Ad Valvas 1973-1974 - pagina 51

3

AD VALVAS — 12 OKTOBER 1973

SEKSITIVITEITSTRAiNBNG: WAT IS DAT? SENSITIVITEITSTRAINING: Gisteravond heeft drs. I. B a a r d m a n voor de NCRV een lezing gehouden over het onderwerp sensitiviteitstraining. Omdat er de laatste tijd steeds meer verhalen en geruchten gaan over dit soort training publiceren wij hier h e t eerste gedeelte van de tekst van drs. Baardman. I n de volgende n u m m e r s van Ad Valvas zullen wij h e t resterend gedeelte publiceren. 't Komt uit Amerika. ST is met andere woorden een overgewaaid verschijnsel (zoals zoveel zaken uit Amerika). Interessant Is het echter om na te graan hoe het verschijnsel dan wel in Amerika ontstond. Om dit helder te belichten moet ik even een splitsing in de trainingstraditie maken. Je zou kunnen zeggen dat er een traditie gegroeid is aan de oostkant van Amerika en los daarvan aan de westkant. De plaatsen die dan genoemd worden zijn resp. Bethel: funktionele samenwerkingstraining en Esalen: human potential movement. Over de Bethel-ontwlkkeling ga ik het hebben. Deze ontwikkeling is het die in de zestiger jaren naar Europa, en dan vooral naar Nederland is overgewaaid.

Vervolg van pagina 1

Ten onrechte aldus de PKV speelt in de diskussies over de studentenstops het argument van de maatschappelijke behoefte aan academici vaak een rol. Minister de Brauw heeft tijdens de behandeling van de machtigingswet in het parlement verklaard dat de verhouding 'aanbod-behoefte' bewust buiten beschouwmg was gelaten omdaï daarover te veel onzekerheid bestond. Inherente gevolgen van de capaciteitsnood zijn plaatsmgsproblemen en overflow: De geschiedenis leert ons, dat de bezuinigingen die uiteindelijk "~ studentenstops als' schijnbaar onvermijdelijke 'noodmaatregel' doen aanvaarden, in eerste instantie leiden tot de instelling van j)laatsingskom,missies. Deze centrale plaatsing van studenten is enerzijds de eerste aantasting van de vrijheid van studiekeuze en een voorbode van ernstiger tnaatregelen bij ongewijzigd capaciteitsbeleid, anderzijds een camouflage van de actuele discrepantie tussen capaciteit en de kwantitatieve en kwalitatieve onderwijsvraag van de individuele student. Een camouflage die in het algemeen niet opgeheven wordt door uitbreidende maatregelen, maar wel door de instelling van een studentenstop en dan nog wel op een absoluut laag niveau van de staf/Studentenratio. De voorspelde tendens, dat stops in enkele studierichtingen (m.n. geneeskunde) zich als een olievlek uitbreiden naar andere en daar problemen veroorzaken, lüordt steeds meer bewaarheid. Verder in de nota wordt uitgebreid kritiek geleverd op het wetsontwerp waarbü met name het feit dat de minister zulke uitgebreide bevoegdheden zou krijgen wordt veroordeeld. Een groot aantal van de voorgestelde wijzigingen m de wet en van de aanvullingen geeft de minister uitgebreide mogelijkheden om het plaatsmgsbeleid te gebruiken voor andere doeleinden zoals bijv. voor het z.g. zwaartepuntenbeleid. Kortom: De Machtigingswet moet gezien worden als niet alleen vooruitlopend op, maar ook als bevorderend van belangrijke strukturele maatregelen; die niet voortkomen uit een principieel en wetenschappelijk gefundeerd en gerechtvaardigd beleid t.a.v. het

tief. Toen een deelnemer kwam informeren waar de trainers bleven, werd gezegd: man, kom er bijzitten, we zijn juist over je aan 't praten. Na die deelnemer kwam er wee reens een buurten die er ook bij ging zitten, enzovoorts enzovoort. Het programma werd ogenblikkelijk gelaten voor wat het was. Dit was pas echt zinvol! Zomaar in een krmg zitten en elkaar vertellen hoe men overkomt, wat je aan elkaar beleeft, welke indruk je maakt, wat punten in ieders gedrag zijn die men waardeerd en wat punten zijn die irritatie oproepen. Dit was meer dan sociale vaardighe-

WORDT VERVOLGD

Human relations

MACHTIGINGSWET ziet weliswaar externe democratisering als een van de belangrijkste uitgangspunten voor het onderwijsbeleid maar de prioriteiten die de regering biimen de onderwijsbegroting stelt gaan met name ten koste van het hoger onderwijs. Maar: Capaciteitsuitbreiding van het hoger onderwijs is voor de externe demokratisering zeer noodzakelijk, omdat daar zowel de leerkrachten en onderwijsbegeleiders moeten worden opgeleid, die de kwalitatieve en kioantitatieve onderwijsverbeteringen elders in het onderwijs moeten waarmaken als ook omdat een belangrijk deel van de onderwijsresearch er ontwikkeling stechnieken in dit verband daar vandaan moeten komen. Gelijke kansen voor iedereen scheppen, betekent dus het gehele onderwijs verbeteren en uitbreiden!

In de dertiger jaren en ook nog in doorlopend in de volgende veertiger en het begin van de vijftiger jaren was er bij mensen die zich beroepsmatig met de gang van zaken in organisaties bezighouden een opvatting ontstaan die wordt aangeduid met de term 'human relations-beweging'. Wie leiding gaf moest oog leren krijgen voor de menselijke relaties en niet alleen voor de produktie. In de vorige beweging om het zo maar te noemen, de zogenaamde 'humap engineering' verhoogde men de produktie door niet alleen de machines uit te kienen, maar door ook de mensen uit te kienen. Kleine, minutieus uitgedokterde, routinematige handelingen verrichten aan de lopende band dat gaf produktie!

-den aanleren, dit raakte dieper. Het ging vanaf nu om gevoelig worde.n,ypor de indruk die je op ' 'anderen maakte en de indrijk die anderen op jou maakten. Men ging spreken 'van sensitief worden'. De trainers waren' zo alert om deze oefeningloze, ongestruktureerde trainingsbijeenkomst in het ven'olg programmatisch te gaan hanteren. Men sprak niet meer van basis-vaardighedentrainmg, maar van st. In elk trainingsplan kwamen vanaf nu deze ongestruktureerde groepsbijeenkomsten voor. Oefeningen en lezingen werden als ze al gehou. den werden afgestemd op wat er aan thematiek, in de ongestruktureerde groep op een bepaald moment leefde. De ongestruktureerde groep werd de basis-groep. De nederlandse trainers spreken dan ook van B-groep.

hoger onderwijs, maar ontwikkeld worden op grond van bezuinigingsmotieven. De herstruktureringsvoorstellen, de integratleplannen en de McKinsey planning zullen de problemen dan ook niet oplossen, maar op zijn minst, zowel kwantitatief als kivalitatief gaan institutionaliseren. Centrale punten in deze voorstellen zijn immers de selektleve propedeuse, studièduurverkorting en discipllnegewijze planning.

Discussie

André Knottnerus opende de discussie en wees nogmaals op een aantal problemen: dit jaar terwijl we het geluk hebben van het 'mammoetgat' al 1600 mensen uitgeloot, ongefundeerde selectie dreigt te ontstaan en de overflow gaat op den duur leiden tot een totale stop. Heslinga maakte het CvB erop attent dat ook de verhouding met het hbo en de maatschappelijke behoefte aan academici wel in de beschouwingen mochten worden betrokken. Brinkman stelde namens het CvB dat gezien de onderwijsbegroting 1974 verlenging van de Machtigingswet onvermijdelijk was en dat de regering zich dat heus wel zou hebben gerealiseerd. Het was zinloos om nu tegen de regering te zeggen: laat de Machtigingswet vallen en herzie de begroting, aldus Brinkman. Volgens de PKV was dat echter geen argmnent om de Machtigingswet nu maar klakkeloos te aanvaarden, integendeel, er moet juist geprobeerd worden er iets aan te veranderen. De discussie duurde een hele tijd maar de standpunten waren en / bleven verschillend. Het enige waar men het min of meer over eens raakte, was dat de ideale situatie bestond in: goed onderwijs voor allen, en ook dat de voorgestelde ontwikkeling van de verhouding tussen hbo en wo daar nog niet direct toe zou leiden. De PKV bij monde van André bleef van memng dat elk advies door de minister alleen maar zou worden uitgelegd als steun voor zijn beleid en dat dit de bestaande realiteit nog zou verslechteren. En hoewel er bij andere raadsleden wel sympathie was voor dit standpunt was men het er niet mee eens. De bestaande realiteit moest het zwaarst wegen. Toen er na de pauze gestemd moest worden over het voorstel van het CvB en de amendementen erop bleek uit de resultaten daarvan helder hoe de zaak lag. Slechts één van de door de PKV voorgestelde amendementen kon meer dan 11 stemmen op zich verenigen. Voor het ovei-ige werden de voorstellen van het CvB vrijwel geheel gevolgd. Slechts de suggestie dat in de plaatsingsselectie behalve met verschil in begaafdheid ook met verschil in motivatie rekenmg moest worden gehouden ging de UR te ver. Nadat Boekestijn ten beste had gegeven dat de waarde van een onderzoek naar de kwaliteit van de motivatie waarschijnlijk even groot was als de waarde van de rapportcijfers voor vlüt, stemde alleen voorzitter Kuiper nog voor. Al met al ziet het er echter wel naar uit dat de vraag van vorige week:- 'mpeten we met de stops leren leven?* bevestigend beantwoord gaat worden, 9

De himian-relationbeweging voerde aan dat de mens weer in ere hersteld moest worden. De mens met zijn behoefte aan kontakt, aan eigen verantwoordelijkheid, aan meepraten, ook aan weten waaraan hij werkte. Nogmaals, wie leiding gaf moest dit menselijk aspect weer voluit tot zijn recht laten komen. De manager moest leren een open oog te hebben voor de opmerkingen van zijn medemensen, voor hun eventuele klachten, voor hun wensen en verlangens. Bij de jaarlijkse personeelsbeoordeling moest de chef niet geheimzinnig doen, maar tot open gesprekken in staat zijn. Hoewel hij directieven gaf, moest hij zich ook eens nondirectief opstellen. De manager moest weet hebben van menselijke-kommunikatie,. vergadertechniek, emoties, open en verborgen motieven, en dat soort zaken. Nu was het probleem om iemand die door bekwaamheid in zijn vak en wellicht jaren van trouwe dienst op een leidinggevende positie was beland, meteen oog voor zijn mensen te laten krijgen. Hoe kreeg iemand naast vaardigheid om met machines om te gaan ook voordigheid om met mensen om te gaan.

Trainingsinsfituten Geen nood, er kwamen trainingsinstituten waar de manager de basis-vaardigheden om met zijn mensen om te gaan kon leren. Vanaf het begin van de veertiger jaren volgden ontelbare hoge en lage leidinggevende funktionarissen in Amerika human relation programmaas. Zo'n programma bestond meestal uit een opeenstapeling van vaak zeer slim uitgedachte oefeningen die de deelnemers meer inzicht moesten geven in wat er bijv. allemaal kwam kijken bij menselijke kommunikatie. Er waren dia-stroken, geluidsbanden met stukjes kommunikatie door modelchefs. Modelchefs die secuur wisten te luisteren naar wat hun ondergeschikten te zeggen hadden. Er waren gestandaardiseerde lezingen over behoefte aan een prijzend woord, over informeel leiderschap, en noem maar op. Achter de beweging, waar dit soort training een uitvloeisel van was, stak meer dan via het beoefenen van belangstelling voor de "menselijke kant de produktie nog verder op te voeren. De humanrelationtrainers geloofden dat het (los van de produktie) de moeite loonde weer oog te krijgen voor de werkende medemens. De samenleving zou gelukkiger worden, wanneer de organisaties menswaardiger werden, wanneer de managers (die het voor het zeggen hadden) verlichter werden, sociaal waardiger optraden, ontdekten dat elk individu, (dus ook de ondergeschikte) de moeite van het beluisteren waard was. Trainers die deze trainingen verzorgden, geloofden stellig dat ze door hun aktiviteiten planmatig aan het verbeteren van de samenlevmg werkten.

HET VUSO-BELEID De VU studenten organistatie heeft op haar openbare ledenvergadering een nieuw bestuur voor het jaar 1973/1974 gekozen (zie hiervoor de rubriek mededelingen elders in dit blad). Het nieuwe bestuur wü zich het komende jaar op vele terreinen bezighouden. Vele eerstejaars zijn misschien onbekend met het bestaan van de VUSO; tijdens de introduktie kreeg zij weinig gelegenheid om zich te presenteren. De VUSO zou volgens horen zeggen, geen status hebben, slechts een kiesvereniging zijn, een club van fanatieke rechtse ballen zijn, etc. Wat is zij dan wel? De VUSO is een organisatie die to maart is opgericht door studenten die ontevreden waren met de bestaande verhoudingen aan de VU. Zij wensen hun geluid m allerlei kwesties die direkt met de Vrije Universiteit te maken hebben, te laten horen' en vmden de SRVU hiervoor niet de weg. Daar is werkelijke discussie vaak moeizaam gebleken omdat het bestuur soms het standpunt meedeelde zonder dat discussie goed mogelijk was, zie b.v. hiervoor Ad Valvas van 28 september over de collegegeldboycot. Een ongewenste situatie! Wat wil de VUSO dan?

Niet-marxistisch

Zij wil de aan de orde zijnde kwesties zo duidelijk mogelijk voorleggen aan de studenten, zodat zij zich daarover een mening kunnen vormen. De VUSO is duidelijk een niet-marxistische organisatie. Een van de eerste activiteiten van de VUSO was het deelnemen aan de universiteitsraad-verkiezingen in mei, zij behaalde hierbij 28,5% van de uitgebrachte stemmen hetgeen door het distriktenstelsel slechts één zetel betekende van de elf, een stelsel dat nader onderzocht dient te worden. Het nieuwe bestuur heeft over het kiessysteem en vele andere zaken, een duidelijke mening die na kontakt met de leden spoedig bekendheid zal krijgen.

Collegegeld

Ten aanzien van de collegegelden heeft het nieuwe bestuur een zelfde standpunt als het vorige bestuur, er mag slechts dan sprake zün van een wijziging van coUegegeldwet als dit gekoppeld is aan een goed stelsel van studiefinanciering. Met betrekking tot de duizend gulden wet 1972/1973 zijn wij van mening dat als een wet door de Tweede Kamer is aangenomen en daarna het standpunt van de Kamer opnieuw naar voren is gekomen bij de stemming in het begm van 1973 over de motie Masman (deze hield intrekking van de 1000 gulden wet in), de uitvoering van de wet moet worden nagestreefd. Wanneer echter ernstige ongelijkheid ontstaat doordat velen zich om allerlei redenen, van zeer principiële tot puur pragmatische, aan de uitvoering ei'van menen te meeten onttrekken, moet men trachten deze ongelijkheid ongeSensitief worden daan te maken. Wü vinden dat In zo'n vaardigheidsprogramma verrekening van het betaalde colin het voor de st beroemde jaar- legegeld moet plaatsvinden mdien tal 1947 werd ook weer een po- na-inning op ondverkoombare proging gedaan via oefeningen, film- blemen stuit. beelden, etc. een groep leidingge- Intrekking van de duizend gulden venden sociaal vaardiger te ma- wet en herinvoering van de oude ken. Tijdens de training lieten wet, die overigens even lek was als (in een pauze) de trainers het op- de huidige, maar nooit openlijk treden van een paar deelnemers geboycot werd, lijkt op dit moment, de revue passeren — hoe vond je warmeer men nog met toe is aan John vanochtend,, vonden jullie een nieuw stelsel van studiefinanook niet dat hij zich dominant - ciering,' de enige oplossing!' Wtj opstelt. En wat is die David ac- wachten met spanning op 15 okto-

ber de dag waarop de minister het nieuwe wetsontwerp zal indienen. Gratis onderwijs is voor ons een kreet die weinig inhoudt. Wij zijn voor een systeem waarbij geen enkele financiële drempel bestaat om te studeren. Maar dat betekent niet dat de studie volledig geschiedt op kosten van de gemeenschap. Men moet zich echter met de gemeenschap solidair voelen en nadat men afgestudeerd is een btj• drage leveren in de kosten van het onderwijs. Wij denken hierbij aan een bepaald belastingpercentage op het inkomen (de academici belasting). Binnenkort, na Indiening van het nieuwe wetsontwerp, valt van de VUSO hierover een nota te verwachten. Een belangrijk probleem voor dit studiejaar is de rechtsongelijkheid die dreigt te ontstaan waimeer de VU de enige universiteit blijkt te zijn die de 1000 gulden int. Een proefproces over de eventuele strijdigheid van artikel 83 van het VUreglement (waar men het betaald hebben van collegegeld als voorwaarde stelt voor het deelnemen aan tentamens en examens) en artikel 26 van de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs (waarin men niets zegt over een voorwaarde voor het afleggen van examens, anders dan de vereiste vooropleiding) werd reeds eind augustUs overwogen. Daartoe werd kontakt opgenomen met Rechtshulp VU die zich echter van medewerking onthield aangezien men het een te politieke zaak vond. Het zelf bekostigen van een proces is financieel niet haalbaar, met nog meer leden kmmen wij dit soort zaken mogelijk in de toekomst zelf ter hand nemen.

Organisatie

De organisatie van de VUSO is in het kort geschetst de volgende: er is een bestuur met boven zich een VUSO-raad, waarin van alle faculteiten tenminste één vertegenwoordiger zitting heeft. Er zijn geen onduidelijke banden met faculteitsorganisaties noch is de VUSO zelf lid van een andere organisatie. Alles is volkomen open. De VUSOraad heeft allerlei commissies die het bestuur adviseren. Voor stu-denten die ons bij ons vele werk willen helpen is altijd plaats. Vele handen (hoofden) maken licht werk. Meld je even aan een van de onderstaande adressen.

Beleid

Een belangrijk beleidspunt is het volledig toegankelijk maken van de studentenredukties voor allen, zonder dat dit pakket gebonden is of banden heeft met een politieke orgamsatie of vakbond. Om hieraan een bijdrage te leveren heeft de VUSO in het verleden besloten geen eigen reduktie-pakket te moeten aanbieden. Haar leden kunnen voor ƒ 1,75 lid worden van het zeer uitgebreide lANUS-R pakket. Op het gebied van studentenhuisvestmg en vele andere terreinen zal de VUSO spoedig iets van zich laten horen. U kunt VUSO-lid worden door storting van ƒ 8,25 (ƒ 10,— incl. lANUS-R pakket) op postgiro 2391 van AMRO-bank Van Baerlestraat Amsterdam t.g.v. VUSO 43.30.37.059. Acceptgirokaarten zijn verkrijgbaar op de onderstaande adressen. KLASKE WIJKSTRA P. Potterstraat 42 tel 727517 PETER PENNEKAMP Uilenstede 128/924 tel 457531

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen