Ad Valvas 1973-1974 - pagina 307

AD VALVAS — 17 MEI 1974

5

MASSAMEDIUMONDERZOEK AAN DE VU:

DET tscr Uit een inhoudsanalyse v a n de dagbladen 'De Tijd, Trouw en NRC-Handelsblad', konkludeerden drs. J. J. v a n Cuilenburg, dr. J, de Jonge en drs. G. W. Noomen, d a t de politieke richting van De Tijd en NRC-Handelsblad zich n a a r links beweegt en die v a n Trouw n a a r rechts in de periode 1971-1972. Deze inhoudsanalyse m a a k t e deel uit v a n een geïntegreerd onderzoek n a a r lezers- en inhoudsk^rakteristiek van h e t dagblad De Tijd. Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van Uitgeverij De Tijd, B.V. t e Amsterdam, door de vakgroepen Kommunikatiewetenschappen en Algemene Sociologie van de Vrije Universiteit te Amsterdam. De resultaten v a n dit onderzoek zijn samengevat in de rapporten, 'Tijd' — gebonden en 'De Tijd' in vijf dimensies. een journalist verwijt te 'links' te schrijven, dan wordt deze angst in ieder geval niet door, het onderzoek gerechtvaardigd.

LEZERSONDERZOEK Aan het lezersonderzoek lag de vraag ten grondslag op welk lezerspubliek — naar kwantitatieve en kwalitatieve samenstelling — de tüd in de toekomst zal kunnen rekenen. Centraal stond daarbij de vraag naar~de mate van binding van de lezer van De T^jd aan zijn krant, nu en in de toekomst, en wat moeten uitgever en redaktie doen om die binding te vergroten.

INHOUDSANALYSE De inhoudssuaalyse centreert zich rond de vraag in weTke mate er behoefte is aan De Tijd als 'tweede kramt'. In de beleidsnota van de redaktie en uitgever van De Tijd, wordt De Tijd gezien alS een krant die 'een geheel eigen plaats binnen het totale mediapatroon inneemt. Onderzocht is daarom of De Tijd naar bepaalde kenmerken zodanig ververschilt met andere gelijksoortige media, dat daarmee een bijdrage aan de diversiteit van de Nederlandse dagbladpers wordt geleverd, paartoe werden De Tijd, NRC-Handelsblad en Trouw voor de jaren 1971 en 1972 op een aantal dimensies geanalyseerd.

door Geert Tielen Er "blijkt bijvoorbeeld uit het onderzoek dat van de mate waarin de abonnee tevreden is over de bezorging van zijn krant een sterke negatieve invloed uitgaat op zijn binding met die krant. In cyfers uitgedrukt wordt 8 % (negatief) van de gemiddelde binding hieruit verklaard. Dat wil zeggen: wanneer de lezersontevreden zyn over de bezorging hun gemiddelde binding met 8 % daalt. Verder blijkt uit het lezersonderzoek, dat de gemiddelde Tyd-abonnee 49 jaar oud is en een netto-inkomen geniet van ƒ 29.000,— per jaar, terwijl de gemiddelde Nederlander 45 jaar oud IS en het gemiddelde inkomen ƒ 12.000,— is. Bijna 90 % van de Tijd-lezers wenst zich tot de Katholieke Kerk te rekenen. Een opmerkelvjke konklusie uit het rapport luidt dat de binding die de lezer met zijn krant heeft slechts in geringe mate beïnvloed wordt door variabelen die betrekking hebben op de Inhoud van de krant. Drs. J. van Cuilenburg, wetenschappelijk medewerker — politikologie en kommunikatiewetenschappen — vindt dit gegeven minder gunstig. Het zou namelijk kunnen inhouden dat een journalist niet meer overkomt op zijn lezer. Het onderzoek wijst namelijk uit dat dit gegeven niet te maken heeft met de toleratie van de lezer. Volgens de heer Van Cuilenburg moet een journalist zich dus voortdurend afvragen hoe hij op zijn lezer overkomt. Drs. Noomen, weteiischappelijk medewerker kommunikatiewetenschappen, vindt daarentegen deze geringe Invloed van inhoudelijke aspekten op de binding van de lezer gvmstig, in die zin, dat daarmee aan de Journalist uitzicht gebodeh wordt (^ meer ruimte om te schrijven. 'Wanneer een redaktie uit angst voor abamieererUes

^litiek

1. De relatieve aandacht voor nieuwssoorten en nieuwsvormen deze wordt in onderstaande karakteristiek weergegeven. (Zie tekening relatieve aandacht) 2. De leesbaarheid De gemiddelde leesbaarheid van De Tijd komt overeen met die van Trouw en is tamelijk moeilijk (voormalig MULOniveau). Artikelen m het NRC-Handelsblad moeten als moeilüker worden getypeerd. 3. De genuanceerdheid. De genuanceerdheid kan men uitdrukken, per artikel, in de verhouding tussen het aantal zinnen met een motivering bü een bewering en het het aantal zinnen met een bewering zonder motivering. Deze verhouding is voor de drie dagbladen gelijk en bedraagt 1 : 2. 4. Poütieke richting. 'De Waarheid' lezers zullen een blad als het NBC-Handelsblad aanmerken als een rechtse krant. NRC-Handelsblad-lezers noemen hun krant misschien neutraal en 'n krant die 'n eigen mening mogelijk maakt. Weer anderen vinäen dat het NRCHandelsblad verdomd linkse artikelen bevat, maar hoe kan men nu de politieke richting van een krant objektief meten en vaststellen? (Zie tekening politieke richting) Drs. Van Cuilenburg zegt hierover: 'Vooroordelen moeten bit een d e r g ^ k onderzoek uttge-

^ aport

V voora.

I>« Tijd 1971

5?^

sll- ov.

\ oconö- ^

n\

B7\ V ~

Be Tijd 197?

.

j>

89 V 95;

KKC/H. ­y'

1972

1 100

Trouy 19ÏÏ

40

51

aj

Relatieve aandacht voor nieuwssoorten TOC/Ï.

0212. i_ 7ff«r ppograBBief

ID» S i j i 2,9

. }.,A , ?.|g

­H*

hl

4,5

zeer conservatief

1971 D« tUi nto/H.

Politieke richting van NRC­H., De Tijd en Trouw in 1971 en 1972. Trouw staat rechts van het midden en is in de loop van de onderzochte periode konsertmtiever geworden.

schakeld worden. Subjektiyitelt moet geminimaliseerd worden. De politieke richting van een krant kan men omschrijven als de hou­ ding van een krant ten opzichte van poUtieke akteren. Politieke aktoren ziJn bijvoorbeeld de poli­ tieke partijen, de regering­Bies­ heuvel of aktiegroepen. Deze politieke aktoren nemen zelf al een plaats in op een schaal die loopt van zeer progressief tot zeer konservatief. Nu is het moge­ lijk om uit de kombinatie van houdingen van de krant ten op­ zichte van deze politieke aktoren, alsmede uit de intensiteit van die houdingen, de plaats van die krant zelf op deze schaal te be­ rekenen. Dat gebeurt via een transformatietechniek.' THEORIE DOORSLAGGEVEND De meting van de houding van de krant werd gedaan aan de hand van de sub­dimensies 'vrijheid, gelijkheid en saamhorigheid.' Van een groot aantal artikelen werd zin voor zin bekeken of de daarin tot uitdrukking komende houding vrijheids­, gelijkheids­ of saam­ horigheidsbevorderend werkt. Pleit de krant voor vergroting van de vrijheid, verkleining van de ongelijkheid en vergroting van de saamhorigheid? Zo Ja, dan is ziJ progressief. Bijvoorbeeld als een krant pleit voor verhoging van i n ­

rocEi komens i a procenten i.p.v. centen, dan nioet een dergelijk pleidooi aangemerkt worden als konserva­ tief. Immers procentuele ver­ hoging leidt tot meer ongelijkheid. Hiermee is vastgelegd wat progres­ sief en konservatief betekenen en is de theorie gegeven. De theorie is doorslaggevend, het maakt nu niet meer uit of een zeer links of een zeer rechts iemand de meting uitvoert, de resultaten zijn gelijk. De karakteristiek geeft de politieke richting van NRC­Handelsblad, De Tijd en Trouwin 1971 en 1972. BELEIDSIMPLIKATIES Het rapport eindigt piet een aan­ tal beleidsimplikaties, die ter , diskussle stonden op een ge­ sloten symposium met de redaktie en uitgever van De Tijd. Deze be­ leidsimplikaties geven aan welke veranderingen in de mate van binding van de Tijdlezers aan hun krant, verwacht kunnen worden indien de redaktie het beleid wijzigt op een 'aantal punten. Zo kan een grotere mate van bin­ dtngsverhoging verwacht worden wanneer het wervingsbeleid voor De Tijd gericht wordt op de sociaaJ­struktiu'eTe groepen jongeren, lezers met een hoog op­ leidingsniveau en groepen met een relatief hoog inkomen. Ook ver­ betering van het bezorgingsbeleid zal in sterke mate bijdragen aan

vergroting van de binding van de lezer. Voor wat betreft redaktio­ nele beleidsombuigingen zullen veranderingen in de relatieve aandacht voor sportnieuws bijv. nauwelijks effekt hebbai op de mate van binding aan de krant. Wél lijkt — aldus het rapport — . vanuit de huidige lezer bezien, V een politieke positietoewijding van de krant In de richting van het 'piidden' wenselijk voor een grotere mate van binding. Maar dan moet ten aanzien van het beleid er rekening mee gehouden worden, dat het huidige lezersbestand zich in progressieve richting ont­ wikkelt en dat veranderingen van de krant op dit pvuit weinig effekt hebben. Daarnaast worden beleidsimplikaties gegeven ten aanzien van de relatieve aandacht van de krant voor politiek, ekonomisch en religieus nieuws^ en ten aanzien van de moeilijk­ heidsgraad van De Tijd. Het onderzoek zal naar onze schatting (AV) een kwart miljoen gekost hebben. Gezien de nood­ lijdende positie van De Tijd, on­ langs nog werd twee miljoen aan overheidssteun gegeven, hopen wiJ dat het onderzoek een verant­ woorde diepte­investering zal zijn geweest.

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN AMSTERDAM:

POLITIEKE STRIJD

ROND HUISVESTING E N VE RKE E R Al sinds maanden is politiek Amsterdam druk in de weer. Overal duiken partijvertegenwoordigers op om h u n huidige beleid te verdedigen, d a p wel een toekomstig beleid t e introduceren. E n d a t is geen overbodige luxe, w a n t nog altijd zullen velen op 29 mei a.s. m e t een w a t onvaste h a n d h e t hokje h u n n e r keuze rood kleuren. ^ De echte campagne kwam pas goed los op dinsdagavond 7 mei jl., de slotavond v a n de cyclus over gemeentepolitiek die op touw werd gezet door de Raad van Samenwerking (van studentenverenigingen a a n de VU). I n de — t o t alle hoeken gevulde — grote zaal v a n De Brakke Grond discussieerden Riethof (PSP), Martini (D'SO), Visser (AAP), Lankhorst (PPR), Lammers (PvdA), Walraven (CPN), Bräutigam CDA) e n Jacobse (VVD) m e t de aanwezigen en — meer nog — met elkaar. Al gauw bleken huisvesUng en verkeer de belangrijkste onder­ werpen van gesprek te zijn. Wat het laatste betreft bUjven de plannen van de kleine linkse vier voor een auto'vrije binnenstad actueel. De PPR gaat hierin het vwst. Deze partij meent, dat het niet bi) een autovrije binnenstad moet bUJven, omdat dit hechts versidiuiving v a a de problemen zal betekenen. Daarotn wU zij de auto ook uit de vooroorlogse ­stadswijken bajmen. Uitgesprcdcen tegenstanders van de aan bandeoi gelegde a^to Ideek het CDA. Woordvoerder Brauti­ gajn gebruikte hetzelfde argu­ ment van probleemverschuivlna om van een autovrije binnenstad af te zien. Bovendien betoonde hij­, zich een vurig pleitbezorger van de kleine man die zijn zuur verdiende auto graag voor de deur heeft staan. Wel moesten, naar zijn mening, 'waar mogelijk' vrije trambanen worden, aange­ legd, waarop iemand van links wel eens wilde weten waar dat dan nc^ mogelijk was. METRO De metro blijft een hoofdstuk apart. Wethouder Lammers ver­ klaarde zich volledig verantwoor­ delijk voor de Oostltjn. Hij noem­ de het afbouwen van de OostliJn tot het Centi­aal Station 'de

DOOR LEX VAN WIJNGAARDEN meest praktische 0{>Ioäsing', om­ dat door biJ het Waterloopleln te stelpen de metro haar oorspron­ kelijke ftmktle (z^cer in a ^ l o ­ meratlevei­baad) goeddeels zai vM­liezen. De CPN­e* Walraven had heel elga redenen om vóór de metro te pleiten, nl. het verschaffen van werfcgelegpenheid. Iemand uit de zaal kon hier echter niet in ge­ loven, zcdang er biJ de meta? o 'ho<^fuit duizend maisen werken, waarvan 300 duitsers'. 0<Ä de klassestrijd van de CPN werd op originele wijze geïnterpreteeni. 'V bedoelt in dit verband waar­ schijnlijk de Ie en 2e klas van de metro', concludeerde Iemand uit de zaal.

ven, nu de eerste palen woningbouw worden gesl' Verder Wees hij op de b aktiviteit In de Dapperbuui. Oosterpark­ en Kinkerbuurt Wat de huisvesting van jongv ­ ren betreft, meende dezelfde Lammers, dat studenten tot nog toe 'bovenmate begunstigd' zijn ten opzichte van werkende Jon­ geren. Melvtn van ^ÄAP deed daar nc een schepje bovenop: 'De Amsterdamse werkende Jon­ geren moeten voorgaan op­ de studenten die vaak v^n buiten^ Amsterdam konien.' Deze opmer­ king werd h « n niet geheel in dank afgenomen en Hxtih Riethof van de PSP haastte zich dan ook te zeggen, dat het niet Juist is studenten en werkende Jon­ geren tegen elkaar uit te sp^en: 'Ze zitten immera ajlen ü\ het zelfde st^uitje.' Met des» en meer — op de pari^­ bureau'5 te verkrijgen — Infor­ matte zullen we de 29e mei moe­ ten afwachten.

REKTIFIKATIE

In het artikel 'Nog even en de universiteiten zitten potdicht' In STUDENTEN BEVOORDEELD Ad Valvas van 19 mei, moet onder Natuurlijk bleef ook het woning­ 1) staan: Nadat de universiteits­ bouwbeleid niet onbesproken. raad zich in de vergadering van 12 VVD­lijsttrekker Jacobse verweet maart niet duidelijk had uitgespro­ het zittende college (en met name ken over de kapaciteitsvaststelling de PvdA) op dit punt volledig te aan de Gemeentelijke Universiteit hebben gefaald. Lammers kon van Amsterdam, Is de numerus echter vertellen, dat 'in een ge­ fixus opnieuw in de raad ge­ bied als Kattenburg waaraan, on­ bracht op 19 maart. Besloten is der de VVD­wethouder Hamm, een aanvraag voor 300 studenten bedrij fsbestemming werd gege­ in te dienen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen