Ad Valvas 1973-1974 - pagina 110

X

F0TOHEFSTROOM OPNIEUW IN DE UNIVERSITEITSRA A D •^»»'fmé^am

Binnenkort zal de Universiteitsraad zich opnieuw moeten buigen over de kwestie Potchefstroom. De UR zal dan waar­ schqnlgk een toelichting moeten geven op zvin vorige op de vergadering van 3 april genomen besluiten. Deze besluiten hielden ongeveer het volgende in: — Er komt geen wöziging in de overeenkomst met Potchef­ stroom, maar de aan de VU levende bezwaren zullen aan de universiteit van Potchefstroom worden overgebracht. Aan de hand van de reacties daarop zal nader beslist kunnen worden. — TegelUkertiJd zal onderzocht worden hoe door het leggen van contacten met andere universiteiten en hogescholen in Zuid­Afrika uitdrukking kan worden gegeven aan de binnen de VU levende overtuiging, dat iedereen gelqke kansen moet hebben om te kunnen deelnemen aan weten­ schappelijk onderwgs en onderzoek, ongeacht zijn huids­ kleur. Deze besluiten zijn nooit verder ten uitvoer gebracht en op dit moment ligt de zaak weer bij de UR omdat de commissie buitenland van mening was dat deze besluiten in de huidige vorm niet uit te voeren waren. Inmiddels zijn verschillende groeperingen binnen de VU van mening dat de besluiten zo­ als ze toen door de UR zijn genomen dermate tegenstrijdig zijn dat ze nooit uitvoerbaar zullen zUn en dat de UR zön besluiten zal moeten herzien. Dit werd ook betoogd door dr, Setiloane, van wiens toespraak wö eerder uitgebreid verslag gedaan hebben. Zowel de PKV fractie in de UR als een inmiddels opgerichte werkgroep Potchefstroom zijn van mening dat er maar één oplossing mogelijk is: het opschorten of verbreken van de overeenkomst met de universiteit van Potchefstroom. De PKV fractie betoogt dit in een verklaring, terwfll de werkgroep Potchefstroom ^.en handtekeningenactie voert. Wü publiceren hier de verklaring van de PKV en het infor­ matiestencil van de werkgroep waarin de motivering van hun standpunt uiteen wordt gezet.

VERKLARING VAN DE PKV

JE NiirmtMl

js QHmw^ ^m HST W'flü, MëRmm ims'im i Qf HOS PA mtyfi

DE VU STAAT VOOR DE KEUS!

De Universiteitsraad gaat zich Op 4 december zal in de Univer­ weer buigen over het verdrag van siteitsraad wederom het verdrag de Vrye Universiteit met de Uni­ van de Vrije Universiteit met de versiteit van Potchefstroom in blanke Universiteit van Potchef­ Zuid­Afrika. Toen begin dit jaar stroom in Zuid­Afrika (PU) aan uit de gehele universiteit protes­ de orde komen. De eindeloze dis­ ten tegen het racisme in Zuid­ cussies die erover gevoerd zijn, Afrilca te horen waren en van alle hebben nog nooit tot resultaat ge­ zijden sterk aangedrongen werd op leid. Momenteel zit de zaak in het beëindiging van de overeenkomst slop, omdat de vorige hierover ge­ met Potchefstroom, weigerde de nomen besluiten geen haalbare UR echter de overeenkomst op te kaart bleken voor de commissie­ schorten of op te zeggen. Uit drie buitenland, die ze moest uitvoe­ mogelijkheden koos hij het ormio­ ren. Het l\jkt ons goed nu opnieuw gelijke: kontakt met de onder­ de hele universitaire gemeenschap drukkers èn kontakt met de on­ te informeren over de argumenten derdrukten. Wat de UR toen reeds vóór en tégen handhaving van het duidelijk had kimnen zijn, dat een sinds 1958 bestaande verdrag met politieke en morele verwerping van de PU. de apartheid slechts dan geloof­ waardig en gemeend is als daar­ Voer uit een ondubbelzinnige solidari­ teit met de verworpenen van Zuid­ Afgezien van het nut van weder­ Afrika volgt, is sinds het genoem­ zijdse wetenschappelijke uitwisse­ de raadsbesluit van 16 april keer ling is hèt argument vóór hand­ having van het verdrag: de rela­ op keer duidelijker geworden. Zo liet Dr. Setiloane er geen twij­ tie met de PU schept de mogelijk­ fel over bestaan dat kontakten heid een gesprek met hen te voe­ met de University of Botswana, ren over hun apai­theidsbeleid. De Lesotho and Zwazüand onvere­ PU is een van de weinige kanalen nigbaar zijn met het kontinuëren via welke we nog invloeden zouden van onze overeenkomst met Pot­ kunnen uitoefenen op de heersen­ chefstroom. Zo gaf de door de de klasse in Zuid­Afrika. Als we Kommissie voor de Buitenlandse het verdrag verbreken verliezen we Betrekkingen ingestelde werk­ de gelegenheid om hen in een groep Zuidelijk Afrika na twee open en eerlijke dialoog te ver­ vergaderingen haar opdracht om staan te geven dat zij o.i. niet lan­ ten behoeve van het buitenland­ ger studenten mogen weigeren op beleid van de VU een visie op grond van him huidskleur, en dat Zuidelijk Afrika te ontwikkelen ze zich kritisch behoren op te stel­ terug, omdat zü daartoe geen mo­ len tegen het huidige regerings­ gelijkheid zag, zolang de kontakten beleid. Want ook al zijn wij fel met Potchefstroom nog overeind tegen het systeem van apartheid, dat wil nog niet zeggen dat we staan. de mensen die deze politiek ma­ We zullen moeten inzien dat ken of steunen, moeten laten val­ voortzetting van de overeenkomst len. Integendeel, het is onze evan­ niet zal en niet kan leiden tot een gelische opdracht om blank én geloofwaardige en betrouwbare zwart in Zuid­Afrika te accepte­ funktie in de strijd tegen de apart­ ren. Alleen van daaruit kmmen heid. De oplossing waarvoor met we proberen een bijdrage te leve­ de raadsbesluiten van 16 april ge­ ren aan de oplossing van de pro­ kozen is, zal en kan niet anders blematiek daar. Het feit dat een opgevat worden dan als een zo­ dialoog tot nu toe geen effect veelste belediging en vernedering heeft gehad doet daar niets aan van de onderdrukte Zuid­Afri­ af. Wij moeten blijven hopen dat kaanse bevolking. Daar waar de de heersers daar zich zullen be­ UR stelling wil nemen tegen de keren, en er zijn ook wel enige apartheid, heeft hij gekozen voor tekenen die daar op wijzen. Ook een weinig geloofwaardige positie, blank Zuid­Afrika evolueert zich, die tegen het licht van de feitelij­ al is het ook nog maar mager­ ke tegenstellingen in Zuid­Afrika tjes. Een keuze voor verbreking hen, die met inzet van eigen leven van het verdrag impliceert een pogen hun menselijke rechten ge­ keuze voor hen die het geloof in waarborgd te krijgen, slechts kan de mogelijkheid van gesprek heb­ voorkomen als uitdrukking van ben opgegeven en het regiem zon­ een onvoorstelbare schijnheilig­ der meer willen omver werpen. heid. D.w.z. verbreking van het verdrag We willen ook op deze plaats de is een keuze voor de weg van het mogelijkheid aangrijpen om de geweld, en geweld lost niets op, overige leden van de imiversiteits­ het maakt alleen maar slachtof­ raad diingend te verzoeken aan de fers. Tot zover de argumenten vóór ormiogelijke situatie een einde te handhaving van het verdrag. maken, door het komende voor­ stel om de overeenkomst met Pot­ chefstroom te verbreken te onder­ Tegen steunen en om daarmee wegen te Bovenstaande redenering onder­ openen naar kontakten met an­ schat de feitelijke tegenstelUngen die er zijn en loopt daarom stuk dere xmiversiteiten, die wat be­ treft hun standpunt t.a.v. de op de realiteit. De PU is de meest regeringsgezinde universiteit die er apartheid een wat menselijker is (ook de studenten!) en steunt gedaante hebben. Voor de fraktie van de PKV, klakkeloos de overheid. Juist aan de PU wordt de regeringsideolo­ RONALD GERRITSE

gie uitgedacht. Als wü als VU het verdrag met de PU handha­ ven, steunen wij daardoor ook de regering van Zuid­Afrika. Boven­ dien snijden we door dit verdrag de mogelijkheid van steun aan de onderdrukte gekleurde bevolking af. Door de Jarenlange onverzoen­ lijke houding van de blanken in Zuid­Afrika beschouwen de kleur­ lingen hen als vijanden, en de vrienden van hun vijanden zijn ook hun vijanden. Door vriend­ schap met Potchefstroom verkla­ ren we ons tot vijanden van de zwarte bevolking, of we dat nu wil­ len of niet. We zijn niet eens meer verdacht, ze hebben het voimis over ons al lang geveld. Hoe is het immers mogelijk dat we nu pas serieus nadenken over onze relatie met de PU? Wat dè mogelijkheid van een dia­ loog betreft, de ei­varingen die tot nu toe hiermee zijn opgedaan, hebben ons geleerd dat dit niet de juiste weg kan ziJn om ver­ andering te bewerkstelligen. Pro­ fessor De Gaay Portman en pro­ fessor Verkuyl hebben in het ver­ leden al niets kunnen bereiken, evenmin als talloze andere perso­ nen en instanties uit de hele we­ reld. En de situatie verscherpt zich: wie zich werkelijk kritisch uitlaat over Zuid­Afrika kan daar niet eens meer heen, omdat hem het visum wordt geweigerd. Blank Zuid­Afrika evolueert zich in de richting van een steeds hardere opstelling om kost wat het kost zijn machtspositie te kvmnen handhaven. Een verbreking van het verdrag is geen keuze voor geweld, maar een keuze tégen ge­ weld van de overheid en vóór de onderdrukte bevolking en him strijd om bevrijding. We staan voor de keus. Wat zullen we be­ slissen: steunen we de onderdruk­ ten of de onderdrukkers? Werkgroep Potchefstroom

'WIJ ZIJN HET DUNNE EIND VAN DE WIG' Vervolg van pagina 1 pogen hier alle groepen bijeen te krijgen, het gaat ons om een verzoeningspolitiek. Wij spreken van één Zuidafrikaanse natie. De groep staat dan ook definitief onder verdenking.' Onder protest van prof. Bosch ('ik wil geen martelaar zijn') vertelt zijn vrouw dat heel wat functies niet meer open staan voor haar man. 'Effectieve verbanning heet dat bij ons', zegt ze. Bosch: 'Toch is het in de afgelopen jaren meer en meer gebruikelijk geworden dat niet alleen de Engelstaligen, maar ook de Afrikaners, de Ne­ derlands sprekenden, over politiek discussiëren, vragen hebben, kritiek uiten op de regering. Het gebrek aan kontakt met de zwarte bevolking is de grootste handicap Ieder woont in z'n eigen woonbuurt en blank en zwart kent elkaar alleen in een 'master­servant'relationship. Ook dat proberen * e te door­ breken. Als broeders, als christe­ nen moet er nu gepraat kunnen worden.' Blanke integratie 'Dat is dan nog een voordeel van het 'thuislandbeleid', waarbij de 'stans' ieder in eigen gebieden wonen: daar werken blanke ambtenaren onder zwarte minis­ ters. Zo krijgen ze kontakt, kontak, kontakt met elkaar, ze kunnen rustig praten!' ' En niet zo rustig soms', vult zijn vrouw aan. Over de rol van de universiteiten

BESLUITEN UNIVERSITEITSRAAD De belangrijkste besluiten die de universiteitsraad in de vergade­ rii^ van 20 november heeft ge­ nomen ziJn: 1. Het gepresenteerde ontwerp gedragsregels wordt, na het aan­ brengen van een aantal wijzigin­ gen, goedgekeurd. Het voorstel tot wijziging van artikel XI.3 V.U.R. (m.n. inzake de bepalingen over de toegang tot de universiteit) wordt aangehouden. 2. Het besluit van de subfaculteit der pedagogische en andragogi­ sche wetenschappen geen gevolg te geven aan de regeling vervat in artikel 83 V.U.R.­1968 (alleen die­ genen hebben toegang tot examens en tentamens die bij de centrale studentenadministratie zijn gere­

is

gistreerd) wordt vernietigd. De P.K.V. zal dit U.R.­besluit bij het college van geschillen ter vernie­ tiging voordragen. 3. Het concept­reglement centrale interfaculteit wordt goedgekeurd behoudens het punt van het vra­ gen van instemming met de doel­ stelling van de interfaculteitsraad. Hierover zal nader worden over­ legd. 4. Met betrekking tot het onder­ werp van de universitaire leraren­ opleiding dat 1 december 1973 aan de orde komt in de vergadering van d3 Academische Raad, heeft de universiteitsraad geen duidelij­ ke uitspraken kunnen doen. De commissie klankbord ad hoc zal zich hierover nader beraden.

en de studenten zegt Bosch het volgende: 'Al is het onderwijs aan zwart en blank van gelijk­ waardig niveau, door de onder­ scheiding tussen blanke en zwarte gekleurde universiteiten is het dat in feite niet. in de universiteit van Kaapstad is nu een kleur­ ling als rector benoemd, na acties onder de studenten, en dat heeft natuurlijk een geweldig uitstralingseffect. De engelse en de zwarte univereiteiten zijn politiek wel bewust. In 1967­'68 hebben we hier ook allerlei acties gehad. De afrikaanse universiteiten ondersteunen in grote lijnen het regeringsbeleid, al is er soms kritiek. Wat de studentenbeweging be­ treft, voor 1968 was er alleen de NUSAS. de national union of Southafrican students. Daar zaten zwarte en blanke studenten in. die vereniging was anti­ apartheld. Maar hoe? Het was blanke integratie. Als er een comité gekozen moest worden, stonden er alleen blanke studen­ ten op de kandidaten lijst en dan herinnerde men zich op eens: o ja. er moet ook nog een zwarte student bi1. Daartegen is toen flink gefulmineerd door de zwarte studenten, wat uiteindelijk leidde tot de oprichting van een eigen studentenorganisatie, de SASO. Southafrican student organisation. Ze hebben zich 'bevrijd met de leus: 'We don't want black visibility on co­ mittees, we want black partici­ pation!' De SASO staat onder geweldige druk van de kant van de regering De meeste leiders ziin gebannen, ze mogen niet deelnemen aan vergaderingen, moeten zich wekelijks bij de politie melden. De SASO is nooit revolutionair geweest in die zin dat ze eeweldlg willen optreden, wel In Ideologische zin. Men wil segregatie als overgangs­ stadium, niet. zoals in Amerika, om een zwarte staat binnen de staat te vormen. Uiteindelijk denkt ook de SASO aan een meerderheidsregering van zwanen en blanken maar dan ook met gelijke rechten. De SASO verwerpt ook radikaal het Bantubeleid. het thuisland­ beleid dus. Ze vinden dat een verdeel en heersbeleid. De Bantu­ premier Buthulesi, een van de sterkste premiers van al die verschillende stans, pikt het wel Hij zegt: ik neem wat Ik nu kan krileen. maar hanteer dat als een 'stepplng­stoue'. De SASO zegt: dat is compromitterend en dus verwerpelijk. Wat de SASO doet willen wij met onze Verligte Aksie ook: wij zijn het dunne eind van de wig.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen