Ad Valvas 1973-1974 - pagina 237

5

AD VAL VAS — 22 MAART 1974

COMMENTAAR RSA OP NOTA STUDIEFINANCIERING

NOG TE VROEG OM JA TE ZEG In zijn vergadering van 19 februari heeft de Raad Studenten Aangelegenheden zich gebogen over de nota studiefinanciering van staatssecretaris Klein. Het College van Bestuur h a d de RSA verzocht om commentaar op die nota en in een speciale vergadering heeft de RSA h e t hele plan van Klein onder de loupe genomen. De conclusie daarvan was d a t de n o t a studie­ financiering niet wordt gekenmerkt door een doordachte uitwerking van sommige geopperde ideeën. Ook ontbraken er volgens de RSA nog teveel gegevens om te kunnen beoordelen hoe de uitwerking van h e t gehele systeem gestalte gaat krijgen. Zonder daarom nee tegen de voorstellen te willen zeggen constateert de RSA wel dat h e t nog veel te vroeg is om, al dan niet geclausuleerd, j a te zeggen. Daarvoor blijven nog te veel onzekerheden bestaan. Het commentaar begint met een korte samenvatting van het door Klein voorgestelde systeem dat inmiddels wel bekend Is mag "• "­ den verondersteld. Voordat het eigenlijke commentaar op de nota studiefinanciering begint stelt de R.S.A. dat er alleen immanente kritiek wordt geleverd. Transcen­ dente kritiek is weliswaar niet moeilijk en zou een pleidooi in­ liouden voor Integrale studiekos­ tenvergoeding. Maar de argumen­ ten daarvoor zijn reeds bekend en de argumenten ertegen (groten­ deels bepaald door de beschikbare middelen) ook. Wel stelt de R.S.A. dat een ontwikkeling in de rich­ ting van integrale studielrosten­ vergoeding uiterst gewenst is.

Uitgangspunten Uitgangspunten van Klein zijn geweest: — externe democratisering mag niet in gevaar worden gebracnt. — het mag niet meer kosten dan nu wordt uitgegeven aan stu­ dietoelagen, kinderbijslag en kinderaftrek (625 miljoen in 1973). — de afhankelijkheid van de stu­ dent van zijn ouders blijft voor een belangrijk deel gehand­ haafd, er komt een alterna­ tief in de vorm van rentedra­ gende leningen.

Vergelijking Een vergelijking van de bedragen die de ouders aan het levenson­ derhoud van hun studerende kin­ deren moeten bijdragen in het oude en in het nieuwe systeem levert als conclusie op dat er voor de inkomensgroepen tot ƒ24.000,— geen verslechtering optreedt, voor inkomensgroepen vanaf ƒ28.000,— is er bij middelgrote en grote gezinnen sprake van een verslechtering. De R.S.A. vraagt zich af hoe het totaalbedrag van 625 miljoen waar Klein van uitgasit Is berekend; dat staat niet in zijn nota. Over de normen die zullen gaan gelden voor de toekenning van een basisbeurs (redelijke voortgang van de studie) is nt^ te weinig bekend om er een uitspraak over te kunnen doen.

beeld in het rapport van de com­ missie Andriessen. Ten onrechte wordt veel gesuggereerd dat stu­ denten die nu een volledige beurs hebben er in het nieuwe stelsel slechter af zouden zijn gekomen. Met een voorbeeld wordt aange­ toond dat dät niet juist is. Wel kunnen er studieschulden van astronomische hoogte ontstaan als een student zijn eigen studie d.m.v. studieleningen financiert (zonder ouderlijke bijdrage) en trouwt met een studente die dat ook heeft ge­ daan. Dit kan zich ook voordoen als iemand na een HBO opleiding een universitaire studie gaat vol­ gen. Het is niet uitgesloten dat iemand dan zo'n vier­ tot vijf­ duizend gulden per Jaar moet afbetalen. Om wantoestanden te voorkomen zal hier nog een aan­ tal aanvullende maatregelen wor­ den getroffen.

Rentedragende leningen

Verdere kritiek Er is nog een fiks aantal punten waarop het ministerie met nadere regelingen zal moeten komen voor de invoering van het nieuwe stelsel; de RSA noemt onder andere: — mogelijkheid van het sluiten van rentedragende leningen voor minderjarigen — regeling treffen voor kinderen van buitenlanders die in Nederland wonen en werken; zij vallen buiten de nieuwe regeling — nieuwe regeling voor gehuwde studenten die niet slechter mag zijn dan de huidige — duidelijkheid over de situatie bt) meer studerende kinderen uit een gezin

Naast de financiële haalbaarheid moet een studiefinancieringssysteem ook op welzijnscriteria worden getoetst waarbij met name in aanmerking moeten komen (R.S.A. beleidsnota): — zo groot mogelijke financiële onafhankelijkheid van de ouders — geen grote studieschulden Als er, zoals Klein doet, van tevoren aan het beschikbare bedrag een limiet wordt gesteld kan aan deze twee criteria nooit worden voldaan, althans nooit aan belden tegelijk. De in de nota Klein genoemde studieschulden zijn wél aanmerkelijk lager dan bijvoor-

Commentaar Hoewel niet gebruikelijk willen we in dit geval enig commentaar leveren op het bovenstaande en wel omdat wat de RSA over de nota studiefinanciering van Klein

heeft opgemerkt niet helemaal volledig is onzes inziens. Het commentaar van de RSA vermeldt dat de student die een volledige hem's ontvangt er niet op achteruit gaat en ook dat er voor de inkomensgroepen tot ƒ 24.000,— geen verslechtering optreedt. Dit is echter maar de halve waarheid. Voor een student die nu een volledige beurs ontvangt verandert er inderdaad niet veel maar wél voor een student die nu een gedeeltelijke beurs ontvangt! Die ontvangt op dit moment een beurs — gedeeltelijke schenking en gedeeltelijk renteloos voorschot — en een bijdrage van zijn ouders tot (theoretisch) ƒ6.130,—. In de

toekomst zal deze student een schenking krijgen en zullen zijn ouders een bijdrage leveren in zün levensonderhoud tot (alweer theoretisch) ƒ 5.000,—. Om op hetzelfde bedrag te komen als in de huidige situatie zal deze student net als de student die een volledige beurs heeft dus ƒ 1.130,— rentedragend moeten lenen. Maar voor iemand die nu een gedeeltelijke beurs heeft betekent dat wel degelijk een hogere studieschuld als in de huidige situatie. Deze student gaat er dus met het nieuwe systeem wél op achteruit tenzij zijn ouders meer bijdragen dan zü volgens de tabellen van de nota studiefinanciering zouden 'hoeven' doen. In dat geval komt de ouderlijke bijdrage echter hoger te liggen dan htj nu is. Kortom hoe Je het ook wendt of keert de student die géén volledige beurs heeft is slechter af dan nu. En dat is iets wat in het commentaar van de RSA niet terug te vinden is. Het R.S.A.-commentaar is toegezonden aan de betreffende Vaste Commissie van de Tweede Kamer en aan de werkgroep van de Academische Raad die de behandeling van de nota in de AR voorbereidt met de vermelding dat de UR en het CvB in een later stadium het definitieve commentaar van de Vü zullen toesturen. Misschien kan het bovenstaande daarbij nuttig zijn. A. V.

Het bedrag Nergens in de nota blijkt dat het ministerie over enig gegeven beschikt over de kosten van levensonderhoud van studenten of jongeren in het algemeen en er is geen reden om aan te nemen dat men er over beschikt. Het zou aardig zijn als daar eens een onderzoek naar kwam. Kennelijk gaat de nota er van uit dat de studentenvoorzieningen op het huidige peil gehandhaafd blijven; er wordt althans met geen woord over gerept. Ook over het feit dat men in principe belasting zou moeten betalen over een beurs wordt in de nota niet gesproken terwijl het toch wel nodig is dat daar een goede regeling voor komt. Op het ogenblik betaalt zo'n 10 pot. van de beiu-sstudenten belasting over zijn beurs, de rest niet. Als het stelsel langer dan een jaar van-kracht wil zijn dan is het nodig dat de bedragen worden'aangepast aan het verloop van de loonindex. Wat dat betreft geeft de manier waarop de huidige schalen worden aangepast nogal eens reden tot ontevredenheid. De prognoses in de nota geven een aanwijzing hoe men een eventuele aanpassing wil berekenen maar zien er wel heel erg optimistisch uit (prijsstijging Si pet., loonstijging 6 pet.).

Tei- aanzien van de rentedragende leningen komen er meer vragen op dan er in de nota studiefinanciering worden beantwoord. Er wordt een hele reeks punten genoemd waarop nog nader verduidelijking moet komen voordat men daarover een oordeel kan geven. Het zou trouwens beter zijn als de overheid zelf die leningen zou verstrekken in plaats van de banken.

Welzijnscriteria

zich af of men in de geherstructureerde studiesituatie met die vrijheid om bij te verdienen iets doen kan; immers, bij studievertraging dreigt het verlies van de basisbeurs. De negatieve waardering van de RSA wordt voornamelijk bepaald door de onvoldoende uitwerking van de nota; er blijven teveel onzekerheden Ijestaan.

Waardering De RSA toonde waardering voor het idee alle studenten een basisbeurs toe te kennen terwijl ook de gelijkstelling van HBO- en WO-studenten positief werd gevonden. Ook de mogelijkheid om ƒ2.000,— bil te verdienen zonder dat dit gevolgen heeft voor de verstrekte bevxs is positief te waarderen. Wel vraagt de RSA

PRONK OP UILENSTEDE:

INTERNATIONAAL DENKEN LEVENSNOODZAAK

's Heren wegen ziJn onpeilbaar. Voor Zijn wil buigen wü geknakt het hoofd en berusten. Niet meer dan licht verbaasd waren wij aan ook toen wij vernamen het relaas van een geëngageerd Nederlander. Maar laat ons vooreerst bü de feiten blvjven. Donderdagavond 4 maart sprak minister Pronk m Sociëteit Uilenstede over de nationale politiek van de huidige regering; uit de aard der zaak in het bizonder over de houdnig van de huidige regering ten opzichte van de derde wereld. Een van de redenen voor de PvdA om tien maanden geleden aan de regering deel te nemen was, volgens Pronk, de toenemende besluitvorming, ook over Nederland, in internationaal verband. Speciaal in de EEG; de EEG is veel belangrijker dan de NAVO. In zo'n Mtuatie is een regering met een mondiale visie nodig. (Hoe sierlijk sprong toen de aap uit Pronk's zwarte mouw: sociaaldemokratiese regeringen hebben per definitie een internationale ideologie.) Geiyk had hij wel. Een demokratie, die alleen op nationale belangetjes let, die alleen naar binnen gericht is, is vals. Uitsluitend internationale demokratie verdient deze heilige naam.

die van de huidige grondstoffenschaarste de dupe worden. De rijke westerse landen kunnen gaan investeren in research naar substitutieprod\ikten, zij kiumen andere energiebronnen ontwikkelen. Het is zeer goed mogelijk dat over tien jaar de situatie voor de olielanden niet zo gunstig meer zal zijn. Op dit moment liggen alle wegen nog open. Wanneer de rijke landen de koppen bij elkaar gaan steken, zich gezamenlijk krachtig maken ten koste van de derde wereld, is dat echter een foute weg. Het beleid van de rijke landen en dat van de derde wereld moet gezamenlijk gevoerd worden.

Derde Wereld Een gezamenlijk beleid van de Arabiese olielanden is noodzakelijk, als eerste aanzet tot machtsvorming van de Derde Wereld. Het is gebleken dat de rijke landen niet om deze macht heen kuimen. Op lange termijn zal er nog veel meer moeten gebeuren. Want het zijn juist de arme landen die zelf geen grondstoffen hebben,

Pronk: internationaal

denken

Voorbeeld De InflatlebestriJding in de rijke westerse landen is ook voor de ontwikkelingslanden van belang, omdat Indien de prijzen van westerse industrieprodukten te hoog worden, de ontwikkelingslanden deze niet meer kunnen kopen. Anderzijds is onderbesteding voor hen ook nadelig, omdat zij him eigen Produkten dan niet kwijt kunnen. De inflatiebestrijding moet daarom internationaal aangepakt worden. Politieke aktivist Deze heer, kalend, in grijs pak gestoken, meende dat je er ook geweest moest zijn. En kocht een retom: naar Guinee-Bisseau. Helaas wist hij niet precies waar het land lag — hoewel hij aan wie het weten wilde vertelde dat het hem natuurlijk wel bekend was: m Oost-Afrika immers! Gelukkig vroeg hij raad aan zijn vriend Schakel (AR), die er ook geweest is en die zich zo krities door de Portugezen rond heeft laten leiden. Met de landkaart op haar kop, zo goed wisten zij tweeën het nu ook weer niet, stippelden ze een interessante route voor de aktivist uit. Een bezoek aan een vormingscentrum voor de rechtmatige eigenaren van him vaderland, pardon, aan een terroristenkamp; en als er tijd over was een kleine safari. Wij wensen hem een gevaarlijke leeuw op het dak van zijn kanariegele Daf toe. Krakend zal die daar door zakken en over vele jaren nog zullen de leeuwekindertjes smakkend over dat malse vlees spreken. Ergens dient ook zo'n man weer voor. PIETER BOOT

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen