Ad Valvas 1973-1974 - pagina 95

3

AD VALVAS — 16 NOVEMBER 197S

VAAGHEID TEN TOP IN DISKUSSIE OVER BEGROTINGSBELEID Drie besprekingen in de universiteitsraad naar aanleiding van de diskussienota over begrotingsbeleid van het kollege van bestuur hebben tot resultaat gehad dat enkele zeer magere beslissingen zijn genomen, en dat volstrekte onduidelijkheid is komen te heersen over 4^ verdere voortgang van de diskussie. Aan dit resultaat hebben mede de inspanningen van het kollege van bestuur ten grondslag gelegen, en vooral de dit kollege zo eigen wijze van uitvoering van universiteitsraadsbesluiten. De diskussie over begrotingsbeleid biedt zo een fraai exempel van hoe het op het ogenblik aan de top van het universitaire bestuursapparaat toegaat. Hoe is dat alles tot stand gekomen? Bezuinigingsproblemen

Van de vele problemen waarmee de universiteiten te kampen hebben sinds er op het wetenschappelijk onderwijs wordt bezuinigd is dat van het begrotingsbeleid er één. Oude methodes van begrotingsopstelling, zoals die vooral voor de invoering van de WUB nog opgeld deden, en die in feite niet meer inhouden dan een optelling van wensen van individuele hoogleraren, zijn onbruikbaar geworden; even willekeurig als op die manier begrotingen worden opgesteld kan e- immers in gesnoeid worden, en voor verdeling van wat overblijft is dan geen enkele beleidsbasis. De onbevredigende situatie op het gebied van iiet begrotingsbeleid is ook de universiteitsraad en het kollege van bestuur niet ontgaan; vandaar het in het voorjaar van 1973 gemaakte plan om voorafgaand aan de behandeling van de begrotingen '74 en '75 in de UR een diskussie over begrotingsbeleid te voeren. Het KvB o" hiertoe een diskussienota sclirijven. Begin september verschijnt de nota. Natuurlijk blijkt het onvermydelijk, de algemene problemen van begrotingsbeleid die gelden in een situatie van voortdurende bezuinigingen in de beschouwingen te betrekken. Toch wordt het grootste deel van de nota in beslag genomen door suggesties voor 'zuiniger beleid', zoals het KvB die ook in begrotingsbeperkingen met fakulteiten naar voren pleegt te brengen. Omdat het KvB echter weinig zegt over een algemeen begrotingsbeleid staan deze suggesties niet in een duidelijk kader. Dit temeer daar wat het KvB wel zegt over een algemeen begrotingsbeleid tegenstrijdige elementen "schijnt ,te bevatten. Knerzijds wordt gesproken van 'leren leven met schaarse middelen', hetgeen wijst op een berustende, zo niet zelfs instemmende houding tegenover bezuiningen, die zyn weerslag vindt in een aantal suggesties die een regelrechte bedreiging vormen voor de kwaliteit van onderwijs en onderzoek. Anderzijds doet hier en daar ook de opvatting van zich blijken, dat juist de bescherming van de kwaliteit van onderwijs en onderzoek basis dient te zijn van het begrotingsbeleid van een universiteit. Hoewel deze opvatting de enige lijkt te zi)n die een kollege van bestuur, dat de belangen van de universiteit wil dienen, zou kunnen huldigen, is van een uitwerking hiervan in de diskussienota nauwelijks sprake. Wehswaar wordt in de nota wel gesproken van het essentieel belang van de aan kwaliteit van onderwijs en onderzoek te ontlenen argumenten (onder de ''lag van de zogeheten 'doelstellingendiskussies'), maar dit slechts ofwel in zeer algemene termen ofwel juist op heel specifieke punten. Konkrete voorstellen om te komen tot een systematische opbouw van het begrotingsbeleid vanuit een onderwijs-, onderzoeks- en personeelsbeleid ontbreken echter. In een schema van 7 stappen in 'een proces van ontwikkeling van beleidsinstrumenten' komt het 'aan de orde stellen van doelstellingen en van kwalitatieve, evaluatieve vragen' als onderdeel van de zesde stap voor. Van een plan voor het ontwikkelen van begrotingsbeleid tot pen stuk systematisch anti-bezuiligingsbeleid is geen sprake. '^vB-suggesties

Oe suggesties voor 'zuiniger beleid' waarmee het KvB vervolgens komt zijn er dan ook naar. Zo wordt gesteld dat het wellicht noodzakelijk zou kunnen zijn een bepaald percentage van het universitair personeel slechts voor een korte termijn van b.v. twee jaar te benoemen. Het valt toch moeiUjk in te zien, hoe het overboord zetten van belangrijke normen voor wat als behoorlijk personeels-

beleid beschouwd kan worden onderdeel uit kan maken van anti-bezuinigingsstrategie; om over de gevolgen voor onderwijs en onderzoek nog maar niet te spreken. En past een oproep als het KvB doet, om vooral 'de noodzaak en omvang van het 'student-afhankelijk' onderwijs steeds weer kritisch te bekijken en te bewaken', in een beleid d t juist de kwaliteit van het onderwijs in positieve zin kritisch wil bekijken en bewaken? Nog een ciiaat. 'Bij het bepalen van het optimale programma behoren niet alleen onderwijsdoelen, maar ook onderzoek, èn vooral — schaarse — middelen in de overwegingen beirokken te worden.' Moeten 'schaarse middelen' bepalen wat een optimaal onderwijs- en onderzoekprogramma is? Natuurlijk heeft het kollege van bestuur ook nuttige suggesties die wel zouden passen in een anti-bezuinigingsbeleid; en het moet überhaupt gewaardeerd worden dat het zijn gedachten over begrotingsbeleid op een rijtje heeft willen zetten. Waarschijnlijk kon ook niet verv;acht worden dat het een uitgewerkt plan voor ontwikkeling van het begrotingsbeleid tot anti-bezuiningsinstrument uit zijn mouw zou schusJden. Aanzetten tot het opstellen van een dergelijk plan worden echter ook al nauwelijks gegeven, en dat moet wel als een reële tekortkoming van de nota werden gezien. Verder was het, waar nog 20 weinig zicht was op een systematisch als anti-bezulnigingsbeleid gevoerd begrotingsbeleid, passend geweest terughoudendheid te betrachten in het naar voren brengen van suggesties voor maatregelen, die ernstige konsekwenties zouden kunnen hebben voor het peil van onderwijs en onderzoek en voor het personeelsbeleid. PKV-aktiviieiten

De PKV-fraktie besloot dat het noodzakelijk was de genoemde tekortkomingen in de KvB-nota aan te wijzen en zelf aanzetten voor een beter begrotingsbeleid te geven. De eerste resultaten van een hiertoe binnen de PKV-organen op gang gebrachte diskussie verschenen in eèn 9 pagina's tellende nota. Als expliciet uitgangspunt voor het begrotingsbeleid werd hiei-in gesteld de noodzaak van het voeren van een konsekwent antibezuinlgingsbeleid teneinde onderwijs en onderzoek op een aanvaardbaar peil te handhaven. Daaruit werd afgeleid dat overwogingen m.b.t, de kwaliteit van onderwijs en onderzoek de basis van het begrotingsbeleid behoren te zijn. De opstelling van het begrotingsbeleid zou dus voorafgegaan dienen te worden door de formulering van een bepaald onderwijsen onderzoeksbeleid, waarin het personeelsbeleid als integrerend onderdeel moet worden begrepen (in een bepaalde terminologie doelstellingendiskussies geheten). Vervolgens werden in de PKV-nota enige konkrete suggesties gedaan voor het voeren van dergelijke diskussies. Zo zouden voorlopig een drietal inperkingen kunnen worden aangebracht om het gevaar van oeverloosheid te bestrijden. Ten eerste hoeven inhoudelijke vraagstukken niet altijd volledig uitgediskussieerd te worden om toch tot nuttige uitgangspunten voor de begroting.sopstelltng te komen; men zal het b.v. sneller eens kunnen worden over een minimumpercentage voor de door een staflid gemiddeld aan onderzoek te besteden tijd, dan over de inhoud van het onderzoek zelf. Ook moet bedacht worden dat vooral een scherp beeld nodig is van de op korte termijn (twee jaar) noodzakelijke verbetermgen. In de derde plaats kan het dienstig zijn de diskussie te richten op een aantal uitgangspunten, die zich gemakkelijk in kwantitatieve termen laten omzetten. Een belangrijke basis voor 'doelstellingendiskussies' zouden onderzoeken naar de beroepspraktijk in

de verschillende studierichtingen moeten zijn, en onderwijskundige onderzoekingen; zulk onderzoek zou vanaf centraal universitair nivo moeten worden gestimuleerd. Resultaat van de diskussies zou de formulering van een beleid moeten zijn, dat zich richt op de realisering van wat als een goede situatie m.b.t. onderwijs, onderzoek" en personeelsbeleid wordt gezien. Binnen dit richtinggevend kader zou in de jaarlijkse begrotingsopstelling rekening gehouden kunnen worden met haalbaarheidsargumenten, waarbij men zich echter zeker niet reeds van te voren by een bepaalde 'middelenschaarste' neer zou moeten leggen.

len, zij het enigszins gedemokratiseerd, en het alleen-beslissingsrecht van één bepaalde geleding centraal staan, passen hierin niet. Ook vanuit een standpunt van goed begrotingsbeleid worden zo dus andere konklusies bereikt dan hetgeen onlangs van bepaalde zijde naar voren is gebracht. Verloop van de diskussie

Meteen al in de eerste diskussieronde op 25 september leverde de voorgestelde procedure grote moeilijkheden op. Van de dekanen, die bij de diskussie uitgenodigd waren, werd verwacht dat zij het standpunt van hxm fakulteit naar voren zouden brengen, terwijl zij pas enkele dagen In het verdelingsbeleid zou iets de diskussienota hadden ontvangen. Het meer rationaliteit gebracht kun- tevoren kostte drie kwartier proceduredisnen worden door te letten op de kussie voordat het kollege van beuitkomsten van de 'doelstellingen- stuur en universiteitsraadsvoorzitdiskussies'. Met name de voorko- ter KuiJper 30 ver waren dat de mende diskrepantie tussen de in oorspronkelijk voor 9 oktober geeen bepaalde fakulteit geldende si- - plande tweede diskussieronde twee tuatie en de ideeën die er zijn ont- ^ weken opgeschoven werd, om alwikkeld over hoe een goed onder- thans de fakulteiten nog enige wijs-, onderzoeks- en personeelsgelegenheid te geven een procedubeleid er uit zou moeten zien zou re van intern beraad over de nota als kriterium voor verdeling moeaf te lopen. ten gaan fungeren. Overigens zal duidelijk zijn dat in In die tijd kwam zoveel kritiek op deze konseptie aan het begrotings- de nota los, dat het kollege van bebeleid een integraal ontwikkeld stuur voor de UR-vergadering van onderwijs-, onderzoeks- en perso- 23 oktober een voorstel voor het neelsbeleid ten grondslag behoort verdere verloop van de diskussie te liggen. Dat vereist demokrati- ter tafel bracht, dat inhield dat sche besluitvormingsprocessen, in die vergadering slechts beslist waarin alle geledingen meedenken zou worden over i.v.m. de opstelen meebeslissen. Oude ideeën, ling van de begrotingen '74 en '75 waarin de afzonderlijke leerstoe- noodzakelijke punten, en verder

BERICHTEN VAN HET BOYKOTFRONT Per 1 november zijn er een aantal cijfers bekend geworden, die we de boykotters niet willen onthouden. Er wordt mee aangetoond dat het KvB kan beweren wat hij wil, maar dat de boykot rustig wordt voortgezet. In het totaal zijn er 8540 studenten als onderwijsvolgend geregistreerd. Hiervan hebben 2380 nog niet betaald (25%). Het gedeelte dat wel betaald heeft bestaat weer voor de helft uit beursstudenten, die niet in staat zijn te boykotten. Kortom, de dreigementen van het KvB richtten tot nu toe weinig uit, zeker als we daarbij betrekken de globale mededeling van het Kollege van Bestuur begin oktober waarin precies dezelfde getallen werden gemeld. Ondanks het verlopen van de termijn van 15 oktober, geen duidelijke stijging van hot aantal ingeschrevenen. Vorige week heeft bijna iedereen, die geregistreera staat aan de VU, een brief thuis gekregen, waarin verteld wordt dat het met ingang van 15 november onmogelijk wordt van 'enigerlei onderwijsvoorziening gebruik te maken of tentamens en examens af te leggen. Een pogmg van het KvB om dmv. persoonlijke intimidatie de boykotters aan het betalen te krijgen. Wat in deze brief gesuggereerd wordt, nl. dat Je er direkt uitgeknikkerd kunt worden is onjuist. Op alle fakulteiten ziJn meer of minder expliciet maatregelen genomen, waardoor het mogeliJK is dat boykotters gewoon tentamens kunnen doen en kolleges, werkgroepen en praktika kunnen volgen. Met name de kontrole op de laatste drie zou een taakverzwaring van de staf met zich meebrengen evenals een verslechteren van de relatie staf studenten. Hierdoor werd deze maatregel al bij voorbaat onmogelijk. Voor hen echter die vóór de kamerbehandeling van het ƒ 500,— voorstel hun kandidaatsbul moeten halen (^examen moeten doen), ziet het er triest uit. Doordat bij de voorwaarden waaraan je moet hebben voldaan, ook genoemd wordt het voldaan hebben van het verschuldigde kollege- en inschrijvingsgeld voor 73/74, zit er voor die mensen weinig anders op dan te betalen tenzij Je rustig door kunt studeren zonder dat dat papier in je bezit is (verschilt per fakulteit). Doktoraal studenten hebben van deze regeling geen last omdat zij nu al formeel tentamen/examenstudent zijn. Student assistenten hebben bij

advies zou worden gevraagd ov-^r de nota aan hel kollege van dekanen en de fakulteiten; geen verdere strukturering van de diskussie werd hierbij aangebracht, dan dat een tweetal paragrafen la de bijzondere aandacht werd aanbevolen. In de universiteitsraad werd ten tweeden male een zeer breedvoerige diskussie gehouden over de meest uiteenlopende punten uit de nota; slechts over enkele, voor de begrotingen '74 en '75 weliswaar niet onbelangrijke punten werd echter een beslissing genomen. Naar aanleiding van deze gang van zaken was er weer een lange procedurediskussie voor nodig om vast te stellen, dat de fakulteiten voor 21 november slechts advies zou worden gevraagd over de procedure om te komen tot een algemeen begrotingsbeleid en de problematiek rond de kapaciteitsberekening, waarbij getracht zou moeten worden de diskussie enige struktuur te geven middels het stellen van gerichte vragen. Een week later bleek echter dat het KvB in zijn brief aan de fakulteiten zich van de diskussie in de universiteitsraad bitter weinig aangetrokken had; het had met name zijn eigen procedure voorstel gevolgd. In een tussenvergadering van de gekombineerde kommissies begrotingen en planning van de universiteitsraad was men het erover eens dat zo een onmogelijke situatie geschapen werd, waarin met name voor de fakulteiten de onduidelijkheid ten top was gestegen. De kommissies als zodanig zagen echter geen mogelijkheid om op korte termijn met een uitgewerkt nieuw procedurevoorstel te komen. Dat heeft toen dus de PKV-fraktie maar gedaan. Dit voorstel behelsde voor de op korte termijn spelende kwestie van de kapasiteitsbepaling het stellen van een aantal gerichte vragen aan de fakulteiten en een verlenging van de adviestermijn met een week (suggesties voor vragen werden door de fraktie geleverd), en voor de diskussie over begrotingsbeleid in het algemeen een systematisering van de diskussiepunten met de al naar voren gekomen visies hierop, uit te voeren door de begrotingskommissie en het I'vB, alsmede het opstellen van een diskussieprocedure die zich tot maart '74 zou moeten uitstrekken. Over deze zaken zou de universiteitsraad dan op 4 december beslissen.

hun tijdelijke benoeming een voorlopig arbeidskontrakt moeten ondertekenen, waarin ze zich verplichten tot het betalen van kollegegeld vóór eind november. Het lid van de PKV-fraktie dat zich met personeelsaangelegenheden bezig houdt, heeft dit nagetrokken en er blijkt aan deze bijzondere universiteit weer een bijzondere regeling te bestaan. Ze kimnen hier nl. zelf bepalen wat in het arbeidskontrakt wordt opgenomen en wat niet. Zelfs staatssekretaris Klein heeft moeten toegeven dat betaling niet verplicht, is voor StuHindernissen dentenassistenten, maar dit geldt Het feit dat de PKV-fraktie een alleen voor rijksuniversiteiten. De afgelopen maand was er één dag te laat was om reglementair fakulteit (pedagoglese en andra- recht te kuimen laten gelden op gogiese wetenschappen) die duide- plaatsing van het pimt op de lijkheid had geschapen in het agenda voor de vergadering van 6 schimmenspel rond de boykot. De november was voor universiteits(sub) fakulteltsraad besloot daar raadsvoorzitter Kuijper voldoende begin oktober 'geen besluit te ne- reden om plaatsing te weigeren. men met betrekking tot kontrole- De fraktie liet zich echter niet voor maatregelen, zolang er onduide- één gat vangen en stuurde het lijkheid was over de wettigheid voorstel in de vorm van een brief van artikel 83 en de hoogte van de naar de universiteitsraad, zodat koUegegelden.' Dit hield prakties het onder het punt 'ingekomen in, zo deelde het dagelijks bestuur stukken' toch behandeld kon worvan die sub-f akulteit aan het KvB den. mee, dat bij hen artikel 83 niet De meerderheid van de universiwerd uitgevoerd. Omdat het KvB teitsraad nam echter eerder het heeft besloten dit Jaar geen boy- eigenzinnige beleid van het KvB kot meer te dulden is dit besluit voor lief, dan dat hij een PKVafgelopen maandag door het KvB voorstel dat daartegenin ging zou geschorst en wordt het as. dins- steunen. Het voorstel werd afgedagavond ter vernietiging voorge- stemd met 12 voor en 16 tegen. dragen in de universiteitsraad. Het Argument daarbij was, dat de uniis natuurlijk duidelijk dat dit een versiteitsraad op 4 december alernstige aantasting van de demo- tijd nog zou kunnen zien waar h\i kraties verworven rechten is en wel en waar hij niet over zou beeen ontkennen van de autonomie slissen. van de (sub) fakulteiten. De de- Intussen blijft volstrekt onduidemokratiese besluitvorming en de lijk welke rol de fakulteiten in deautonomie van de subfakulteiten ze procedure zouden moeten verworden vanuit Den Haag bedreigd vullen. Het KvB spreekt in ziJn middels een van bovenaf opgeleg- nota mooie woorden over een zo de herstrukturering en planning. open mogelijk verlopende diskusIn deze liJn staat ook het schor- sie, waaraan op alle bestuursnivoos singsbesluit van het KvB: door au- geparticipeerd zou kunnen worden, toritair en ondemokraties optreden maar men ziet wat er van terecht probeert het een subfakulteit waar komt. studenten en staf zich verzetten tegen de uitvoering van de 1000 ,A1 met al kan de hele gang van guldenwet, weer in de pas te la- zaken niet anders dan als bijzonder merkwaardig en onbevrediten lope^i. gend worden gekenmerkt. Men kan toch niet zeggen dat de meest gelukkige wegen zijn gekozen om Dinsdagmiddag om half een heeft een toch zo uitermate belangrijke de SRVU een vergadering uitgediskussie als die over begrotingsschreven over de demokratie op de beleid te voeren. universiteit en om te protesteren De PKV-fraktie zal zich voor de tegen het optreden van het KvB. UR-vergadermg van 4 december Heb Je problemen, bel dan de wel weer aan een nieuw proceduSRVU, 48.36.00 of neem kontakt op revoorstel zetten. We blijven het met je aktualiteitengroep. proberen. Voor de PKV-fraktie, TRINET ONVLEE, HANS SCHUMACHER seTcr. organisatie SRVU.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen