Ad Valvas 1973-1974 - pagina 35

AD VÄLVÄS - 28 SEPTEMBER 1973

OVER BURGERLIJKE Tot voor kort vielen Nederlanders niet op door grote aktiviteit als het erom ging gewenst geachte veranderingen in de maatschap-" pi] te bewerkstellingen. Dat lieten ze liever over aan de 'autoriteiten' de leiders van politieke partijen en vakbonden. De volgzaamheid van de gewone staatsburger, het vertrouwen in de elites behoorden tot de kenmerken van het Nederlandse maatschappelijk leven tot in de jaren '60. Volgens een in 1964 gehouden onderzoek was voor Nederlanders de eigenschap 'heeft eerbied, kent zijn plaats' een van de meest bewonderde. Wij hadden meer eerbied en kenden beter onze plaats dan de Engelsen, de Amerikanen, de Italianen en zelfs de Duitsers. Als het erom ging iets te doen tegen bv. een wetsvoorstel, dat als onrechtvaardig of schadelijk werd ervaren, zou, volgens ditzelfde onderzoek, meer dan de helft niets doen of niet weten wat te doen In deze houding tegenover het gezag, door XDaalder gekarakteriseerd als een mengeling van eerbied en onverschilligheid, lijkr de laatste jaren verandering te komen: de passiviteit en volgzaamheid lijken af te nemen Eerste symptoom van die verandering was wellicht de provo-beweging van het midden vaü de jaren '60; daarna ging het steeds sneller: het studentenverzet, de ontwikkelingen binnen de vakbeweging, de emancipatiebeweging onder de dienstplichtigen (VVDM en BvD) zijn slechts voorbeelden die het meest de voorpagina hebben gehaald. Aktiegroepen (vooral milieugroepen) schieten als paddestoelen uit de grond en zijn lang niet altijd zo kortademig als sommige Kamers van Koophandel hopen. Kenmerkend voor deze hele beweging is dat zij kwalitatieve veranderingen in de samenleving voorstaat en de traditionele methode om die te bereiken (de •parlementaire weg') niet als alleenzaligmakend beschouwt. De mogelijkheden die de stembus biedt worden als onvoldoende ervaren (we mogen tenslotte maar 3 keer in de 4 jaar stemmen), gewapend verzet (gueiTilla, rebellie, revolutie) wordt in Nederland door niemand in ernst gepropageerd. Maar daartxissen liggen nogal wat vormen van politieke stellingname, c.q. protest. Volgens Schuyt (Recht, orde en burgerlijke ongehoorzaamheid) ziet het continuum tussen de bovengeschetste uitersten er als volgt uit: 1. legale protestvormen (demonstratie, petitie, e.d.); 2. non-cooperatie (boycot, niet stemmen om politieke redenen, e.d.); 3. gew^dloze direkte aktie; 4. burgerlijke ongehoorzaamheid; 5. geweldloos burgerlijk verzet; 8. burgerlijk verzet (sabotage, gewelddadige akties); / 7. gewapend verzet, guerrilla; 8. rebellie; 8. revolutionair verzet.

ONGEHOORZAAMHEID

Bij de eerste vier vormen wordt de legitimiteit van de bestaande orde erkend, bij de laatste vijf ontkend. Burgerlijke ongehoorzaamheid is in zoverre een grensgeval, dat het een illegaal karakter draagt (onderscheid met 1-3) en zich niet richt tegen het hele bestaande systeem, maar tegen een of meer onderdelen daarvan (onderscheid met 5-9). We zien hier dus een kombinatie van wetsovertreding en wetsaanvaarding: de loyaliteit wordt partieel opgezegd. Burgerlijke ongehoorzaamheid is evenals de acht andere vormen een beïnvloedingsstrategie, gericht dus op het sturen van het gedrag van een ander (persoon of groep); door verschillende schrijvers (Gene Sharp, Hannah Arendt) is erop gewezen dat burgerlijke ongehoorzaamheid juist in een moderne demokratie die door een verontwikkeld bureaucratisch bestuur minder gevoelig is geworden

de juridische dimensie — de handeling is illegaal 1 de morele dimensie — de handeling is gewetensvol 2 de rationele dimensie — er is betekenissamenhang tussen bekritiseerd Objekt en gekozen handelswijze 8 — de handeling is weloverwogen 4 de dimensie van de aanvaarde verplichting jegens het staatsgezag — de handeling geschiedt openlijk 5 — men werkt vrijwillig mee aan

De collegegeldboycot:

GEPROLONGEERD!! Donderdagavond twintig september j.l. is door het Boykotkommitee van de SRVU een meeting belegd waarop door zo'n tweehonderd studenten werd besloten de boykot van het kollegegeld voorlopig tot de kamerbehandeUng van het wetsontwerp van staatssekretaris Klein voort t e zetten. Deze bijeenkomst moet gezienx^ worden als de afsluiting van een reeks vergaderingen aan de verschillende fakulteitep gedurende de afgelopen twee weken. In deze vergaderingen zUn de plannen van Klein m.b.t. de kollegegelden bediskussleerd. Het voornemen om het kollegegeld terug te brengen lot 500 gulden werd gezien als een duidelijke overwinning in de jstryd tegen de wet van de Brauw. Maar er zijn geen garanties dat de boykot verder is veilig gesteld; want in het wetsontwerp is ook de mogelykheid opgenomen dat alsnog betaling van het kollegegeld over '72-'73 wordt verlangd (Dat is dan het volle pond van duizend gulden!). Algemeen was men van oordeel dat het Kollege van Bestuur wel wat al te voorbarig is door nu al tot Inning te willen overgaan. De 1000-guldenwet Is immers nog steeds van kracht en er moet aan getwijfeld worden of Kleins wetsvoorstel zonder al te veel kleerscheuren door de Kamer komt. Want de konfessionelen hebben nog niet laten blijken een verlaging van het kollegegeld te zullen aksepteren en geen verdergaande koncessies m.b.t. de stu-

„COMPUTERDEMOCRATIE" Op vrijdag 19 oktobet, 's avonds om 8.00 uur zal prof. dr. H. Krauch uit Heidelberg een lezing houden, getiteld: Research Planning and Science Policy, Democratie Ways of Decision Making. In het vu-Magazine van april 1973 vertelt prof. dr. E. Boeker over de excursie die enkele VUhoogleraren naar het Instituut van prof. Krauch gehouden hebben. Prof. Krauch verwacht van s^n studenten wis- en natuurkunde dat ziJ behalve in hun vak ook inzicht hebben in het functioneren van dat vak in de huidige maatschappij. Hij heeft daartoe met behulp van wiskundige methoden een systeem ontworpen waarbij uit een veertiental doelen van wetenschappelijk onderzoek er door een Bondsdagcommissie 8 geselecteerd werden. Van 13 gebieden van wetenschappelijk onderzoek werd vervolgens nagegaan in hoeverre ziJ elk van de 8 doeleinden zouden dienen. Dat moest in een cijfer worden uitgedrukt. Om aan deze 8 X 13 = 104 getallen te komen heeft prof Krauch honderd men-

voor traditionele vormen van protest (demonstraties of stemgedrag) een belangrijke funktie kan vervullen: vervanging nl. van politiek geweld. Schuyt onderscheidt een tiental kenmerken aan burgerlijke ongehoorzaamheid, te groeperen rond vijf dimensies:

sen benaderd die gewend waren geld te verdelen over onderzoeksgebieden. Prof. Krauch maakt daarby gebruik van een drie-dimensionaal beeld op een tvscherm. De dertien wetenschapsgebieden, elk door een kruisje voorgesteld, lijken dan In de ruimte te zweven. Door aan een knop te draaien kan men het geheel in de ruimte laten wentelen, zodat men er op een andere manier tegenaankiJkt afhankelijk van het doel van het onderzoek. Onderzoek als van prof. Krauch kan leren hoe in de praktijk wetenschap en samenleving samenhangen. Het belangrijkste van zijn werk zou zijn dat Kij alle mogelijkheden van de techniek uitbuit zonder een technocraat te worden; de techniek wordt zo gebruikt om er achter te komen weer we met zijn allen heen willen gaan, aldus prof. Boeker. 9

diefinanciering te zullen eisen. Het kollege van Bestuur kreeg zware kritiek te verduren op deze meeting - waarvan het open karakater niet duidelijker gedemonstreerd kan worden dan met de lijfelijke aanwezigheid van de heer Brinkman, een van de leden van het KvB, zij het dat zijn aandeel in de gebeiurtenlssen beperkt bleef tot een semi-achteloos bladeren in Vrij Nederland -. In ziJn verlangen cm. de boykot te breken legt het KvB een niet aflatende ijver aan de dag en neemt daarmee een duidelijke koploperspositie In tussen de andere universiteits- en hogeschoolbesturen. Het doet dit door artikel 83 van het VU-reglement weer van kracht te verklaren, nadat ditzelfde artikel vorig jaar nota bene was opgeschort. Dit artikel maakt het de VU-bestuurders mogelijk een student het wettelijk recht op het afleggen van eksamens en tentamens te ontzeggen, wanneer hij geen kollegegeld heeft betaald. De studenten spraken zich ook uit tegen het inschakelen van TAS en Staf by de kontrole op de betaling van het kollegegeld. Zulks omdat anders het ergste gevreestf moet worden voor de onderwUssituatie aan de luiiversiteit en voor de verhouding tussen deze beide geledingen en de studenten. Daar komt nog biJ dat op deze manier TAS en Staf opgezadeld dreigen te worden met een taak die niet te rymen valt met hun arbeidsovereenkomst. Tenslotte betekent dit het verleggen van de direkte verantwoordeiykheld voor het innen van het kollegegeld naar de fakulteiten: een duideiyke aantasting van hun autonomie op het gebied van onderwüs en beheer. Dat de studenten in him afwyzende houding niet alleen staan, biykt wel uit een motie van dezelfde strekking, zoals die door de subfakulteitsraa,d van de sociaalkulturele wetenschappen op 14 september is aangenomen. De subfakulteitsraad spreekt zich hierin uit tegen de inschakeling van TAS en Staf by de kontrole en tegen andere maatregelen van het KvB in dezen, zy roept het Kollege van Bestuiu- op te wachten met inning tot na de kamerbehandeling. Ook in andere fakulteitensraden zullen dergeiyke moties worden ingebracht (of al zyn aangenomen tegen de tyd dat Ad Valvaa uitkomt) . Op de meeting werden verder plannen ontwikkeld voor een aktiecentrum gedm-ende de eerste drie dagen van oktober, waarby de gehele universiteit middels vergaderingen, muurkranten, vlugschriften enz. betrokken zal worden. De aanwezige studenten besloten tenslotte het Kollege van Bestuur een ultimatum met de volgende twee eisen voor te leggen: — Geen sankties tegen boykotters , ~ Wachten met inning tot na de

arrestatie en vervolging 6 — men aanvaardt het risico van straf 7 — men heeft tevoren legale middelen geprobeerd 8 de dimensie van de aanvaarde verplichting jegens de medeburgers — geweldloosheid 9 — rechten van anderen worden zoveel mogelijk in acht genomen 10

zijn de meer traditionele methodes niet meer toereikend cq. worden niet meer toereikend geacht. De bedoeling van het projekt burgerlijke ongehoorzaamheid V.U, is deze en andere vragen aan de orde te stellen en zo mogelijk nader tot een oplossing te brengen Dat moet dan gebeuren in diskussle-groepen (waar anders?) die in oktober van start gaan. Een dokumentatlemap met een aantal algemene stukken en een aantal case-studies is verkrijgbaar bij de disputorenraad tegen de prijs van f 1,—. Daar kimt u zich ook opgeven voor de groepen.

Met behulp van deze kenmerken kan burgerlijke ongehoorzaamheid onderscheiden worden van revolutionair verzet, 'gewone' criminaliteit en het uitlokken van een proefproces. In het bovenstaande is — met opzet — niet ingegaan op meer inhoudelijke aspekten van het begrip burgerlijke ongehoorzaamheid, zoals: wie wenst waarom welke verandering in welke richting, onder welke omstandigheden

Ter inleiding op de problematiek spreekt op 10 oktober de Groningse polemoloog Hylke Tromp over: Veranderen, hoe doe je dat eigenlijk? Plaats: Sociëteit Pylades, leidsegracht 108, aanvang: 19.00 uur. Bij voldoende belangstelling zal in november of december een weekend worden georganiseerd over burgerlijke ongehoorzaamheid. Verdere inlichtingen over en opgaven voor het projekt burgerlijke ongehoorzaamheid bij: Disputorenraad Vrije Universiteit Prins Hendriklaan 31 tel 763651, tst. 23. 9

kamerbehandeling, en ulteriyk woensdag drie oktober hierover een uitspraak te verlangen. Frans Woltring, sekr. organisatie SRVU.

REiDINe AD VALVAS

Noot van de redaktie: IJlt welingelichte bronnen bereikte ons de mededeling dat het aantal aanwezigen slechts 130 was. Onze informant Terzekerde ons dat hij alle studenten Voor vol had meegeteld. Bovendien fluisterde h ö ons in dat het besluit de boykot voort te zetten, niét óp de vergadering genomen, maar simpelweg door het S.R.V.tT. bestuur aan de aanwezigen was meegedeeld. Na enig telefonisch kontakt bleek zelfs dat het kollege van bestuur nog niets afwist van bovengenoemd ultimatum; zij had dit via de pers te horen gelcregen. Waarmee de red. van Ad Valvaa niet wil zeggen dat de boykot af te keuren is. Zij wil er allèèn op wijzen dat het spreekwoord „comment is free, T»ut facts are sacred" nog niet tot alle mensen is doorgedrongen. 0

; W a a r is letje toch?

J

(Floor OUfantsoor) •

>••••••••••••••••••••»•

Ad Valvas is verkrygbaar op de volgende plaatsen, in de regel aan de ingang: Hoofdgebouw, De Boelelaan 1105, hoofdlagang, zuidwest ingang, personeelsingang, informatiecentrum. Natuurk./wisktmde De Boelenlaan 1081< Aardwetenschappen, De Boelenlaan 1085. Biologie, De Boelenlaan 108T. Psychologicum, De Boelenlaan 1087a. Geneeskunde, Van der Boechorststraat 7. Provisorimn, De Boelagelaan 1115 (portiersloge) (2 uitgangen De Boelelaan). SRVÜ-barak, <3ele barak tegenover Provlsorixmi. Academisch Ziekenhuis,, De Boelelaan 1117. De Lairessestraat 174. De Lairessestraat 142. Van Eeghenstraat 123. Van Eeghenstraat 112. Gebouwen Pr. Hendriklaan (afgeven Pr. Hendriklaan 29). Konüigslaan 22. Koningslaan 31-33. Uilenstede. School v. Verpl.kundigen, Laan van Kronenburg.

ORGELCONCERTEN In oktober zal de start plaatsvinden van een nieuwe serie lunchpa«zebespelingen op het 'Oouperin'-orgel der Vrye Universiteit. De concerten worden gegeven door de universiteitsorganist EWALD KOOr'.ÏAN ao de woensdagen van 12.45 tot ongeveer 13.05 uur. Het programma voor oktober luidt aldus: 3 oktober 1. J. S. Badi Liebster Jesu, wir sind hier Suite tu A: Prélude, Duo, Trio, Réclt, Musette, 2. Michel Corrette Dialogue 10 1. 2. 3.

Oktober G. TorelU J . L. Krebs G. LasceuK

17 Oktober J. Boyvln

24 1. 2. 3.

Oktober J . Pachelbel G. Scronx J.B.Bach

Elevazlone Trio in e kl. Symphonie concertante Suite du troisiöme t o n : Prélude, Fugue, Dessus de cornet, Basse d e cromome, Fonds d'orgue. Dialogue k 4 choeurs Ciaconna in d kl. Echo Passacaglia

31 oktober 1. J. S. Bach Preludiiun en fuga in P gr. BAW 556 2. J. Pachelbel Warum betrübst du dich, mein Herz 3. A. Raison Trio en chaeonne 4. Ch. Piroye La Beatitude De toegang tot de concerten is gratis en iedereen is van harte welkom; dat geldt ook voor de mensen die in de omgeving van de VÜ wonen en werken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen