Ad Valvas 1974-1975 - pagina 78

10

ORATIE PROF. DR. J. D. DENGERINKt

Deling en heling van de universiteit

ment in zich. Ieder mens zal daarom in een grondleggende wijsgerige idee duidelijk moeten maken, wat de religieuze overtuiging is die hem ook in zijn wetenschappelijk bezig zijn drijft. Tenslotte, krachtens de scheppingsorde is de wetenschap in en via de mens nauw verwezen met de nietwetenschappelijke wereld. Tegelijkertijd zal zij echter in verband met haar eigen aard en opdracht

INGEZONDEN

NOTA HOURQUOTE VOOR STUDENTEN NOG DIT JAAR Staatssecretaris Marcel van Dam kondigde onlangs aan, dat voor het einde van dit kalenderjaar een nota te verwachten is, waarin voor studenten een regeling vastgesteld wordt met betrekking tot de hoogte van de huur in relatie tot het brutoinkomen, een zogenaamde huurquote. Verdient men tussen de 17 en 18 duizend gulden, dan wordt het percentage (de huurquote) gesteld op 15,6 procent. Bij een jaarsalaris van 25.000 gulden wordt een huurquote van 18,8 procent toelaatbaar geacht. Bedraagt de huur voor het huis waar men in woont, meer dan de huurquote dan komt men automatisch in aanmerking voor een huursubsidie. Een dergelijke regeling is er nog niet voor studenten. Daar zal bovengenoemde, door de staatssecretaris in het vooruitzicht gestelde nota, in moeten voorzien. Op dit moment bedraagt de huurquote, die door de Stichting Studenten Huisvesting wordt gehanteerd, voor studenten die een maximumtoelage hebben 15,4 procent. Hierbij dient wel opgemerkt te worden, dat een gering aantal studenten een maximumtoelage heeft en dat de huurprijzen op de particuliere markt vaak hoger liggen dan bij SSH-kamers. Staatssecretaris Van D a m wilde geen percentages noemen, wat hij als maximum huurquote voor studenten gerealiseerd zou willen zien. „ U " Utrecht

Op donderdag 26 september hield prof. dr. J. D . Dengerink in Utrecht zijn inaugurele oratie. Dr. Dengerink is per 1 september jl. benoemd tot bijzonder hoogleraar vanwege de Stichting tot instandhouding van Leerstoelen in de Calvinistische Wtjsfoegeerte aan openbare universiteiten en hogescholen. Hij gaat les geven in de Calvinistische wysbegeerte, mede in relatie tot de geschiedenis der wijsbegeerte. Wij geven hier een een samenvatting van zijn inaugurele oratie. Prof. Dengerink constateert een voortgaande ontaarding van de universiteit in een onsamenhangende bundel van vakwetenschappen. Dit gaat gepaard met een vertechnisering van het wetenschappelijk bedrijf, welke op haar beurt leidt tot en ook gevoed wordt door een neutralistische universiteitsidee. Eén en ander heeft een ontmenselijking van de universitaire gemeenschap tot gevolg. Tegen deze ontmenselijking is van verschillende kanten verzet aangetekend. Onder andere door de links-radicale studenten-oppositie. Deze is echter ondanks haar proclamering van de volstrekte vrijheid van de zichzelf realiserende mens toch weer in een dialectisch proces de gevangene geworden van de idee der permanente revolutie. Zij verabsoluteert de politiek-maatschappelijke functie van de mens en reduceert evenals de technicisty de menselijke natuur. Prof. Degerink besteedt aandacht aan de idee van Hazel Barnes inzake de universiteit als de nieuwe kerk, die ons in staat stelt de waarheid te grijpen. De universiteit wordt tot het nieuwe heilsinstituut. Ook Ortega y Gasset kent een centrale plaats toe aan de universiteit als „heler" van de door menselijke schuld uiteengevallen cultuur. Geen van beiden komt echter tot een duidelijke analyse van wat de universiteit naar haar aard is. In beider conceptie wordt de universiteit ge-

INKOOP

VAN

BOEKEN

OOK SCHOOIi> EN STCDIEBOEKEN O r o t e sortering in prQs verlaagde boeken.

25-80 <fo korting op de oorspronkelijke prezen.

Boekhandel J. de Siegte

Kalverstraat H-13 — Amsterdam. Telefoon 020-232540.

^^^

Boro'De

dreven tot een geestelijk-cultureel imperialisme. Daartegenover is Karl Jaspers in zijn visie op de taak van de universiteit veel bescheidener. Karl Jaspers dreigt echter te stranden op een sterk, door het existentialisme gevoed, individualisme, waarin voor de idee van de universiteit als reële gemeenschap geen plaats blijft. Bovendien ontbreekt ook bij hem een duidelijke analyse van het typisch eigene van het wetenschappelijk bedrijf en van de universiteit. Tenslotte tracht prof. Dengerink door het aangeven van enkele centrale momenten de structuur van de universiteit beter in het vizier te krijgen. Uitgangspunt is de universiteit als centrum van wetenschappelijk onderzoek en onderwijs in hun onverbrekelijke correlatie. Nadruk wordt gelegd op het gemeenschapskarakter van het wetenschappelijk bedrijf. Dit gemeenschappelijke vindt zijn grond in de omstandigheid, dat de verschillende wetenschappen telkens bezig zijn met een bepaald aspect of structuur van de ene door God geschapen werkelijkheid. Voorts is de wetenschap een door en door menselijke aangelegenheid, waarbij de mens met al zijn functies betrokken is. Dat betekent ook, dat de wetenschap naar haar aard religieus geladen is. Zodra één van deze momenten wordt geëlimineerd wordt de wetenschap ontmenselijkt. Ook de idee van de neutrale wetenschap draagt een onmenselijke ele-

GOEDKOOP EN GEZOND

'pak de

fiets'

Alle bekende merken o.a. LOCOMOTIEF UNION GAZELLE MAXWELL RALEIGH B.S.A. PEUGEOT SPARTA H e t a d r e s voor uw Tweewielerspeciaüst

DENGERINK DENKT Op 26 september 1974 aanvaardde dr. J. Dengerink het ambt van bijzonder hoogleraar aan de rijksuniversiteit te Utrecht vanwege de Stichting Bijzondere leerstoelen voor Calvinistische Wijsbegeerte, met een rede, getiteld: Deling en heling van de universiteit. *) Dengerink begint met te wijzen op de veroutmensclijking van de universiteit, die er alleen maar op uit schijnt studenten technische vaardigheden bij te brengen. Eik vak heeft zijn eigen typische vaardigheden, maar alle vakwetenschappen tezamen hangen als los zand aan elkaar. De universiteit wordt niet gedragen door één samenvattend idee. Elke wetenschapsman zit in zijn eigen hokje en is slechts door een schoktherapie uit zijn isolement te verlossen. Vandaar het studentenverzet dat deze bestaande orde tracht te choqueren en omver te werpen: revolutie, met als gevaar: een nog grotere chaos, de anarchie. Universiteiten dienen — aldus de revolutionairen — ter bevestiging van de bestaande machtsstrukturen en de wetenschap is dan ook niet neutraal. Zij zou in dienst moeten staan van' een politiek ideaal. Dit afwijzend, zoekt Dengerink wat de universiteit dan wèl zou moeten zijn. Hij komt o.a. terecht bij Ortega y Gasset, die de universiteit beschouwt als heler en doorgever van de kuituur: het samenstel van ideeën vanwaaruit een bepaalde tijd leeft. Karl Jaspers ziet de universiteit vooral als geestelijke eenheid. Geest, d.i.: synthese van tegenstellingen. Een kracht van deze geest is het tot klaarheid ^e willen ko-

Goede gebruikte TV's voor Centraal Antenne systeem Ic en 2e net

f 100,Beinwardtstraat 68 bt) Dappermarfct Amsterdam (O). Telefoon 921967.

HYPOTHEEK tot 140<>/o

Kostel. vrijbl. concurr. offerte Geen afsluit provisis OeIdI 5000/36x171 enz. Advies- en bemiddel. onroerend goed.

HUIZEN TE KOOP GEVR.

Drs. i. A. Uding en Partners FInanc. adv. en vastgoed consultants /. Maerlantlaan 7, Amersfoort

Bei on.« n - t e e n voor meer Informatie telet . ii ViSl ot 22 85 55 L « a i u o . open van 09 00-17.30 uur

3RUIL "»'mofoonplaten, mnsicassettes ^ > r a c k s . A a n b i e d i n g 10-12 u u r .

D t r e c h t s e s t r a a t 60, A ' d a m - C , t e l e f o o n 235228.

In dit alles gaat het om fundamentele normen, die niet genegeerd kunnen worden zonder de universiteiten het slachtoffer te laten blijven van een voortgaand proces van desintegratie en chaotisering.

men in verbinding met iets tegengestelds. Deze geest stuwt het leven, de wetenschap in de richting der volledige klaarheid. De universiteit moet het raam vormen waarbinnen de kommunikatie — tussen stelling en tegenstelling — mogelijk is. Zo is wetenschap: bezonnen zoeken, afwegen van tegengestelde mogelijkheden, zelfkritiek. Zij moet tot de grenzen leiden — en de student vervolgens weer terugwerppen op zijn eigen verantwoordelijkheid. Hoe weerlegt nu Dengerink deze denkbeelden? Revolutie is fout, want zij gaat uit „van de volstrekte autonomie en vrijheid van de zichzelf realiserende mens." (blz. 8/9). De kultuurfilosofie van Ortega y Gasset kan ook niet door de beugel, „aangezien het in de ideeën waardoor de mens zich moet laten leiden, gaat om zijn eigen overtuigingen . . . " (blz. 17). Kart Jaspers heeft het mis, want bij deze wijsgeer gaat het erom, „d^t het vrije zelf-zijn van de mens zijn autonomie, de vrijheid van de mens om over zichzelf te beschikken . . . het onaantastbare hoogste goed is." (blz. 21) Al deze mensen denken dus vanuit de mens. Wat stelt Dengerink hier tegenover? „Het is God die in Zijn scheppingsorde de innerlijke samenhang in heel het wereldgebeuren bewaart." (blz. 29) „Zo is ook de scheppingsorde de waarborg voor de innerlijke eenheid en samenhang der wetenschappen, (blz. 30). Alleen Dengerink denkt dus vanuit God. Deze wijze van redeneren sluit bij voorbaat elke vorm van vruchtbare diskussie uit. MURK A. J. POPMA *) J. D. Dengerink: Deling en heling van de universiteit; oratie. Assen, Van Gorcum, 1974. 46 blz.

Ook boekhandel voor Alle faculteiten » ACADEMISCHE BOEKHANDEL SCHELTEMA BOLKEMA VERMEULEN BV Naast een algemeen assortiment ztin wU gespecialiseerd In de volgende mtormatje gebieden: % Filosofie Economie, Exacte Wetenschappen, Jodenbreestraat 80, tel 2267T7. 9 Recht. Psychologie en Pedagogie. Sociologie en PolltleK, Grlmburgwal 11-13, tel 226777. 9 Geneeskunde, Geschiedenis, Kunst, Rokla 74. tel. 67212.

03490-16853-32068

is

Voor

KRUMEICH

Wie heeft de onwaarschijnlijkste kollektie SF van deze planeet?

ADVERTENTIES

Marys

IN AD VALVAS n a a r

K a s t e l e n s t r a a t 268 — hoek Valkensteln — Bos e n L o m m e r w e g 367.

J. G. DCYKER Tel. 05612-541

Groenhof 117 Amstelveen, tel. 020-459797

1 LZ

Heeft m e t i n g a n g v a n NU voor e e n KTote «rroep m n l . of vr. s t u d e n t e n Itürtlopend. ongeveer maandeüjks teruKKomend w e r k o p w i s s e l e n d e U i d e n voor e e n goed s a l a r i s

distantie ten opzichte van de haar omringende wereld moeten bewaren.

C^OOpiiiMS; JUlfüLIER

CASSETTES BEMBRANDTWEG 641-643 ÄVEEN

F^^^s Lern

Utrechtsestraat 152 vlakbij Frederlksplein Amsterdam-C, telefoon 233230.

SGHeUF-EliTELMAOHilfiS STUDENTEN 10«/o KORTING.

ONZE

SPtClAUTSn

BARBECUE FONDUE BAR-BISTRO „PIED DE COCHON" Voor uw zakenJuncbes eo gezellig diner in ontspannen sfeer bQ IcaarsUctat. Op eonctag geopend. Noorderstraat 21 (b« Vijzelgracht). Telet. 237677.

Medische Instrumenten voor Studenten

lO'/o „-.__,„_ KORTING

Veneuse b o o g Berlinerhamer zwart ^^ _^ rood Penlrght incl. batterijen Stethoscopen chirurg „ llttmann

HAND. OND. AKKERSDIJK

Henrick de Keijserptein 24 bij Lutmastr. Amsterdam oud Zuid. .^Z,L.L .

/ 6,90 excl. „13,— „16,75 „ 8,75 „ 40,50 „ 80,— enz.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen