Ad Valvas 1973-1974 - pagina 213

8 MAART 1974

ne JAARGANG — NUMMER 34

Eindredaktie: Hans Bos, Jan Verdam. Medewerkins: Bureau pers en voorlichting. Guus Herbschleb. Redaktie-adres: De Boelelaan 1105 Postbus 7161 Amsterdam, telefoon 48 26 71.

W E E K B L A D VRIJE UNIVERSITEIT

Kop9, niet bestemd voor de mededelingenrubriek, moet (getypt) uiteriyk maandagmorgen om 10 uur binnen zyn.

Advertenties: J. O. Duyker, Amstelveen. Postbvis 228. Tel. 020-44 16 75 b.g.g. 05612-541.

UROPESE UNIVERSITEIT Willem Kuiper Na achttien jaar tobben ziet het er naar uit dat Europa, hoewel nog allerminst verenigd, een eigen Europese universiteit zal krijgen. De directeur ervan is bekend: de Nederlander drs Max Kohnstamm, voormalig algemeen secretaris van de Hoge Autoriteit van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, thans president van het Institut de la Communauté pour les Etudes Universitaires te Brussel en nee-president van het actie-comlté voor de Verenigde Staten van Europa. Ook de plaats van de universiteit is bekend: een gedeelte van de Badia Fiesolana, een abdij gelegen ten noorden van Florence naby Fiesole. Het wachten IS op de ratificatie van de Overeenkomst van Florence, van 19 april 1972 volgens welke de lidstaten van de Europese Gemeenschap zich met een Europese universiteit akkoord verklaarden. Aanvankeiyk was de bedoeling al dit naiaar met de universiteit te beginnen, maar sommige landen (waaronder Nederland) lieten op zich wachten. Voorop liepen by de ratificatie de nieuwe leden van de EG, Engeland, Ierland en Denemarken... en Italië, welk land vooral de gedachte van een Europese universiteit nieuw leven probeerde in te blazen in de perioden dat dit Ideaal van de grondvesters van een nieuw Europa (Hallstein, Hirsch) nog slechts zachtjes gloeide. Als beloning daarvoor mocht de vestiging in Italië plaats vinden. Men verwacht dat halverwege dit jaar alle EG-lidstaten het verdrag geratificeerd zullen hebben, wanneer de Europese universiteit zelfstandig rechtspersoon is geworden (en seen instelling van de Europese Gemeenschap). Dan kunnen hoogleraren aangetrokken worden, de gebouwen in Florence ingericht worden en met de werving van studenten begonnen worden. De eerste studenten zullen naar alle waarschynlijkheid in oktober '75 de poorten van de Badia Fiesolana binnen gaan.

Karakter Welk karakter heeft deze Europese universiteit, of zoals zy officieel heet: het Europese universitaire instituut. Om te beginnen is het geen echte universiteit In de zin zoals wy deze kennen, dat wil zeggen een instelling waar alle denkbare disciplines vertegenwoordigd zyn. In Florence zal slechts onderricht en onderzocht worden in vier takken van wetenschap: geschiedenis en cultuurwetenschappen, economie, rechten en politieke en sociale wetenschappen. In tal van Europese topconferenties is na de tweede weleldoorlog de behoefte aan een Europese universiteit ultgespioken. In het verdrag van Rome en in het Euratomveidrag waren aanzetten tot een dergeiyke universiteit aanwezig. Er was by de Em-opese bewindslieden animo genoeg, maar uit academische loing rees nogal wat verzet. Om die tegenzin gemakshalve onder een noemer te brengen: vertegenwoordigers van universiteiten in de EEGlidstaten waren van mening dat alle universiteiten 'Europees' waren in die zin, dat aan onderzoek en onderwys nergens nationale grenzen gesteld werden. Het verzet was — het zal niemand verbazen — vooral sterk in Franse klingen. In '69 tydens de topconferentie te Den Haag kwam men tot een compromis: er moest geen volwaardige Europese universiteit ontstaan, maar een centre d'excellence, dat wel, waar onderzoekers zich op een beperkt gebied, dat van de Eui-opese cultuur (in zeer brede zin) zouden richten. Artikel 2 van de Overeenkomst die de lidstaten zyn aangegaan zegt het heel mooi: 'Het Instituut heeft tot taak om middels activiteiten op het gebied van hoger onderwijs en het onderzoek hij te dragen tot de houw van het culturele en wetenschappelijke erfdeel van Europa, in zijn eenheid en verscheidenheid. De werkzaamheden hebben tevens betrekking op de grote stromingen en de instellingen die kenmerkend zijn voor de geschiedenis en ie ontwikkeling van Europa. Bij deze werkzaamheden wordt rekening gehouden met de banden met beschavingen buiten Europa. De taak wordt verricht door middel van onderwijs en onderzoek op het hoogste universitaire niveau'.

Niveau Het niveau van onderwys en onderzoek wordt op twee manieren nagestreefd. Op de eerste plaats is het comité van voorbereiding bezig acht hoogleraren te zoeken van internationale faam. Ze zullen benoemd worden door een commissie, waarin twee vertegenwoordigers per lidstaat zitting hebben. Wanneer ze benoemd zyn en ook directeur

Hffte; H^RE f>N^e otntEN^cH^iPpeuj^e cuLXuukvhH. Max Kohnstamm officieel is aangesteld, heeft het instituut zyn wetteiyke grondslag en zal de 'faculteit', zoals Kohnstamm zelf het instituut noemt, zelf verdere benoemingen doen. Men heeft nu al bepaalde gegadigden op het oog, maar het is volgens Kohnstamm te vroeg daar iets over te zeggen. Op de tweede plaats zullen er geen gewone studenten aan het instituut studeren, maar (als regel) afgestudeerden. Het instituut wil mede een oplossing bieden voor het internationale probleem van de post-graduate-opleiding (een scholingsvorm die in Nederland met Posthumus en de herstructurering wat concreter aanzien gekregen heeft, maar in de Angelsaksische landen al langer bestaat en problemen oproept). Kohnstamm: 'In heel Europa zie je het probleem van de massa-universiteiten, zy vormen een bedreiging voor de kwahteit van het hoger onderwys'. De afgestudeerden die naar Florence mogen (beurs van ƒ10.000 voor een ongehuwde student-onderzoeker) zullen van hoge kwaliteit moeten zyn. Een elitair instituut? Van die term wil Kohnstamm niet horen: elitair impliceert volgens hem dat je een man-tussen-boeken meer hoogacht dan een loodgieter, hoewel beiden op hun manier een zinvolle bydrage aan het maatschappelyk leven verschaffen. Dat echter juist een schifting tussen voor dergeiyk hoog onderwys gelcwalificeerden het elitaire bewerkstelligt, ontkent Kohnstamm: 'Je moet in ons maatschappelijk systeem altijd selecteren. Je moet alleen oppassen hoe je selecteert. Hoe geselecteerd zal worden, daar is voorlopig nog niets over te zeggen. Wel is duideiyk dat in het eerste jaar van zyn bestaan het Europese instituut niet meer dan vyftig tot tachtig afgestudeerden-onderzoekers zal kunnen herbergen. Als de definitieve huisvesting gereed is (een gebouwencomplex op een terrein ongeveer 20 ha ten zuiden van Florence waar de Villa Tolomei zich bevindt, eigendom van de Italiaanse staat, die ook de nieuwbouwkosten voor haar rekening neemt: ongeveer 18 miljoen gulden) zal de studentenpopulatie zo'n 500 ä 600 man kunnen zyn.

Democratisch Het instituut zal worden bestuurd door een Raad van Bestuur. Deze bestaat uit vertegenwoordigers van regeringen der lidstaten. Elke regering beschikt over één stem in deze raad en vaardigt er twee vertegenwoordigers naar af. De dageiykse leiding berust by de president van het instituut, die voor diie jaar wordt benoemd. Hy mag eenmaal worden herbenoemd. De president wordt by gestaan door een algemeen secretaris (die ook al bekend is: de Italiaan Buzzonetti). Dan is er aan het instituut een academische raad, die algemene bevoegdheden bezit Inzake onderzoek en onderwys. Lid van deze raad zyn: de president, de algemeen secretaris, de afdelingshoofden (dat zyn er by de start van het Instituut vier, een voor iedere discipline), alle of een aantal van de aan het instituut verbonden hoogleraren, vertegenwoordigers van de andere leden van het docentencorps en vertegenwoordigers van de wetenschappeiyke ondezoekers, waarmee de Inspraak van de basis ook in Florence gegarandeerd lykt te zyn. Op een vraag aan Kohnstamm hoeveel vertegenwoordigers '/

dat zullen zyn, moet hy voorlopig het antwoord schuldig bhjven. Een van de taken van de raad is het opstellen van een hjst van leden van een toelatings- en examencommissie, een andere taak: het aanwyzen van de afdelingshoofden, de hoogleraren en de andere docenten die deel zullen uitmaken van het docentencorps van het instituut. Dat gebeurt in een zitting waaraan alleen die docenten deelnemen wier hoedanigheid ten minste gelijk is aan die der betrokken personen. De inspraak van de student-onderzoekers by de benoeming van hun eigen docenten is daarmee in ieder geval niet gegeven in Florence. Het docentencoi-ps van het instituut zal bestaan uit fulltime hoogleraren die voor drie jaar worden benoemd. Evenals de benoeming van de president is die van de hoogleraren verlengbaar. Daarnaast zullen er hoogleraren komen, die slechts periodiek hun werlizaamheden in dienst van het instituut 'zullëh stellêh en te'nsldttë zyh er assistenthoogleraren, zy en de professoren met een voUe baan zyn verplicht in of by Florence te gaan wonen. In principe komen de docenten uit de lidstaten en beheersen zy twee van de officiële talen aan het instituut: dat zyn duits, frans, engels, Italiaans, nederlands en deens. De deelnemende landen verplichten zich maati-egelen te treffen waardoor hoogleraren die naar Florence gaan, verliregen rechten behouden en terug kunnen keren naar de functie die zy in het land van herkomst verlieten. De studenten, die als regel afgestudeerd zullen moet zyn (maar, zegt Kohnstamm, als een begaafde student in Florence wil werken aan zyn doctoraalscriptie zou dat moeten kunnen) verbiyven tenminste twee jaar aan het instituut, zy moeten him werkzaamheden afsluiten met een publicabel werkstuk van hoog niveau op grond waarvan de doctorstitel kan worden verleend. (Kohnstamm: Maar wie liever die graad in zyn eigen land wil halen, kan dat natuurly k )

Financiering Hoeveel geld het instituut zal krygen is nog niet bekend. Er is wel al een globale begroting, nodig om het instituut van de grond te ki'ygen. Hoeveel ieder land bydt aagt ip nog niet bekend, wel is er een verdeelsleutel; Duitsland

Vervolg op pagina 2

MEDEDELING Het laatste nummer van Ad Valvas vóór Pasen zal verschijnen op vrijdag 5 april. Het daarnpvolgende nummer komt uit «ip vrijdag 26 ap^ü. De redaktie verzoekt de fakutteiten en anderen hiermee rekening te houden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen