Ad Valvas 1973-1974 - pagina 159

AD VALVAS — 25 JANUARI 1974

PSYCHOTHERAPIE OP ALLE NIVO'S B i n n e n de p s y c h i a t r i e b e s t a a t a l l e r m i n s t e e n s g e z i n d h e i d w a t betreft h e t o n t s t a a n e n de t h e r a p i e v a n afwijkende g e d r a g i n g e n . Enerzijds b e s t a a t er juist de l a a t s t e j a r e n e e n t o e n e m e n d e b e hoefte o m de p s y c h i a t r i e v a n h a a r t r a d i t i o n e e l - m e d i e s e a a n p a k te bevrijden, g e t u i g e g o e d o p de m a r k t l i g g e n d e b o e k e n v a n o.a. Foudraine, Szasz, Harris, L a i n g e n Cooper, anderzijds blijkt er i n de praktijk n o g n a u w e l i j k s i e t s v e r a n d e r d t e zijn (zo is b.v. p s y chiatrie n o g s t e e d s e e n m e d i e s s p e c i a l i s m e ) ; de a l s p a d d e s t o e l e n uit de grond s c h i e t e n d e a l t e r n a t i e v e h u l p v e r l e n i n g s c e n t r a , JAC, Release) b e n a d r u k k e n e e n s t e meer, h o e z e e r er b e h o e f t e b e s t a a t a a n e e n e i g e n t i j d s e d y n a m i e s e p s y c h i a t r i e , die t e g e n w i c h t b i e d t aan n e u r o t i s e r e n d e f a k t o r e n a l s p r e s t a t i e d w a n g , a r b e i d s i n t e n siviteit, b e s t a a n s o n z e k e r h e i d , verstedelijking, v e r v r e e m d i n g e n . gezinsmoeilijkheden. Bestudering van de historie toont op frappante wijze, hoezeer de in een bepaalde tijd geldende normen en waarden de grenzen t u s sen verstand en onverstand afbakenen en h e t mensbeeld, dat de psychiatrie hanteert, bepalen: tot diep in de Middeleeuwen gold krankzixmigheid als een magiesreligleus natuurfenomeen (denk aan heksenvervolgingen). Met de Renaissance begint de sekularisatie en industrialisatie; al diegenen, die geen bijdrage a a n h e t arbeidsproces leveren, worden als irrationeel, asociaal en gevaarlijk

gekwalificeerd, een massale buitensluiting en internering is h e t gevolg. Met de opkomst van de natuurwetenschappen vindt een aksen tverschuiving plaats: de maatschappelijk buitengesloten geestesgestoorden zijn niet langer 'gek' m a a r 'ziek'. D a t ziekte-idee krijgt in de psychiatrie twee p o len, die nog steeds t e onderscheiden zijn: enerzijds o n t s t a a t een Carthesiaans-geörienteerde, in ziektebeelden rubricerende, kliniese psychiatrie (grondlegger was KraepeUn); zij poogt geestesstoornissen te verklaren door

HET HETE HANGIJZER

"'HtóJ.

^- .^-.~---; ..': ^'^ l t \

Studentenpredikant

L. Ringnalda:

Omdat oorspronkelijk h e t verdrag tussen de Vrye Universiteit en de Universiteit van Potohefstroom in Zuiid-Afrika behandeld zou worden in de universiteitsraadvergadering van dinsdag 15 januari, was door de Potohefstroom-werkgroep van de DRVU, de werkgroep Kairos, de Zuidelijk Afrika-werkgroep Amsterdam en de SRVU een protestvergadering belegd voorafgaande a a n de UR-vergadering. Al vóór deze protestvergadering werd bekend d a t dit onderwerp van de agenda was afgevoerd. I n ieder geval was h e t a a n t a l belangstellenden erg klein, zo'n 50 m a n . De eerste spreker, Berend Schuit e m a v a n de Anti-apaxtheidsbewegmg, was van mening d a t h e t verdrag van de VU met de Potohefstroom Universiteit verbroken moest worden als steim a a n de vrijheidsstrijd die in Zuidelijk Afrika in toenemende m a t e gevoerd wordt. Het verdrag fungeerde, volgens hem, als een van de dekmantels van de heersende klassebelangen, die de apartheid wilden verdedigen om h e t broodnodige internationale kapitaal t e behouden en uit te breiden. Hij gaf toe d a t h e t hele apartheidsprobleem geëscaleerd was boven h e t niveau van h e t verdrag VUPU, m a a r hoopte toch d a t de knoop n u eindelijk werd doorgeh a k t omdat dergelijke verdragen mede de basis vormden van h e t systeem. Dominee Lodewijk Ringnalda zei in zijn toespraak d a t hij h e t verbijsterend vond d a t de Afrikaanse bevolking eeuwenlang door de Europeanen gezien was als koopwaar. Hij kon niet begrijpen waarom de Afrikanen tot nu toe nog niet in opstand waren gekomen. Hij vond h e t treurig d a t wij, blanken, dachten dat we nog een boodschap hadden. Hij vond h e t gruwelijk d a t er een verdrag oestond om de culturele b a n d e n

een godgeklaagde schande. Foto Eduard de

Kam

met Zuid Afrika hechter te binden, en hij vond h e t een godgeklaagde schande d a t de brief van de UR a a n de Potchefstroom Universiteit al m a a n d e n onderweg was. Het ging volgens h e m niet om de dialoog, m a a r om h e t s t a n d p u n t d a t we wilden innemen. Wij moesten een streep zetten onder ons racistisch verleden, d ä t was de plicht voor een christelijke u n i versiteit. N a d a t H a r m van Z u t h e m een historisch overzicht h a d gegeven van de discussie over h e t verdrag, werd, s t a a n d e de vergadering, een voorstel van prof. Verkuljl a a n genomen om a a n de Vereniging voor Wetenschap op Gereformeerde Grondslag te vragen een steunfonds voor gevluchte ZuidAfrikaanse studenten in h e t leven te roepen. Ook hij was van mening dat we ons zouden compromitter e n als we niet zouden s t a a n achter de motie die de banden m e t Potchefstroom wil verbreken. Hij betwijfelde alleen of dit wel voldoende was.

onderzoek n a a r een organies subs t r a a t in de hersenen. De toepassing van psychofarmaka sinds de tweede wereldoorlog geeft a a n deze richting een enorme impuls. Anderzijds leidt de poging de psychies-gestoorde mens in zijn konkrete situatie 'invoelend' te verstaan, tot een individualisering en subjektivermg van h e t ziek-zijn. Toenemende kennis van psychologie, sociologie, fenomenologie enz. leiden tot a a n d a c h t s verruiming van individu via g e zin tot de maatschappij als totaal en roepen de vraag op, in h o e verre de psychiatrie nog t h u i s hoort in de mediese sektor. Deze socdaal-psychlatriese visie geeft aanleiding tot eeiv groot a a n t a l veranderingstendenties, zoals; — demokratisering m.b.v. een t e rapeuties t e a m i.p.v. een h i e r a r chies behandehngsmilieu, meer n a d r u k op behandeling i.p.v. b e waring. — bestudering van een veel b r e der, natuurwetenschappelijk niet afgrensbaar spektrum van psycho-sooiale nood. Tot op heden is, ondanks de l a n g z a m e r h a n d wel duidelijke onhoudbaarheid van de traditionele verabsolutering van h e t 'mediese' model, nog geen geïntegreerde visie t.a.v. de psychiatrie tot stand gekomen. De terapeutiese keten, die een kontinue behandeling en begeleiding moet garanderen, en u i t g a a n d v a n de inrichting, via semi-ambulante diensten, h u i s a r t s en maatschappelijk werk doorloopt n a a r h e t psycho-sociale milieu van de patiënt, vertoont op zlJn zachtst gezegxl overal zwakke schakels. KOLLEGE CYCLUS O m deze problematiek wat nader uit te diepen en toegankelijk te m a k e n voor een zo groot mogelijk publiek op de VU, heeft de werkgroep psychiatrie van de MPVU een kollegecyclus georganiseerd van vier avonden m e t als m o t t o : 'Psychoterapie op alle nivo's'. De globale lijn in de cyclus loopt als volgt: kijken we n a a r de mogelijke ziekmakende faktoren van onze maatschappij, dan zien we dat, wanneer iemand geestelijk dreigt te ontsporen, k o n t a k t e n uit zijn naaste omgeving kiiimen werken als een 'terapeutiese i n teraktie' (Ie avond). Lukt dit niet of heeft dit geen 'genezing' tot gevolg, d a n zal de persoon in kwestie veelal bij de huisarts t e r e c h t komen (2e avond). Deze zal niet zelden doorverwijzen. W a n neer ook n a verwijzing n a a r een psychiater geen oplossing k a n worden gevonden, komt hlJ of zü in een Inrichting terecht en wat er d a n g e b e u r t . . . (3e avond). Op de vierde avond worden de konsekwenties van dit alles getrokken voor de mediese opleiding. Voor een meer gedetailleerd p r o gramma, zie elders in dit blad. Namens de Werkgroep psychiatrie, H a n s Dijkema. De Werkgroep Psychiatrie van de MPVU organiseert een kollegecyclus van vier avonden met als motto; PSYCHOTHERAPIE OP ALLE NIVO'S Programma;

Donderdag 31 j a n u a r i : Ie avond; De samenleving en h a a r zielunakend karakter. Spreker: prof. dr. J. R. M. Maas, ex-geneesheer direkteur van de Pompe kliniek. Donderdag 7 februari: 2e avond: Universiteitsraad De funktie en de mogelijkheden van de huisarts binnen de geesteBert Muschenga, lid van de lijke gezondheidszorg. PKV-fractie, vroeg zich tijdens Spreker: dr. J . C. A. Sommers, de UR-vergadering af waarom h e t huisarts te A'dam. zolang duurde voordat de brief, Donderdag 14 februari: 3e avond: die door h e t Kollege van Bestuur, De ontwikkelingen in de huidige namens de Universiteitsraad, psychiatriese inrichtingen. n a a r Potchefstroom gestum-d zou Spreker: dr. F . v. Ree, psychiater worden, zo lang op zich liet wachin Vogelenzang te Bennebroek. ten. Deze vraag ontlokte een a n der UR-lid de opmerking dat de Donderdag 21 februari: 4e avond: bezettingen en dergelijke voor de Psychiatrie en de mediese opleivertraging verantwoordelijk w a ding. ren. Spreker: waarschijnlijk: dr. A. A. Voor zover op dit m o m e n t bekend Fischer, lektor med. psychologie is, s t a a t h e t verdrag m e t P o t en psychotherapie te Utrecht. chefstroom op de agenda van de Aanvang; 19.30 uur. UR-vergadering van dinsdag 12 Nadere inlichtingen + dokumenfebruari. t a t i e m a p ä ƒ 1,— verkrijgbaar bij Gezien de overvolle agenda is h e t • de MPVU, tel. 482048. echter m a a r de vraag of h e t verDe werkgroep psychiatrie van de drag ditmaal wél a a n de orde zal MPVU. komen. A. V. Plaats: PG n .

Processen tegen het christelijk instituut van zuidelijk Afrika Op 26 september 1973 werd h e t paspoort ingetrokken van dr. C. P. Beyers Naudé, direkteur van h e t Christelijk I n s t i t u u t van Zuidelijk Afrika, en eredoktor van de Vrije Universiteit. Verschillende instanties, ook de VU, hebben hiertegen geprotesteerd. Deze maatregel was echter slechts één van de pogingen van de Zuid Afrikaanse regering om h e t C l de mond te snoeren. Belangrijke gebeurtenissen die h i e r a a n voorafgingen w a r e n : — Tot 1972 werd h e t werk van h e t C l incidenteel, m a a r d a a r om niet minder effektief, b e moeilijkt doordat stafmedewerkers h e t paspoort werd ontn o m e n of huisarrest werd o p gelegd. — Juli 1972 werd een P a r l e m e n taire onderzoeks commissie i n gesteld — de zgn. 'Schlebusch commissie' — om een onderzoek te plegen n a a r de doeleinden, organisatie, financiering en relaties van een viertal organisaties, waaronder NUSAS (Nationale Studentenvereniging) en h e t Christelijk I n s t i tuut. — I n februari en april 1973 kwamen de eerste drie rapporten in h e t openbaar. I n die r a p porten werden een drietal organisaties, waaronder de NUSAS, v a n allerlei subversieve aktiviteiten beschuldigd. Een golf van huisarresten (die volgens de Zuid Afrikaanse wetgeving zonder enige vorm van proces mogen worden opgelegd) volgde. Ds. Beyers Naudé schreef: 'Het moet voor iedereen duidelijk zijn . . . d a t de regering meer en meer t o talitair wordt en d a t zij de wurggreep zal uitbreiden n a a r de kerk en christenen die Zuid-Afrika volgens h e t E v a n gelie willen hervormen.' Een v a n de meest recente 'bannings' is die van ds. M a n a s Buthulezie een gezaghebbend zwart theoloog, neef van Chief G a t s h a Buthelezi, en r e gionaal direkteur v a n h e t Christelijk Instituut. Sinds die eerste commissie r a p porten verklaarden steeds meer organisaties en individuen te zullep weigeren te getuigen voor de Schlebusch-commissie. Onder d e ze organiaties zijn h e t Christelijk Instituut, h e t Bestuur van de R a a d van Kerken van Zuid-Afrika, en leden van h e t I n s t i t u u t voor Rassenverhoudingen. Het C l heeft de gronden voor de weigering gepubhceerd in een brochure getiteld: 'Gehoorzaamheid a a n God of Regering?'*) Belangrijke bezwaren tegen de commissie zijn: 1. Vergaderingen zijn iti h e t geheim. 2. Getuigen mogen niets openb a a r m a k e n over wat er g e zegd is.

3. Ook de commissie m a a k t niets bekend over getuigenissen t e gen personen of organisaties; verdediging tegen of rechtzetting v a n beschuldigingen is dus niet mogelijk; men weet zelfs niet welke beschuldigingen er ingebracht zijn. 4. De commissie is niet samengesteld uit leden van de onafhankelijke rechterlijke macht, m a a r uit partijgebonden parlementariërs. De weigering om te getuigen heeft geleid tot processen tegen de betreffende stafleden van het Christelijk Instituut. Op 13 november verscheen dr. Beyers Naudé als eerste voor het gerecht in Pretoria. Hij pleitte onschuldig t e zijn, omdat zijn christelijke geweten h e m dwong gebruik t e m a k e n van de door de wet genoemde mogelijkheid om te weigeren te getuigen. De rechter veroordeelde h e m echter tot een m a a n d gevangenisstraf of ƒ 200,— boete, met een voorwaardelijke straf van 3 m a a n den. Dr. Beyers Naudé ging in h o ger beroep. Deze Appèlzaak zal op 25 februari a.s. beginnen. I n de m a a n d e n februari en m a a r t worden vergelijkbare processen gevoerd tegen andere stafleden van h e t C l en van h e t I n s t i t u u t voor Rassenverhoudingen. D a a r tussen door zal in februari ook nog een ander proces plaats vinden. Ditmaal tegen dr. Beyers Naudé en twee anderen in h u n funktie van direkteur van de 'Ravan Press'. Deze uitgeverij publiceert uitgaven van h e t C l en verwante organisaties. Ongeveer een half j a a r terug stond in een publikatie een citaat van Paul Pretorius, oud-voorzitter van NUSAS, die in februari 1973 huisarrest opgelegd kreeg bij h e t verschijnen van h e t eerste Schlebusch-rapport. Het is echter verboden om dergelilke personen te citeren, en de direkteuren van de R a v a n Press zijn n u aangeklaagd onder de Wet op de Onderdrukking van het Communisme. Het is duidelijk d a t de regering van Zuid-Afrika vastbesloten is h e t Christelijk I n s t i t u u t de mond te snoeren. Reeds nu raken allerlei werkzaamheden achterop, m a a r d a t zal nog veel erger worden wanneer de Appèlzaak tegen dr. Beyers Naudé (25 febr. a.s.) en de andere medewerkers tot een negatief resultaat leidt. Ze zullen d a n nl. geen boetes betalen m a a r de gevangenis ingaan. I n augustus 1973 was overigens in een persverklaring van h e t C l te lezen: 'Misschien is h e t nodig dat sommige leden van onze staf gevangenisstraffen riskeren, zodat de gewone burger zich af k a n v r a gen: Is het zover gekomen? *) Verkrijgbaar bij Bureau Buit e n l a n d a a n de VU. J. H. T. H. Andriessen

STEUN BEYERS NAUDé c.s. Het Christelijk I n s t i t u u t van Zuidelijk Afrika en h a a r directeur dr. Beyers Naudè, eredokter van de Vrije Universiteit, zijn op h e t m o m e n t gewikkeld in een a a n t a l gerechtelijke processen. Stafleden v a n h e t I n s t i t u u t zijn aangeklaagd omdat zij, gesteld voor de keuze gehoorzaam te zijn a a n God of Regering, weigerden t e getuigen voor een geheime parlementaire commissie. Vanuit diverse Europese landen zijn waarnemers aanwezig bij deze processen, die een nieuw hoogtepunt vormen in de pogingen v a n de Zuid-Afrikaanse regering kritici van de apartheid h e t zwijgen op t e leggen. Achtergronden van deze zaak woren in een artikel in Ad Valvas, dd. 25 januari, toegelicht. Een goede verdediging in deze processen vraagt veel geld. Reeds n u worden de kosten op ƒ 100.000 geschat. Het Christelijk Instituut k a n dit op geen enkele wijze zelf dragen. Bevriende organisaties i n Zuid-Afrika zullen trachten steun te verlenen, m a a r h u l p uit h e t buitenland is absoluut noodzakelijk. De Universiteitsraad van de Vrije Universiteit heeft daarom in h a a r vergadering van 15 jan u a r i j.1. besloten de Werkgroep Kairos gelegenheid t e bieden tot

een geldwervingsaktie a a n de VU door bijdrage a a n deze kosten. De aktie wordt van h a r t e gesteund door h e t hieronder genoemde Kommitee van Aanbevelmg. U k u n t uw solidariteit met en verantwoordelijkheid voor het Christelijk I n s t i t u u t uiten door geld te storten op Postgiro 283200 of Gem. Giro V 7500, t.n.v. Vrije Universiteit onder vermelding van '9053 Aktie Christelijk Instituut'. Deze rekeningen s t a a n tot 15 februari a.s. hiervoor open. Wij hopen een bedrag van ƒ 15.000 bijeen t e krijgen. Dit zou te bereiken zijn wanneer men zijn bijdrage afmeet a a n .de volgende richtbedragen: ƒ 2,50 voor de laagstbetaalden aan de VU en ƒ 50,— voor de hoogstbetaalden. Kommiiee van Aanbevelmg Dr. C. Blomberg (voorz. Cie Buitenl. Betr.) Prof. dr I. A. Diepenhorst (Coli V. Dekanen) Dr. P. Knijper (Universiteitsraad) A. W. Musschenga (lid universiteitsraad) Dr. K. van Nes (College van Bestuur) Prof. dr. Joh. Verkuyl (ere-voorzitter Kairos) Werkgroep Kairos Drs. J. H. T. H, Andriessen secretaris)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen