voor wat zich tussen funktionerende mensen afspeelt, in Esalen zijn groepstrainingen ontwikkeld die veel meer starmnen uit psychotherapie en uit de idee dat de mens veel meer aan zijn persoonlijke groei moet doen. De oude Bethel-trainers waren vaak organisatieadviseur en noemden zich soms changeagent; de Esalentrainers hebben meest een therapie-oriëntatie en noemen zich soms facilitator van persoonlijke groei. Facilitator in de zin van vergemakkelijken dat iemand groeit. In d e s t zoals vorige week aan de orde kwam, stelden de trainers zich vooral tot voor een paar jaar, non-directief op; dat wil zeggen: men gaf zo weinig mogelijk richting aan het gebeuren. De Esalen trainers stellen zich actiever op; ze werken veel initiërender en geven wél directieven. Wat doen die Esalen trainers dan, waarin zijn ze zo actief en waartoe? In het kort gezegd komt het er op neer dat men vindt dat de mens veel rijker is dan hö zichzelf toestaat te zijn. De mens heeft veel meer energie, veel meer creativiteit, veel meer levenslust, veel meer speelsheid dan er nu uitkomt. Het ouderlijk huis, het schoolsysteem, het monotone werk hebben hem gekortwiekt. Ook de reklame doet daar aan mee. De mens gaat op in produceren en consumeren. Voor spontaan en scheppend bezig zijn is geen ruimte meer. Op eigen ideeën koersen, op eigen gevoel en smaak afgaan is riskant. Men kijkt naar het etiket om te zien of de wijn lekker is. Nu wülen de Esalentrainers om maar eens wat van hun doeleinden te noemen:

— de mens weer op eigen kompas leren varen en bij zijn eigen gevoel te rade durven leren gaan — de mens moest niet zo'n verschil maken tussen wat hij van binnen ervaart en wat hij naar buiten toe laat blijken — de mens moet niet zo'n verschil laten tussen wat hy zou willen en wat hij in feite doet — de mens moet weer veel genuanceerder ervaren wat er zich in hem voltrekt aan emoties, aan lichaamsbeleving — de mens moet zaken die aan hem knagen, alsnog afronden — de mens moet zijn geluk niet op kunnen. Hy moet spontaan zijn en wijs en met gezag durven op te treden. Achtergrondsideeën bij dit soort doelstellingen zijn te vangen in woorden als: de mens is verantwoordelijk voor zijn eigen keuzen en hü moet zich deze verantwoordelijkheid toeëigenen. Ook een belangrijk idee is: wat doe je met je energie? Houd je alle energie die je hebt in je omdat je die nodig hebt om steeds meer je innerlijke tweestrijd te voeren, of om in gedachten altijd overhoop te liggen met iemand. Verder is nog een idee dat in de trainingsaanpak zeer naar voren komt, de idee dat ziel en lichaam onlosmakelijk verbonden z^n. Je kunt iemand over zijn zieïeleven laten praten en er pratend op in gaan; je kunt ook langs lichamelijke weg toegang krijgen tot allerlei dat we dan psychische problematiek zouden noemen. Er moet ook kontakt zijn tussen laat ik zeggen je maag je hart en je hoofd. Hoe doen dit type trainers het nu? Hoe werken zij aan hun ideeen en doeleinden? Binnen dit tijdsbestek kan ik op deze vraag eignlijk alleen maar ingaan door zeer summier een paar technieken om in groepen met deelnemers te werken wat te vertellen. Ten eerste dan iets over de zgn. Gestaltaanpak, In de Gestaltaanpak gaat het er vooral om allerlei zaken die je dwars zitten, die aan je knagen; om daar alsnog mee in het reine te ko-

Ecspeling Couperin-orgel Op elke woensdag van 12.45-13.00 uur door EWALD KOOIMAN Programma voor NOVEMBER 1973: 7 november: N. Clérambault — Suite du second ton: Prélude, Duo, Trio, Basse de Cromorne, Flutes, Récit de Nazard, Caprice sm- les Grands Jeux 14 november: 1. G. Lasceux — Flutes 2. G. G. F. Rellstab — Sonate in D gr.: Allegro, Andante, Allegro 21 november: 1. J. S. Bach — Canzona 2. L. Marchand — Récit de nazard, Fonds d'orgue, Tierce en taille, Dialogue 28 november: 1. J. S. Ba«h — Aria in F, BWV 587 2. Pr. Couperin — Dialogue en trio 3. Pr. Couperin — Offertoire sur les grands jeux De concerten die door een toenemend aantal luisteraars worden bezocht zijn voor iedereen — oöÈ voor omwonenden van de VU — vrij toegankelijk.

Orgelconcours aan de V U In november zal een wedstrijd worden gehouden op het Couperin-orgel der Vrije Universiteit. Van de 14 deelnemers, die afkomstig ziJn uit de universitaire gemeenschap en de personeelssector van het Academisch Ziekenhuis der Vrije universiteit, zal een aantal drie maal in het strijdperk moeten treden. De laatste ronde, de finale, vindt plaats op donderdag 8 november te 20.00 uur en zal een openbaar karakter dragen. De finalisten die dan een verplicht werk (Offertoire sur les grands jeux, uit Messe pour les Convents van Pr. Couperin) en een werk naar eigen keuze zullen spelen, worden op hun prestaties beoordeeld door een jury bestaande uit: Gustav Leonhardt, Ewald Kooiman en prof. dr. P. C. Stam, die als voorzitter zal fungeren. De winnaar ontvangt een odrkonde en mag in het volgende seizoen een lunchpauze-bespeling op het orgel geven. De wedstrijd wordt georganiseerd door de orgelcommissie VU in samenwerking met de Algemeen Culturele Commissie ACC der Vrije Universiteit. Datum: 8 november 1973. Plaats: Aula Hoofdgebouw Vrüe Universiteit, De Boelelaan 1105, Amsterdam, Xijd: 20.00 uur (acht uur), -j-^

men. Zo'n knaagzaak kan bijv. een heel diep zittend gevoel van wanhoop ziJn omdat je vroeger thuis niet zo werd geaccepteerd. De Gestalttrainer kan je helpen die wanhoop zeer sterk te doorleven; hij kan je ook helpen alsnog in de groep tegen je vader of moeder te praten en alles eens op tafel te gooien. Voor vader kan dan een ander groepslid dienen of desnoods een lege stoel of een kussen. Het gaat er in ieder geval om dat je dingen doorwerkt. Een heel andere methode wordt wel aangeduid met de ternu^bio- ^ energetika'. Hier is de idee dat mensen erg veel van hun energie die ze eigenlijk nodig hebben om vrij-uit te leven, blokkeren in hun lichaam. Ze ademen minimaal, ze zijn gespannen, leven alleen met hun verstand (onder het hoofd doet het lichaam niet meer mee, gevoelens toelaten zou wel eens te veel overhoop kunnen halen). In bio-energetische-oefeningen moeten de deelnemers ademen met alles wat ze kunnen, ze moeten trappelen als een driftige kleuter, zich kunnen ontspannen, enz. enz. In deze aanpak (en trouwens ook in de Gestaltaanpak) zal de trainer de Uchaamshouding zeker opvatten als een onuitputtelijke bron van informatie. Verder komen technieken voor als 'transactionele analyse', een aanpak die er van uitgaat "dat de mens drie opstellingen ter beschikking heeft waarmee hij bijv. een ander of zijn werk kan benaderen; meditatie, om langs deze weg tot rust of bij je innerlijke rijkdommen te komen; mg,ssage, om vastzittende spieren langs biJv. je wervelkolom of in je nek los te maken en zodoende energieblokkades op te heffen. Ook is een beroemde aanpak die van het Psychodrama. Deze techniek is niet zozeer in Esalen tot ontwikkeling gebracht, maar loont vanwege zijn hernieuwde opmars de moeite om even genoemd te worden. Bij psychodrama gaat het om het dramatiseren, in handeling omzetten, van psychische problemen. Vandaar de naam. Medegroepsleden kunnen weer voor belangrijke personen die met iemands problemen verweven zijn, spelen. Dus iemand is chef of speelt voor vader of desnoods voor dat lastige stemmetje binnenin je dat steeds anders wil dan je zou moeten. Nu hoop ik maar dat ik een beetje heb overgekregen om in trainerstermen te spreken, van wat er te koop is. Ook in ons land. Bijv. via de organisatie Center is in Nederland vrijwel het hele Esalen-repertoire mee te maken. Tussen TSR-trainers en laten we zeggen Esalen-trainers is veel methodiek-uitwisseling. Daarom zei ik verleden week al dat Je in de zestiger jaren nog zo'n beetje wist wat iemand onder een st verstond, nu moet je meer weten. Ik stop hier hoe dan ook de informatie. Ik wou nu enige ruimte besteden aan enkele reflecties en kritiek op het verschijnsel training. De socioloog Kurt Back spreekt in dit verband van kritiek op de training van links en van rechts. Eerst wat kritiek van links: De st komt voort uit een denken dat de bestaande maatschappelijke orde onaangetast laat en alleen de misstanden binnen die orde wil korrigeren. Verder zijn de, vooral vroegere, deelnemers vrijwel altijd leidinggevenden. Deze toch al bevoorrechte groep ook nog het 'wapen' van sensitief zijn te geven, werkt helemaal maatschappij-bevestigend. Ook zit er in het trainingsgebeuren het gevaar dat, ook al train je geen managers, de groepsleden alle aandacht gaan steken in de onderlinge kommunikatie en vergeten om politiek bezig te zijn. Tot slot draagt links nog het argument aan dat training verbroederend kan werken, men leert immers op anderen betrokken te zijn. Maar deze verbroedering staat averechts op het te hanteren konfliktmodel. I n deze kritiek zit erg veel waars, hoewel er een overschatting van het trainingseffekt in meeklinkt. Verder vind ik zelf dat als de mens zó door struktureel geweld wordt gekortwiekt en van zijn bestemming wordt weg gehouden, dat hy dan juist gebäät kan zyn met een trainingsaanbod. Nu wat.kritiekiV^n rechts: trai-

ning zou de mensen onrustig maken. Door de intensieve konfrontatie met andere mensen en dus met andere levensopvattingen, dat is gevaarlijk. Daar zit naar myn idee vaak de gedachte achter dat jouw, byvoorbeeld Christeiyke, levensopvatting, het aflegt tegen andere visies. Dat is natuurlUk zeer de vraag. Ik zelf ben als Christen juist vaak gesterkt in myn geloofsopvatting juist door confrontatie met andere opvattingen. Is groepstraining niet een nieuwe religie? Dat hangt er natuuriyk van af wat je onder religie verslaat. Als je onder religie verstaat iets waar mensen mee dwepen, dan kan st als religie doorgaan. Als je echter de training biyft zien, zoals steeds bedoeld, nl. als MIDDEL, dan wordt het geen religie. Wel komt het in vrywel elke training voor zeer religieuze gevoelens te gaan krygen (tenminste zo noem ik die gevoelens dan maar — gevoelens in het op relaties afgestemd zyn van de mens, praten over hoe Je zin geeft aan je bestaan, proeven wat het is om zelf verant\yoordeiyk te zyn voor wat je kiest). Dan is er ook nog kritiek van de deelnemerskrant. "Op 't werk vergal ik de ideeën weer, dit soort bezig zyn ligt me niet ik ben daar te taakgericht voor, e.d." Sinds kort is er een boek uit dat getiteld is 'First Pacts' en melding maakt van wat je in doorsnee wel leert op een training. Twee zaken worden dan genoemd. De training heeft effekt naar wat genoemd wordt 'open staan' spirit of inquiery. Je stelt je open voor andere-mensen en andere visies of anders gezegd je grendelt je minder af. Oók is er effekt gekonstateerd tn de zin van dat er meer kongruentie was tussen iemands werkeiyke zelf en zyn ideale zelf. De omschryving van Schein van st: intensieve beleving van de situatie, onmiddeliyke analyse van die beleving en dan geraken tot zinvolle persooniyke konklusies, gaal dus inderdaad wel op. Wal ik er zelf van geleerd heb, is een 'vermogen' om vooroordelen en eerste Indrukken korrigeerbaar te houden. Ik heb er niet geleerd een totaal ander mens te worden, of om in myn relaties het altyd goed te doen. Wel het besef, dat opkroppen weinig helpt. Ook met het aanwyzen van de schuldige in een stroeve relatie, ben ik niet meer zo snel. Drs. les Baartman

A. V.: Betekent die overgang naar uw ministerie ook dat het huurbeleid sal worden aangepast aan het huurbeleid bij de normale volkshuisvesting? V. Dam: Het zyn nu totaal verschillende systemen, by de overgang biyft de huur in principe geiyk, daar moet Je natuuriyk voor zorgen, maar je zou dan wel een ander systeem moeten volgen voor verhogingen. Zoals wy nu nastreven: dat er een duideiyke relatie is tussen het inkomen en de huur zo zou Je by de toekomstige studiefinanciering duideiyk rekening moeten houden met de huur. stelling van de huizen. Maar in feite zyn de huren voor studenten op het ogenblik ontzettend laa^ ik denk dat er een groot verschil zal zyn tussen de huren van studentenflats en de gemiddelde huren op de vrye markt. Ze zyn in ieder geval erg laag in vergeiyking met de stichlingskosten. A. V. Er zijn in een aantal steden op dit moment huurboycotacties aan de gang, bent u niet bang dat er op een gegeven moment een aantal stichtingen studentenhuisvesting zijn die met dese acties te kampen hebben? V. Dam: In principe verschilt dat niet van andere mensen die hun huur weigeren te betalen. Je kunt dat op een aantal manieren oplossen maar dat Is in de eerste plaats een zaak van de exploitant, die moet zyn huur zien binnen te krygen. Daar heb ik in eerste instantie niets mee te maken. De stichtingen zyn de geëigende organen om dat op te lossen. A. V.: Een aantal stichtingen studentenhuisvesting is al vrij ver met het formeel vastleggen van de inspraak van de bewoners, men sal wellicht argwanend staan tegenover de plannen omdat men bang Is dat men een stuk inspraak verliest. V. Dam: Daar is in hel geheel geen reden voor want dan moet u onze memorie van toelichting maar eens lezen. Myn beleid is er juist op gericht om ook by andere woningexploitanlen de bewoners een flinke vinger in de pap te geven dus wat dal trelreft komt het feil dat het by studenten dan wel goed geregeld is my heel goed uit. Het is altyd handig om een paar voorbeelden by de hand te hebben hoe het ook geregeld kan worden.

DIESREDE door prof. dr. H. K. Oosterhuis Er werd in deze rede een overzicht gegeven van een aantal problemen, die zich voordoen tengevolgen van de snelle vooruitgang van de hedendaagse techniek. Daarby werd gewezen op hel grote gevaar waaraan de mensheid wordt blootgesteld indien onze ethische ontwikkeling geen geUjke tred kan houden met de technische vooruitgang. De mogeiykheid om erfeiyke ziekten te genezen door ingrypende veranderingen van de genetische code werd afgewogen als voordeel tegen het grote gevaar om naar willekeur de eigenschappen van het menseiyk ras te beïnvloeden. Voorts werd aandacht geschonken aan de vraag of het in de toekomst mogeiyk zal zyn synthetisch leven te produceren, terwyl de betekenis van het begrip leven aan een kritisch onderzoek werd onderworpen. Naast de toekomstige mogelykheden om hel individu ingrypend te wyzigen en leven te synthetiseren beschikt de wetenschap nu reeds over vele middelen om leven te vernietigen. Daardoor worden we geconfronteerd met de problemen rond de abortus provocatus. Moet het in ontwikkeling verkerende embryo als medemens worden beschouwd zodra het de mogeiykheid tot psychisch functioneren bezit of teeedt dit recht op bescherming reeds in een eerder stadium op. Als vanzelf stuiten we op het probleem van de reanimatie. Dank

zy de moderne techniek beschikt men thans over apparatuur waardoor het leven gerekt kan worden van patiënten, die vroeger ten dode waren opgeschreven. Het probleem is echter of men door moet en mag gaan met deze behandeling indien geen verbetering optreedt en de resultaten uilzichtsloos zyn en of het juridisch toelaatbaar is de behandeling te staken. Tenslotte werd er gewezen op de belangryke taak die de Vrye Universiteit juist in deze tyd Ie vervullen heeft.

KAMERVERHUUR via de Stichting Studentenhuisvesting. Inschryving via formulier, verkrygbaar aan de balie van de administratie van de kommissie van beheer SSH, Uilenslede 100. Amstelveen, tel. 484275, Mogelijkheden: Sludentencentrum Uilenstede Amstelveen; Spuistraat 64-70, Amsterdam-C; Herengracht 384, Amsterdam-C.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen