Ad Valvas 1974-1975 - pagina 28

4 we doen zou anders niet gebeiu'en, het is nuttig dat er een rapport komt over wat nu precies de problemen zijn, om een brug te kunnen slaan tussen regering en volk. Hoe is de organisatie, traditioneel — politiek — en bestuurlijk? Hoe werken ze samen, haken ze op elkaar in? Zonder daarvoor een oplossing te geven, slechts om te noteren, weliswaar vanuit een bepaalde optiek bekeken. Hoe je de mensen bereikt, wat de mensen willen. In Zambia noemen ze dat 'participatry democracy', wat Is daar de betekenis van? Ik geloof dat het nuttig is om dat te onderzoeken, ik geloof wél dat dit ontwikkelingswerk is. De behoefte zelf is in eerste Instantie vanuit Nederland geformuleerd, en langzamerhand overgenomen door de Zambiaanse overheid. A.V.: Jullie hébben nu enige tijd in Zambia gewerkt. Hebben jullie kunnen ontdekken wat de meest urgente problemen zijn waarmee de Zambiaanse samenleving te kampen heeft? Henk: Om bij mijn vakgebied te blijven, er zijn in Zambia twee bestuurssystemen die over elkaar heenschuiven n.l. het traditionele en het moderne. Het traditionele heeft als nadeel dat het stabiliseert, is conservatief, reactionair. Met allerlei goede kermierken overigens en met reactionair bedoel Ik het teruggrijpen op het oude. Aan de andere kant heb je de moderne bureaucratie, dat teruggrijpt op het oude brits-koloniale denken. Deze beide systemen zijn er nog en lopen door elkaar heen en dit probleem is zeer urgent. Uiteraard lossen wij dit probleem niet op maar we proberen wel een steentje ertoe bij te dragen. Hier moeten we vooral informatie van de basis naar de top brengen en dat is nog moeilijker dan in Nederland. Lammert: Dat is in de eerste plaats het sterke voorbeeld van de koloniale levenswijze die overgenoemen is, en tentoongespreid wordt door de rijke Zambiaan. En die gesterkt wordt door de koper, economy. Een levenspatroon ook

dat veel spanningen oproept wan- V mensen nodig, die Zambia niet neer je een sobere politiek wilt heeft. Zo gauw Zambia die wel opleggen in het belang van het heeft, zullen die zich vanzelfrural development, dat prioriteit sprekend gaan bewegen op interheeft. Maar wat er aan geld ge- nationaal niveau. De aanwezigheid ïnvesteerd wordt is niet zo veel. van blanken Is in zoverre een proOok omdat het een moeilijker bleem dat de oude koloniaal nog probleem is dan het beheersen niet weg is, en de nieuwe nog een van een kopereconomie. Dat kan andere stijl moet zien te vinden. iedereen overnemen. Daarvoor heb A.V.: Heb je enig idee wat er je buitenlands management. door de westerse landen gedaan Henk: Wat de mensen hier als kan worde?i om Zambia een beprobleem zien is b.v.: excessief tere ontwikkeling te geven? drinken, de drinkgewoonten hier. Men was gewend om een heel Lammert: Waar ik nu over ga slap soort bier te drinken hier, praten slaat op de levensstijl die Chipumu, wat erg voedzaam was je als westerling hebt, en die hier overigens, verbonden met bepaalde op je terug slaat. Je hebt er weinig over te zeggen, als je ermee tradities. Als de mensen nu overgeconfronteerd wordt. Met name gaan van dit bier naar het wesals je erover met studenten praat. terse dan betekent dat een ongelofelijke verhoging van het alco- Je kunt moeilijk iemand voorhouholpercentage. De mensen zijn den dat hy op een lager niveau gewend om enorme hoeveelheden moet gaan leven in verband met van dat voedzame bier te drinken. zijn volksgenoten, terwijl je eigeri^ Die enorme hoeveelheden hante- niveau (vooral materieel) hoger ren ze ook bij het westerse bier, ligt. Het is moeilijk om iemand wat ze bovendien veel lekkerder wijs te maken dat hij een ploeg vinden. Is er iemand dan ook nog moet gebruiken terwijl de tractor in het bezit van een auto dan by de buren staat. vormt deze persoon een groot geA.V.: We hebben in deze maand vaar. Vaak is het ook een erg eigenlijk weinig kontakt gehad slechte auto, dus wordt het gemet Zambiaanse studenten. De vaar nog groter en zo krijg Je de studenten die we echter geslachtingen op de wegen. Verder sproken hebben leken wel wat is er nog het probleem van het behoudender dan in de westerse ophangen. Men vindt dat men landen. harder moet optreden tegen misHenk: Nou, daar moet je wel mee dadigers. Dit probeert men nu hmnanistisch op te lossen door uitkijken. Elke student weet hier evengoed iemand op te hangen, uit eigen ervaring wat het leven in een dorp is. Dat betekent; maar niet meer in het openbaar. Een groter probleem vind ik de — honger hebben integratie van de stammen. Dit — geen kleren hebben hangt natuurlijk nauw samen met — koud hebben 's-nachts — 25 km. te moeten lopen om erde politieke struktuur. gens te kimnen komen, of A.V. Wat is de invloed van de eventueel bü een vrachtauto aanwezigheid van blanken? achterop te mogen zitten Henk: De aanwezigheid van blan- — door het bos te moeten lopen ken heeft vooral invloed op de met angst voor wilde dieren. economische struktuur. Zambia Omdat ze een goeie kop hadden is één van de hoogst geïndustriawerden ze na de lagere school uitliseerde landen van Afrika. De verkoren voor de secondary,school, basisindustrie is koper en daarbij daarna eventueel naar de univerhoren allerlei mogelijke hulpin- siteit. Deze uitloting bebeurt erg dustrieën. Dit alles wordt door objectief. Op deze manier krijg je blanken geleid en onmogelijk te een soort upper-ten van intelleczambianiseren. De koperindustrie tuelen. Al die studenten zitten in heeft b.v. zeer hoog geschoolde een crisissituatie. Ze zeggen alle-

maal: 'Houden wat Je hebt, en ervoor werken als een paard'. Als ze zakken vallen ze terug tot het niveau van b.v. een ondenvijzertje, 'van de secondary school kurmen ze zelfs terugvallen tot boeren. Ik heb studenten ontmoet die terug zijn gevallen, dat betekent voor hen weer: koken op een houtvuurtje, geen elektriciteit, water slepen van mijlen ver als ze geluk hebben, hebben ze daar een bediende voor of laten ze het hun vrouw doen, geen vlees kunnen eten behalve als er gestroopt wordt. Ze klampen zich vast aan de positie die ze nu verworven hebben, dat kim je zien aan de kleren e.d. Ze zijn solidair met de elite want straks gaan ze daartoe behoren. Hun referentiegroep is niet hun geboortedorp maar de elite, de hoge ambtenaar, de handelslieden. Ik heb, met een Jongen, zijn moeder opgezocht, de Jongen gaat straks naar de V.S. De Jongen heeft daar niet thuis geslapen, dat kon hij niet meer. Niemand wil er naar het dorp terug, het is niet iets om naar terug te verlangen, en Je wilt er ook niet solidair mee zijn. Het is dan ook niet vergelijkbaar met de nederlandse situatie. Slechts 2 tot 3% van de nederlandse studenten komt uit een arbeidersmilieu. Men kan het zich in Nederland permitteren om ernaar te kijken en te idealiseren omdat men niet weet wat het is.

sident begint zijn speeches bijv. altijd met de volgende zinnen: 'Jullie zitten hier op stoelen, mijn moeder heeft nog nooit op een stoel gezeten. Jullie drinken leidingwater, mijn moeder weet niet wat een kraan opendraaien is. Jullie hebben een dak boven Je hoofd, mijn moeder heeft er nog nooit onder geslapen.' Praten met studenten mondt dan ook uit in een interne loyaliteit die gericht is op de hogere klasse.

Lammert: Ik heb hier bij mijn werk meegemaakt, dat studenten voor het eerst een vrij groot bedrag ineens krijgen. En dat gaat dan op aan hele dure schoenen en andere kleding. Die zijn hier in overvloed beschikbaar. En iedereen wil er in rond lopen. Het is regelrecht vanuit het westen geïmporteerd, qua stijl, en misschien nog wel letterlijk, Henk: We hebben geprobeerd, en niet alleen vanwege interesse maar omdat het bij het werk te pas kwam, om studenten op te vangen en hen hun geboortedorp te laten zien, het dorp van hun moeder, die is hier belangi'tjk. Een belangrijk adviseur van de pre-

A.V.: Ik vraag me af of ontwikkelingshulp dan nog wel sin zin heeft, als alleen een hele dunne bovenlaag er van kan profiteren. Lammert: Ik wil natuurlijk proberen uit te leggen dat het zinvol is desondanks. In Nederland moet ook selektiever gekozen worden. Er moeten andere voorwaarden aan te pas komen dan voorheen voor ontwikkelingshulp. Ook wat Je landen betreft en Projekten. En ik geloof dat het voorbeeld waar wij in zitten aan de goeie kant zit. We werken met de mensen die niets te zeggen hebben.

A.V.: Zal dit in de toekomst niet in het nadeel werken voor een .evenwichtige ontwikkeling in de samenleving in Zambia? Henk: Er is net een nieuw boek verschenen over Z, het heet; 'Politics in Zambia'. In het laatste hoofdstuk wordt voorspeld dat de spanningen binnen de samenleving dermate toenemen dat er een op klassen gebaseerde samenleving zal ontstaan. Er zal een vrij traditionele evenwicht/onevenwicht zijn. Ik denk dat de stem van de arme mens niet zo sterk is. Deze arme mens wordt notabene vertegenwoordigt door de rijke mens. Zelfs in ruraal gebied. Een regionale secretaris verdient inmiddels 250 mwaba per mnd. (1000 gulden). Zün hele gedrag wordt daardoor bepaald. Hij is nu iemand met een pak, kostuum en das en schoenen aan, en vroeger had hij een trui aan, was hij zoals de mensen zelf.

Dr. K. van Nes in lotgevallen rede: rede:

UR HAD GEEN ZIN MEER:

ONDERZOEK AAN AAN DE VU OEVAAR VUININOEVAAR

OOK POTCHEFSTROOM UITGESTELD

EEN NIEUWE BESTUURSVORM In zijn rede stelde de voorzitter van het C.V.B, dat de nieuwe bestuursvorm van de universiteit, zoals deze nu twee jaar geleden is ingesteld, daadwerkelijk tot leven is gekomen, waarbij de rol van de Vereniging totaal is veranderd; van „verantwoording dragen" naar „verantwoording vragen". Tussen universiteitsraad en C.V.B, is langzaam de afbakening van eikaars bevoegdheden gegroeid. BEZETTINGEN GEEN RESULTAAT De collegegeld-kwestie is het afgelopen jaar de oorzaak geweest van veel onrust. Mede daardoor heeft de VU vorig jaar zes bezettingen meegemaakt. Door het optreden van de VU, ingevolge art. 83 van het eigen reglement waren er aan het einde van het vorig academisch jaar praktisch geen boycotters meer. „Het meest opmerkelijke is dat in het afgelopen jaar in geen enkel geval een bezetting voor de SRVU of voor de bezetters nog resultaat heeft opgeleverd, in die zin, dat bereikt werd wat in de gestelde eisen werd geformuleerd." ONDERZOEK IN GEVAAR Volgens de heer Van Nes is het onderzoek aan de VU in gevaar, en is het noodzakelijk omvang en kwaliteit van het onderzoek op te voeren. Voor de situatie waarin het onderzoek verkeert werden drie factoren aangevoerd: Ie. de historie van de Vrije Universiteit als „önderwijs-universiteit", 2e. de onmogelijkheid om de achterstand in bemanning in te lopen, 3e. de doorgaande groei van de onderwijslast. Als voornaamste rem op de uitbreiding van het onderzoek wordt echter het gebrek aan financiën gevoeld. Bovendien heeft de Staatssecretaris van Onderwijs Dr. Klein gesteld dat de geldstroom minder aan aantal studenten zal worden gerelateerd maar meer aan onderzoeksdoelstellingen. Om uitstekend onderzoek te garanderen in Nederland zijn er dan drie mogelijkheden: a. de stichting van één of meer

worden gegeven van de te verwachten rijksbijdragen in de komende jaVen. „Dat het thema van de doelmatigheid in het gevoerde beleid in verschillende toonaarden doorklinkt zal geen verbazing wekken. Wij betwijfelen overigens weleens of het overheidsbeleid daartoe zelif een optimale bijdrage levert. Tal van naar onze mening verouderde voorschriften beletten vaak het kiezen van de — financieel-economisch gezien — beste oplossing." Ook in het afgelopen jaar werd de universiteit voor meer dan 1 miljoen door de Vereniging gesteund. dr. K. van Nes top-universiteiten in Nederland, b. onderzoek in speciale instituten, c. elke universiteit krijgt één of meer specialiteiten. De VU zal moeten kiezen hoe ze aan deze ontwikkeling mee zal doen. Er zijn thans extra personeelsplaatsen beschikbaar gesteld om goedlopende onderzoekteams te versterken. FINANCIEN In het afgelopen jaar bedroeg het budget van de universiteit meer dan 200 miljoen. De planning op financieel niveau wordt ernstig belemmerd door het ontbreken van een financieel schema van de minister waarin de prognose moet

BOUWBELEID Verwacht wordt dat in september 1975 gestart kan worden met de nieuwbouw tandheelkunde op de sportvelden tegenover het ziekenhuis. De polikliniek zal daar ook verrijzen. De huidige uitbreiding voor tandheelkunde za] in december beschikbaar komen. In 1974 wordt voor ruim 28 miljoen bij de VU gebouwd. Tenslotte memoreerde Dr. Van Nes dat thans een universiteitspastor voor de volle werktijd aan de VU verbonden zal worden. Het voorbereidende werk daarvoor is door Ds. Hesesls Mulder verricht die met de beëindiging van deze werkzaamheden afscheid nam van de Vrije Universiteit.

SAMiNWERKINOSVERBIIIID

Al 2 Jaar lang bestaat er een samenwerkingsverband tussen de onafhankelijke universitaire bladen dat ten doel heeft om de nieuwsvoorziening en berichtgeving over het wetenschappelijk onderwijs te verbeteren. De redacteuren van de deelnemende bladen voeren wekelijks overleg en wisselen daarbij het laatste nieuws uit.

De avondvergadering van de UK,^^ na de verstoorde vergadering des middags, kenmerkte zich door het sfeertje: het-zit-erop en de nieuwe raad mag het verder opknappen. De landerigheid van vergaderen werd ook niet in gevaar gebracht door het en-bloc-weglopen van de P.K.V.-fractie bij het stemmen over de reglementen voor de subfakulteit der sociale-culturele wetenschappen. Zij werd er eeider door bevorderd, want deze kwestie die normaal ongetwijfeld breedvoerig besproken was geworden, werd nu afgedaan met het opsteken van de hand. De kwesties planning en personeelsbeleid werden verdaagd naar de raad in nieuwe samenstelling, waartegen niemand van de raadsleden bezwaren maakte. De nieuwe raad heeft op deze gebieden dan ook de grote kluif voor zich liggen, met enkele goede raadgevingen van de oude garde. Ook Potchefstroom zou dit lot ondergaan. Te bespreken was het voorstel van het College van Bestuur om de uitnodiging van de P.U. (Potchefstroomse Universiteit

UNiyERSITAIHE BLADEN

Dit samenwerkingsverband heeft nu na twee jaar een naam gekregen: Locale Onafhankelijke Universitaire Pers oftewel L.O.U.P. Als coördinator is gekozen drs. W. R. Kuipers, hoofdredacteur "U", Boothstraat 6, Utrecht. Aan dit samenwerkingsverband werken de volgende universitaire bladen mee: Folia Civitatis (FC);

Utrechts Universiteitsblad ('U); Universiteitskrant Groningen (UK); Quod Novum (Rotterdam); Tilburgs Hogeschoolblad (THB); KUNieuws (Nijmegen) en tenslotte Ad Valvas. Het is de bedoeling dat aan LOUP binnen, afzienbare tijd een juridische fundering gegeven wordt.

voor Christelijk Hoger Onderwijs) te aanvaarden. Deze uitnodiging behelst het zenden van een VU-delegatie naar Potchefstroom om tot een gesprek te komen en de overeenkomst en de het rassenvraagstuk krities te bezien. De reakties uit de raad waren zeer kort. De heer Landman betoogde dat het zijns inziens beter was de zaak door te schuiven aan de geachte opvolgers, gezien het bedroevende resultaat van de briefwisseling tussen de PU en ons College van Bestuur. De heer v. d. Berg, die met de opmerking dat rechtse mensen meer behoefte aan slaap hadden bewees een trouw lezer van Pharetra te zijn, vond het gezien het verleden niet meer dan beschaafd de PU-uitnodiging te accepteren. Misschien mede door deze opmerking gestoken hield de heer GeiTitse een verontwaardigde rede, welke weergaf wat het standpunt van de PKV in dezen is. Allereerst betwijfelde hij of er nog wel een delegatie van de VU geformeerd kon worden, welke én het vertrouwen van de VU zou genieten én visa voor Zuid-Afrika zou krijgen. Ten tweede analiseerde hij de brieven van de PU-rektor Bingele en bekritiseerde hij het College van Bestuur voor zijn brieven. Tot slot meende hij en met hem zijn fractie dat de overeenkomst geen voortzetting kon gegeven worden, daar de standpunten van beide partijen zozeer van elkaar verschillen, dat overleg tot wijziging uitzichtloos was. Na nogmaals enkele stemmen aangehoord te hebben over uitstel werd dit legaat bijgezet in het kastje voor de volgende raad. Met een vraag over de tijdsduur van de verdwijning van de flora uit de raadszaal werd de finish van de laatste raadsvergadering bereikt en het doek voor de oude universiteitsraad neergelaten. G.B.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen