Ad Valvas 1974-1975 - pagina 117

AD VALVAS — 1 NOVEMBER

J974

NAUWELIJKS DISCUSSIE OVER KERNENEßaiE Bil VU De afgelopen periode tieeft de bouw van een snelle kweekreaktor te Kalkar de gemoederen nogal in beroering gebraclit. Mede liet besluit van de S.S.H. om ,de kalkarhef fing voor Uilenstede ni^t te betalen v/s^ voor de redaktie aanleiding om een gesprek te voeren met prof. dr. E. Boeker, hoogleraar theoretische natuurkunde en initiatiefnemer van het Centrum voor Algemene Vorming aan de fakulteit der Wis- en Natuurkunde. GEVAAR AV: Wat is het verschil tussen een klassieke kernreaktor en een snelle kweekreaktor? B: In de natuur vinden we twee isotopen van Uranium, Uraan-235 en Uraan-238, die bijna dezelfde eigenschappen bezitten. Zij verschillen alleen in gewicht en in de mogelijkheid van kernsplitsing. De klassieke kernreaktoren gebruiken Uraan-235 als brandstof. Deze isotoop maakt echter slechts één p r o . cent van het geheel aan Uranium uit. Een snelle kweekreaktor gebruikt Uraan-238 als brandstof, waardoor met dezelfde hoeveelheid giondstof honderd keer zoveel energie gewonnen kaJi worden. AV: Levert een snelle kweekreaktor meer gevaar op dan een klassieke kernreaktor? B De klassieke kernreaktoren waai van er zo'n honderd tot tweehonderd van in gebruik zijn, zijn betrekkelijk veilig en er gebeuren, mede dankzij de strenge veiligheidsvoorschriften, weinig ongelukken. Dit komt door de toevallige eigenschappen van Uraan-235. De verbranding van Uraan-238 daarentegen levert meer gevaren op. Ruwweg zou je kunnen zeggen dat je bij het verbrandingsproces van U-235 enkele minuten hebt om in te grijpen bij dreigend gevaar — wat gezien de automatische beveiligingsprocessen vrij lang is —, met U-238 heb je echter slechts enkele sekonden tijd om te reageren en er zullen dan ook nog strengere eisen gesteld moeten worden aan de beveiliging van een snelle kweekreaktor. KERNWAPENS AV: Is het mogelijk om een snelle kweekreaktor te gebruiken voor de vervaardiging van kernwapens? B- Bij ouderwetse reaktoren kon al een van de nevenprodukten, railioaktief Plutonium, gemakkelijk voor kernbommen aangewend worden, zoals onlangs in Indina nog gebeurd is. Het is inderdaad mogelijk om het Kalkar een Europese Kernmacht op te bouwen, maar dat was voordien ook al het geval. Naarmate er echter meer reaktoren komen wordt het gemakkelijker tot zo'n kernmacht te komen. AV: Acht U het noodzakelijk dat de bouw van kerncentrales in Nederland vijf jaar uitgesteld wordt? B: Ik ben ervoor dat we vijf jaar wachten, op voorwaarde dat er dan ook iets gebeurd. Dat liedje "Stil maar, wacht maar, alles wordt nieuw", daar geloof ik niet zo erg in. Bij alleen wachten voorzie ik dat dit tot gevolg gaat hebben dat er na vijf jaar slechts versneld gebouwd gaat worden. Er moet een degelijke studie gemaakt worden van alternatieve energiebronnen als zon- en waterkracht, van het probleem van energieverspilling en -bezuiniging en eventueel hoe sterk energieverbruikende industrie verplaatst kan worden. Het is mijn stellige overtuiging dat de regering hiervoor minimaal een bedrag van honderd miljoen moet uittrekken. AV: Denkt U dat het mogelijk is om ons energie-probleem op te lossen door het gebruik van alter-

Wanneer h e t milieubederf verier zal toenemen, zal dit ertoe leiden d a t van h e t in lager en Middelbastr onderwijs gedoceerde vak 'Natuuriyke Historie' n a a m geving en inhoud steeds meer in overeenstemming met elkaar komen. (P. Goudriaan, Enschede)

Gerard Beentjes A.V. natieve energiebronnen zoals de straling van de zon en de windkracht? B: Ik kan deze vraag moeilijk beantwoorden, omdat dit afhangt van de vraag in wat voor wereld we willen leven. U moet goed begrijpen dat ik geen tegenstander van kernenergie ben. Ik ben een tegenstander van het toenemende verbruik en verspillen van energie, ook hier aan de VU verspillen we veel energie. Het is vaak een kwestie van gewenning. De gemiddelde kamertemperatuur was bijvoorbeeld in het begin van deze eeuw zeven-tien graden celsius. Nu is deze opgelopen tot een gemiddelde temperatuur van 21 graden, mede door de centrale verwarming, hetgeen een grote toename in verbruik van energie betekent. MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID AV: Wat is de maatschappelijke verantwoordelijkheid van een natuurkundige in dit opzicht? B: In ons dagelijks leven aan de subfaculteit houden we ons bijna niet bezig met kernreaktoren. Het bouwen van deze reaktoren is een zaak van voornamelijk technici en ingenieurs geworden. Binnen de subfakulteit vindt nauwelijks discussie over deze zaak plaats. Informeel zitten wel leden van onze subfakulteit in allerlei kommissies van politieke partijen en in aktiegroepen en dergelijke organisaties. Trouwens als we hierover binnen de subfakulteit zouden diskussiëren, verwacht ik niet dat we tot een gezamenlijk standpunt komen, omlat het" zo nauw samenhangt met je politieke visie en je maatschappij-visie.

We proberen wel de studenten in deze problematiek in te leiden, zodat zij hun eigen mening hierover kunnen vormen. Zo is er op dit moment een gezamenlijke werkgroep van studenten-politikologie en studenten van onze subfakulteit bezig, die de energie-nota van minister Lubbers bestudeerd. Zij b e . kijken hoe deze nota in elkaar zit, welk beleid de minister en de regering willen voeren, welke doelstellingen er zijn, wat de stilzwijgende vooronderstellingen achter deze nota liggen en in hoeverre er fysische onjuistheden in voorkomen. CENTRUM VORMING

VOOR

ALGEMENE

AV: In uw oratie bij aanvaarding van uw benoeming heeft U uitgebreid gesproken over de _samenhang van natuurkunde-ethiek en samenleving. Kunt u hier iets over zeggen, vooral in het licht van de opening van het Centrum voor Algemene Vorming?

Prof. dr. E. Boeker mening dat studenten de tijd gegund moet worden om mens te worden. Ik vrees dat binnen een hergestruktureerde studie door te strakke organisatie de studenten nog minder gelegenheid krijgen om zich zelf te vormen.

B: Aan iedere universiteit zou een goede studie over het onderwerp "natuurwetenschappen en samenleving" moeten gebeuren. Om dit Noot: In de natuur komen chemite kunnen doen zou men bereid sche elementen voor als waterstof, moeten zijn geld en mankracht ter beschikking te stellen. Aan deze zuurstof, ijzer en uranium. De cheuniversiteit is men in principe wel mische eigenschappen worden bebereid aandacht te schenken aan paald door de buitenkant van de dit probleem en men staat over het atomen, waaruit de materie is opalgemeen zeer sympathiek tegen, gebouwd. Het blijkt dat de atomen over het Centrum voor Algemene van hetzelfde chemische element Vorming. De waaide van een en aan de binnenkant soms verschilander kunnen we echter pas kenlen. Deze verschillende verschijnen, als een verzoek om geld en ningsvormen van één element formatieplaatsen beloond gaat wornoemt men dan isotopen van hetden. We denken er in ieder geval zelfde element. Hun eigenschappen aan een beroep te doen op de komen vooral tot uiting bij radioextra-beleidsruimte voor onderzoek. aktiviteit. Wat betreft de studie samenleving- . Voor geïnteresseeiden in de pronatuurwetenschap kan ik zeggen blematiek rond energie heeft prodat er in het onderwijsprogramma fessor Boeker de volgende brochuvoor eerste- en tweedejaars ruim res aangeraden: "Olie op de Golaandacht aan besteed wordt. Ook ven", een uitgave van de PPR. bij andere natuurwetenschappen Energie op Leven en Dood, door staat dit probleem in de belangstelSanders. ling. Zo geeft lektor Nijkamp met steun van het Centrum een derde "De snelle kweekreaktor", een huisjaars-cursus "biologie en samenaan-huis-brochure van de Samenleving". ^ werkende Elektrische ProduktieTevens heb ik in mijn oratie naar bedrijven. voren gebracht dat er binnen de Enkele nummers uit de serie "Westudie ruimte moet zijn voor vortenschap en Samenleving" van de mingsweken. Ik ben namelijk van BWA en VWO. (nrs. 7418 en 7419).

AANVAL VAN VERONTRUSTEN:

rije universiteit is omgevallen De toestand binnen de gereformeerde kerken is zonder meer hopeloos. De zwggende meerderheid gaat van compromis tot compromis uit angst voor scheuring, alsof de geestelgke breuk er al niet lang was. Tot deze conclusie kwam ds J. Schelhaas uit Delft tqdens een bijeenkomst die de Vereniging tot Opbouw en Bewaring van het gereformeerde leven 'Schrift en Getuigenis' in Rotterdam organiseerde. En de VU is bron van alle mi$ère! Je schrikt wel even als dergelijke berichten in de landelijke pers verschijnen. Wat is er met de VU aan de hand? Professor Van Zuthem heeft nauwelijks zijn teleurstelling uitgesproken over het gebrek aan christelijke inspiratie binnen de VU, of de Delftse dominee richt een wat minder zachtzinnige aanval op de VU. „De Vrije Universiteit is omgevallen" roept ds Schelhaas: „Daar komt de misère vandaan; men heeft zich daar een keuze laten opdringen tussen de veiligheid van het geloof en de waarheid van de wetenschap." Met name de theologische faculteit moet het ontgelden. „Het is een driewerf grote schande en godgeklaagd, dat mensen als Kuitert be-

last zijn met opleidingen van onze predikanten", verkondigt ds J. B. van Mechelen uit Urk. „Een kerk die zulke ambtsdragers handhaaft, is van God vervloekt", aldus de Urker dominee, die ook meent, dat noch van Kampen, noch van de VU menselijkerwijs gesproken nog een rechtzinnige kandidaat kan komen. ZINLOOS Er moet wel een groot heidendom aan de VU bedreven worden en er moeten wel barbaren van hoogleraren rondlopen, als een ds Van Mechelen in ernst vertelt, dat hij geen enkele hoogleraar aan de VU weet, aan wie hij zijn kinderen durft toe-

door Lex van Wijngaarden A. V. vertrouwen. Of kent hij ze niet allemaal? De meningsverschillen en het onbegrip moeten wel hoog opgelopen zijn, als ds Schelhaas verkondigt, dat verder gesprek met mensen als Kuitert en Wiesinga zinloos is, omdat je op een gegeven ogenblik over de essentiële dingen van het geloof niet meer kunt praten. Maar waarom zouden de essentiële geloofszaken wel aan ds Schelhaas en niet aan diens collega- Kuitert zijn geopenbaard? Het is diep triest dat een conflict zo hoog kan oplopen; dat men niet meer naar elkaar wil luisteren of met elkaar wil praten. Het is duidelijk dat toekomstige conflicten niet geruisloos aan de_VU voorbij zullen gaan. Maar de VU weet nu hoe de verontrusten over haar denken (en praten).

UNIVERSITY ASSISTENCE FUND

Uit h e t jaarverslag van h e t University Assistenee Fund haalden we de volgende gegevens: Een UAF-student ontvangt een bedrag dat gelijk is aan dat van de rijksstudietoelagé voor nederlandse studenten, t.w. ƒ 6.870,—. Dit is een minimaal bedrag om van te leven, gezien de hoge kamerhuren, boekenkosten, en vervoerskosten die hiervan betaald moeten worden. Bovendien zijn ze niet zo vertrouwd met ons systeem, dat ze kunnen weten waar bepaalde dingen goedkoper zijn. Toch wil h e t bestuiu: van 't UAP dit bedrag niet verhogen, om niet positief te diskrimineren, om een objektieve norm te hebben en omdat verhoging van het bedrag tot gevolg zou hebben dat er minder vluchtelingen geholpen kunnen worden. Het afgelopen jaar beëindigden elf UAF-studenten hun studie met sukses. De meesten van hen hebben ook al een baan gevonden. Zes studenten besloten om terug te keren naar Portugal, omdat ze er de situatie verbeterd vonden en ondanks het feit dat ze nu in militaire dienst moeten. " Zes vluchtelingen werden -erkend als „verdragsvluchtelingen" en konden daarom voor een rijksstudietoelagé in aanmerking komen. Twee studenten kregen eigen inkomsten en negen moesten hun studie afbreken, wegens gebrek aan resultaten. Dit hing samen met tekorten in vooropleiding, moeilijk verwerken van vluchtelingschap of verkeerde studiekeuze. Toch had het jaar studietoelage een stabiliserende en strukturerende bijwerking. Op het ogenblik is het U A F belast met de begeleiding van 69 vluchtelingen. Van 46 daarvan betaalt het U A F de toelagen, bij 23 treedt het op als bemiddelaar bij studietoelagen van derden. Dit begeleiden gaat in samenwerking met de Studentendekanen. Zij proberen de integratie in deze samenleving te bewerkstelligen, taalmoeilijkheden overbruggen, eenzaamheid te voorkomen en studieproblemen op te lossen. U kunt hieraan meehelpen door u op te geven als kontribuant van het U A F en dus periodiek een gift te verlenen (automatische girostorting). Door een éénmalige gift (giro 76300) of door een periodieke uitkering aan het U A F te doen van een vast bedrag waartoe men zich bij notariële akte heeft verbonden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen