Ad Valvas 1973-1974 - pagina 345

3

AD VALVAS — 21 JUNI 1974

CHINA, OUD EN EUW

H^sasïS

' W e s t a n d for s e l f ­ r e l i a n c e . W e h o p e for f o r e i g n a i d b u t c a n ­ n o t be d e p e n d e n t o n i t ; we d e p e n d o n our own efforts, o n t h e c r e a t i v e p o w e r of t h e whole a r m y a n d t h e entire people.' ( S e l e c t e d W o r k s , Vol. I l l , p . 241, M a o T s e ­ t o e n g . T e v e n s citaat Rode Boekje).

De Chinezen w o r d e n n i e t m o e t e wijzen op de grote v o o r u i t g a n g d i e zij d o o r g e m a a k t h e b b e n s i n d s i n 1949 de C h i n e s e V o l k s ­ r e p u b l i e k is g e s t i c h t . H e t 'voor' e n ' n a d e b e v r i j d i n g ' i s e e n v e e l gebruikte uitdrukking. Rondreizend in h e t huidige China Is h e t d u i d e l i j k z i c h t b a a r d a t e r veel v e r a n d e r d is t e n o p z i c h t e v a n vroeger. Daarbij r e k e n i n g h o u d e n d m e t h e t feit d a t de t o e s t a n d v a n vroeger door de diverse a u t e u r s heel verschillend w o r d t weergegeven. Over d e huidige t o e s t a n d is h e t moeilijk e e n z u i v e r b e e l d t e k r i j g e n m a a r h e t is w e l m o g e l i j k e n i g e p u n t e n a a n te stippen. Drie dingen k o m e n daarbij sterk n a a r voren: a. i e d e r e e n h e e f t t e e t e n . b. iedereen g a a t behoorlijk gekleed. c. i e d e r e e n h e e f t h u i s v e s t i n g . D i t zijn z o n d e r twijfel d r i e v a n d e b e l a n g r i j k s t e e n m o e i l i j k s t e t a k e n v o o r w e l k l a n d d a n ook. Als m e n i n e e n o n t w i k k e l i n g s l a n d stelt d a t deze z a k e n e e n oplossing h e b b e n gevonden d a n is enige trots daarover gerechtvaardigd.

PnOBLEMEN VAN EEN WERELDSTAD Slechts een klein gedeelte van de Chinese bevolking woont in de steden m a a r bv) een geschatte b e ­ \?olking van 800 miljoen ligt de schaal van grootte van steden a n ­ ders d a n in Europa. De grroot­ ste stad van Azië is S h a n g h a i . Het totale gebied huisvest 10 miljoen mensen, 5,6 miljoen in de stad S h a n g h a i zelf, de rest in de voorsteden. De problemen van deze stad waren en z^n nog immens, e n e r ­ zyds door de grootte, anderz^ds door de verdeling van de stad in concessies, die tot 1943 s t a n d hield. S h a n g h a i was een stad w a a r sinds 1844 buitenlanders gevestigd w a ­ r e n en w a a r op den duur een groot a a n t a l concessies ontstond. Deze concessies waren door de Chinese autoriteiten bij Verdra« afgestane delen van S h a n g h a i waarbinnen de vreemde mogend­ heid volledige jurisdictie en eigendom bezat. Deze verdragen waren m e t geweld afgedwongen van China. De rechten van di­ verse mogendheden gingen zelfs zover d a t h u n onderdanen ook bulten h u n consessies niet onder de Jurisdictie van de Chinese rechter vielen m a a r door h u n eigen rechters beoordeeld werden. Binnen de concessies was sprake van grote ongelijkheid tussen de buitenlandse bewoners en de C h i ­ nezen. Op den d u u r n a m h e t a a n ­ tal concessies enorm toe. Men vond OA. een Amerikaanse con­ cessie, een Britse, een Franse, een Duitse en een J a p a n s e . T o t a a n vandaag zyn de oude concessies te h e r k e n n e n door h u n verschil in bouwstyi. I n 1931 worden de bui­ tensporige r e c h t e n van de buiten­ landers in China enigzlps terug­ gedraaid m a a r pas in 1943 doen de geallieerden afstand van h u n concessies. H e t wantrouwen tegen vreemdelingen is mede hierdoor versterkt. Als in 1949 da commmiistlsehe regering a a n de wederopbouw van

De variëteit in kleding:.

de zwaar beschadigde stad b e ­ gint vindt zy overal de sporen van de vroegere concessies terug. Zo h a d iedere concessie een eigen telefoondienst m e t eigen a p p a r a ­ tuur, ook de gasleidingen en w a ­ terleidingen zyn verschillend en er waren twee n e t s p a i m l t ^ e n in gebruik, 110 en 220 volt. De h u l s ­ vesting verkeerde in erbarmeiyke staat, gas en water werd bulten de concessies nauweiyks geleverd en er was geen enkele noord­zuid verbinding in de stad zelf. De huidige toestand wordt niet zonder enige t r o t s gepresenteerd. Tussen 1950 en 1973 is er 11.500.000 m2 nieuwbouw afgjele­ verd voor hulsvesting. De n o r m i n S h a n g h a i is 4 ä 5 m 2 p l a a t s ­ ruimte per persoon. D a a r n a a s t heeft men vele oude hulzen voor­ zien van de noodzakeiyke fa«lli­ teiten als gas, water, elektriciteit on riolering. De gehele stad heeft n u dezelfde netspanning voor electrlcltelt, h e t a a n t a l aansluitingen o p h e t g a s ­ n e t steeg van 18.000 n a a r 3 mil­ joen waarby de p r y s per m3 van yuan 0,61 zakte n a a r y u a n 0,07. Iedereen heeft aansluiting o p de waterleiding of kan by een ge­ meensohappeiyk t a p p u n t gratis water halen. Belangryke verkeersaders werden verbreed en er werden noord­zwid wegen dwars door h e t c e n t r u m aangelegd m e t een breedte van 40 meter. Het ontwikkelingspeil van C h i n a verhindert nog d a t de a u t o een algemeen bezit is zodat h e t openbaar vervoer een grote rol speelt. Het wordt v o o m a m e i y k uitgevoerd m e t troUey­btssen. I n 1949 waren er 42 busiynen met een lynennet van 300 kilometer. T h a n s zyn er 140 busiynen die en afstand van 3000 k m beslaan en op normale daen 5 miljoen passagiers vervoeren. Omdat S h a n g h a i zich ontwikkeld heeft tot een industrie­gebied m e t veel continu­arbeid noden de bussen dag en n a c h t . De rest van de we­ gen wordt In beslag genomen door de 1 miljoen fietsers in S h a n g h a i

zelf en de 500.000 in de voor­ steden. Ongeveer 1000 middelgrote Indus­ trien werden uit h e t stadsbeeld gehaald en overgeplant n a a r de voorsteden, samen met de p l a n ­ ning en bouw van nieuwe voor­ steden waarby de woon­werk af­ stand minimaal werd gehouden. Door een intensieve compagne is de bevolkingsgroei vrywel tot stil­ s t a n d gekomen. I n 1952 bedroeg h e t geboorte­overschot per dui­ zend r u i m 30, in 1962 was dit 23 en in 1972 nog slechts 1. Als m e n deze transformatie van oud n a a r nieuw bekykt moet toegegeven worden d a t in S h a n g ­ h a i een geweldige prestatie is ge­ leverd.

Kinderen voeren een politiek propagandastuk op voor h u n bezoekers.

worden in gesprekken de citaten, len. Ete kinderen krygen in de waaruit h e t Bode Boekje bestaat, lagere school de voorbeelden van regelmatig aangehaald. Zo'n ci­ dappere soldaten en hardwer­ t a a t d a t by lezing van h e t Boekje kende pajty­leden ingebed in h u n nauweiyks indruk m a a k t k r y g t g r a m m a t i c a ­ en geschiedenisles­ een heel andere waarde als m e n , sen. h e t hoort noemen in een fabriek De uitwerking van deze propa­ waar men zojuist een nieuwe p r o ­ g a n d a is niet te schatten m a a r PROPAGANDA duktie­methode heeft laten zien. waarschyniyk toch minder dan De stimulerende invloed van zo'n velen in h e t Westen denken. By H e t is niet overdreven om t e stel­ g e z ^ d e wordt nog duideiyker als een zang­ en dansvoorstelling len d a t er een storm van p r o p a ­ m e n op een andere p l a a t s by een begon h e t gezelschap m e t twee g a n d a woedt over h e t Chinese extra nummers, gewyd a a n de anti­Confucius en ­Lin Piao c a m ­ pagne. Het applaus van de m e ­ nigte voor deze politieke n u m m e r s was minder d a n by de rest van de voorstelling. In het Westen heerst de meninc/ dat dUe C hinezen dezelfde KIe­ ding dragen. Dat is wel enigsins waar maar dit gebruik stamt GEESTELIJKE VRIJHEID tuet van de huidige regering maar is al eeuwen de stand van zaken in C hina. Een voordeel is dat de binnenlandse produktie I n h e t ooQderwys­systeem is h e t zich geen zorgen hoeft te maken over al te veel verschillende duldeiyk d a t alleen diegenen die modellen. Hoe meer men naar het Noorden komt hoe meer men pollüek betrouwbaar z y n een. universitaire opleiding • kunnen zich eenvoudig kleedt, er sijn twee hoofdkleuren, blauw en grijs. krygen. Voor de zgn. mensweten­ In Tiet Zuiden vertoont de kleding meer variëteit vooral wat schappen een desastreuze ontwik­ kleur betreft. Voor zover er van model te svreken is, is dat overal kellTMï omdat hierdoor een uiterst gelijk. Opvallend is het verschil in kleding (en ook houding) eenzydige opleiding en denkdisci­ tussen de meisjes in Hong Kong en het slechts 50 mijl verder pline wordt gegeven. K o n men liggende C anton. In Hong Kong zouden de meisjes in een mili­ vroeger over de arrogantie van taire conduite de vermelding krijgen: 'is zich bewust van zich­ h e t Christendcan in de politiek zelf, rondborstig en openhartig, tracht niets te verbergen"^, terwijl p r e k e n , hier is duideiyk de a r r o ­ de vermelding in C anton zou zijn: 'streeft naar eenvormigheid, gantie van h e t communisme met onopvallend en teruggetrokken, uit zich niet of nauwelijks, zyn historisch materialisme a a n ­ wezig. ' Het schijnt dat bepaalde kledingstukken in C hina niet worden geproduceerd. _ Belangryker is echter of toch nog andere klanken gehoord en geuit De kiTideren vertonen een heel ander beeld. Over heel C hina zijn k u i m e n worden d a n de officiële ze in de meest fleurige en verzorgde kleding gestoken en schijnen leer geeft. I n d a t verband is h e t de trots van hun ouders te zijn. n u t t i g t e weten d a t op de u n i v e r ­ De mannen zien er overal hetzelfde uit. siteit van Nanking exemplaren aanwezig w a r e n van de belang­ rykste Engelstalige k r a n t e n w.o. T h e New York Times, Newsweek, volk. De verering voor de soortgeiyke geleg«iheid hetzelfde Times en The Guardian. Deze party­voorzitter Mao Tse­toeng la citaat weer hoort. Klaarbiykeiyk bladen lagen <H3 de studie­zaal ter groot en in de literatuur wordt h y inzage. Ook bleek het mogeiyk ia is een a a n t a l uitspraken van de door de sohryvers als de grote China de uitzendingen van bui­ voorzitter van toepassing op h e t persooniyk inspirerende bron ge­ tenlandse radiostations, b.v. de leven in h e t huidige China. Voor noemd. I n de gesprekken met Chi­ BBC Overseas Service op te van­ de bezoekers stygt daardoor de nese fimctionarissen ü g t de zaak gen zonder d a t deze s t a ö o n s wer­ waarde van h e t Bode Boekje. H e t iets anders; d a a r wordt als i n ­ den gestoord. De kennis van h e t is m ^ r d a n propaganda, h e t is spiratiebron voor h u n handelen Engels is i n China nog minimaal een verzameling leefregels gewor­ genoemd: 'de gedachten van m a a r er word h a r d gewerkt a a n den. Het Bode Boekje s t a a t dan voorzitter Mao'. H e t verschil ligt uitbreiding van deze t a k van on­ ook bulten de propaganda­storm, erin dat n u niet de persoon m a a r derwys. Voor wie kennis wU n e ­ h e t is een CMistant gegeven ge­ de werken van de voorzitter als men van buitenlandse s t a n d p u n ­ worden. richtiyn worden genoemd. Het ten is er dus gelegenlieid. De a n ­ Rode Boekje is nog steeds overal D a a r n a a s t is er de gewone p r o ­ dere k a n t , of m e n deze s t a n d ­ verkrygbaar, bezoekers mogen paganda. I n de films zyn h e t a l ­ p u n t e n in China zelf publiceren exemplaren uit h u n hotel meene­ tyd party­leden (kort­ geknipt en kan is een twyfelachtlge zaak. men, m a a r er wordt niet meer geschoren) die h e t goede voor­ Het totale commimlcatie­appa­ openly k mee gedemonstreerd. Wel beeld geven en de schurk (ex­ka­ r a a t wordt door de P a r t y b e ­ pltaüst m e t snor> ontmaskeren heerst, zelfs in zo grote m a t e d a t onder h e t zingen van p a r t y ­ l l e d e . P a r t y ­ g e n o t e n niet altyd h u n ar­ ren en h e t doen van goede wer­ tikelen k u n n e n publiceren. Be­ ken. I n de Peking Opera nieuwe kend is h e t verhaal over een ar­ styi wordt dit themn h e r h a a l d tikel d a t Mao Tse­toeng, in 1965, met een accent op het verleden. niet H Peking gepubliceerd kon In de treinen worden over de luid­ krygen en waarvoor hy in S h a n g ­ sprekers constant opwekkende hai moest zyn. mededeUngien g e d a a n ten b e ­ De Culturele Revolutie heeft ook hoeve van productie en partij — in in deze materie een enorme in­ de eerstp klas­coupé zit pen scha­ vloed uitgeoefend Eén van h a a r kelaar om de luidspreker uit te doeleinden is de leidende figuren zettan — afgewisseld door s t r ü d ­ ervan te doordringen dat zy in liederen. levensstyi en denken zich moeten richten n a a r de massa van het Overal vindt men spandoeken en volk en meer speoiaaJ de boeren aannlakbilletten met slogans. Eén Om dez» rd? n zyn er zgn '7 mei van de dolen van deze voor wes­ kaderscholen' opgericht (Op 7 terUnofen Irritante propaganda is mei 1968 werden dergelijke scho­ te v(x>rkom«^n d a t , d e Chinr^es in len door Mao Tse­toen? aanbevo­ zff'"^­n<y^^ra9mheid zou weg­ len), waarin al h a t Chinese k? .<i' zakken, denkend d a t het doel gedureTle o i? ö ' ' " r 6 "ipq/id«" reeds bereikt is. Een ander doel zieh in grons"orb«nd verdient i­"­ is de P a r t y en de trouw d a a r a a n de bolanw^riikste ideolo'^isch^ l't" ce"tra,al te stellen in het waar­ r a t u u r en da.a.'^'^aï^^cf­ IQVI i^­t'b'^if^ d«=ib'"ï=>f va.n de Chinees De h u i ­ verricht A.1" ^."^^ d""» s"hoC'l 'n­^t di­^" ca­nna? ne teeen Confucius succes h^'^ff '^•^ri>­iano­n — vn]­ en T.jri p i a o wordt centraal be­ "^i='id door artikelen in het doen'^e n'^^^^'^'^ H^^r^^f i«; — o­n^)«­ VH'^si?<3'biad en lezingen voor men t*^^^"^ v , o o , . T^^^ rv^.^o ­ ^ ^ ­ v ­ ^o ­r^^^jr, Op iedere fabriek, school k r i n o " ^ ' i S'^OP*­ ',o../>v»ri.^,­in'5' T H " rvf b^­^rijf h a n g t een spandoek dat d e mc^'^t""'''''*^'^^^ ^'^ ­•in.Ti^T­i^ \^ f^o d­^'.'^ campagne aanbeveelt en factorc*! '"^ '^'^ *>­«oTfc­'bii^"^i ^^ o'""­al organiseert m e n zich in palen a'*"^i1 <T­><5f<in"d op h^*^ gro'^r'ïn om n a werktijd over deze ca.mr>i(<?ne te spreken en de b e ­ tekenis voor zichzelf vast te stel­ Vervolp op pagina

KLEDING

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen