Ad Valvas 1974-1975 - pagina 95

AD VA LVA S — 18 OKTOBER 1974

3

GELIJKE KA NSEN VOOR IEDEREEN?

niversiteit ledeieen is er zo langzamerhand wel van overtuigd,' dat de strijd voor de emancipatie van de vrouw een gerechtvaardigde zaak is. Min­ der overtuiged is men echter van de noodzaak tot bevrijding van de vrouw op universitair niveau. Daar­ bij gaat men uit van de gedachte, dat, als vrouwen eenmaal aan de universiteit studeren, zij per defini­ tie niet gediscrimineerd worden en in ieder geval gelijke kansen gekre­ gen hebben. De onjuistheid van "deze opvatting wordt m.i. volkomen duidelijk, als we de percentuele verschillen be­ kijken tussen: 1. het aantal mannen en het aan­ tal vrouwen, dat jaarlijks op de universiteit aankomt; 2 het aantal mannen en het aan­ tal vrouwen, dat hun studie voortijdig afbreekt c.q. voltooit; 3. het aantal mannen en het aan­ tal vrouwen, dat de verworven kennis binnen of buiten de uni­ versiteit in de praktijk brengt. Deze percentages zijn onthullend voor­ de positie van de vrouw op wetenschappelijk gebied. De slo­ gan "gelijke kansen voor iedereen" blijkt ook hier niet te gelden voor de helft van de Nederlandse bevol­ king met wetenschappelijke aspira­ ties. "Gelijke kansen" is niet het­ zelfde als "gelijke mogelijkheden om de geboden kansen te benut­ ten". Het percentage vrouwen, dat jaar­ lijks de universiteit betreedt, ligt nog steeds rond de 20. Ongeveer 13 % van de vrouwen voltooit haar studie en niet meer dan 5 % pro­ moveert. Het percentage vrouwe­ lijke wetenschappelijke medewer­ kers stijgt niet boven de 14, om maar niet te spreken van het lage percentage vrouwelijke lektoren (5) en professoren (2). Bij mijn weten is er aan de V.U. nog nooit een grondig onderzoek verricht naar de verschillen in stu­ die­motivatie bij jongens en meis­ jes. De oververtegenwoordiging van vrouwen bij de alfa­weten­ schappen bewijst m.i., dat vrouwen nog steeds lijden aan een van bui­ tenaf en/of zichzelf opgedrongen minderwaardigheidscomplex om­ trent evt. talenten op meer wiskun­ dig gebied. Het lijkt me zinvol om hier een aantal aspekten naar voren te halen uit een onderzoek, dat de A meri­ kaanse psychologe Matina Horner in 1970 verrichtte onder een aan­ tal mannelijke en vrouwelijke stu­ denten van de Harvard University.

Advertentie

ncipatie en n

Eén van de teksten bestond uit het worden in een sfeer van konkur­ afmaken van het volgende ver­ rentie. haaltje: "Na zijn eerste jaar als Op grond hiervan veranderde Dr. medisch student ontdekt John dat Horner haar aanvankelijk ingeno­ hij de beste is van zijn groep..." men standpunt, dat er bij vrouwen Phil, één van de mannelijke stu­ een "will to fail" bestaat — in de denten, voltooit het verhaal als konklusie. dat er bij hen eerder een volgt: "John is een hardwerkende diepgeworteld verlangen leeft om jongeman vol plichtsbesef. Hij is sukses te vermijden: "desiie to tevreden over zichzelf. Hij had al­ avoid success". Tevens werd haar tijd al medicijnen willen studeren duidelijk, dat deze sukses­angst en is erg toegewijd". Hij blijft hard zich vnl. manifesteerde bij de zeer werken en slaagt erin tot de besten intelligente meisjes, afkomstig uit te blijven behoren". Monica, één de sociaal­hogere milieus. Dit is van de meisjes en zeker niet min­ eenvoudig te verklaren: deze meis­ der schrander dan Phil, schrijft het jes hadden de meeste reden om volgende (de hoofdpersoon is nu bang te zijn, omdat er van hen aan een meisje, A nne): "A anvankelijk de éne kant het meeste werd ver­ is A nne verrast en blij, maar haar wacht en zij, aan de andere kant, medestudenten reageren zo nega­ als meisjes niet waren opgegroeid tief op haar gedrag en sukses, dat met het idee, dat zij het behalen zij haar aanvallen en mishandelen. van intellektuele prestaties als Zij blijft voor haar leven invalide". hoogste ideaal moesten zien. Vervolgens liet Dr. Horner de Hoewel meisjes op de middelbare meisjes en de jongens een serie school meestal proberen te voldoen testen doen, z.g. "achievement­ aan de hen, door ouders en lera­ tests", waarbij het ging om het le­ ren gestelde, verwachtingen, vrezen veren van de beste prestatie binnen zij tegelijkertijd impopulair te een zo kort mogelijke tijd en met worden bij hun klasgenoten (vooral het minste aantal fouten); eerst bij de jongens). Van meisjes wórdt ieder afzonderlijk en vervolgens te­ van alles verwacht, behalve dat zij gen elkaar. De meisjes bleken over slimmer zijn dan jongens. A lthans, 't algemeen in het eerste geval ho­ dat mogen zij wel zijn, maar ze ger te scoren dan de­jongens, ter­ mogen er niet voor uit komen. wijl in het laatste geval de jongens Gebeurt dat wel, dat staan de jon­ de meisjes met gemak versloegen. gens klaar om met allerlei negatie­ Hieruit blijkt, dat er tussen mannen ve opmerkingen die meisjes terug en vrouwen signifikante verschillen te dringen, naar de plaats, waar zij in prestatie bestaan, vooral wan­ volgens de jongens (en dus het neer die prestaties geleverd moeten heersende normenstelsel) horen.

De werkgroep ad hoc studiefinan­ ciering van de A cademische Raad (de werkgroep ­ Brenninkmeyer) heeft in zijn commentaar op de nota studiefinanciering van staats­ secretaris Klein als mening naar voren gebracht dat studenten in aanmerking zouden moeten komen voor een aantal sociale verzekerin­ gen en voorzieningen.

Daarnaast bestaan er studenten­ ziektekostenverzekeringen die een relatief lage premie heffen, maar waarbij geen vergoeding wordt ge­ geven voor tandheelkundige behan­ deling en voor huisartsenhulp, een eigen risico geldt; ook op andere punten is het voorzieningenpakket vaak minder dan dat van het zie­ kenfonds. Volgens genoemde gege­ vens zou ca. 35% der studenten van deze studentenverzekering ge­ bruik maken. In kringen van de universitaire ge­ zondheidszorg wordt het bestaan van financiële drempels voor stu­ denten om gebruik te maken van een arts als belemmerend voor een

goede gezondheid beschouwd. Volgens dezelfde gegevens is nog eens 35% van de studenten op an­ dere wijze particulier verzekerd. Het moeilijkste punt van het geheel is de tandheelkundige verzorging. Zeker de helft van de studenten moet die zelf betalen. Incidenteel trachten universiteiten wel eigen regelingen te treffen, zoals de Rijksuniversiteit Utrecht met de „Stichting Student". Het~ standpunt van de RSA is duidelijk: Studen­ ten moeten in het ziekenfonds. Hoe, wordt niet gezegd. Het standpunt van de Ziekenfonds­ raad is ook duidelijk: de verplichte ziekenfondsverzekering heeft het karakter van een werknemersverze­ kering waarvan de kosten worden gedragen door het bedrijfsleven; voorzover niet­werknemers verze­ kerd zijn (invaliden, werklozen, we­ duwen) wordt dat beschouwd als een voortzetting van de verzeke­ ring. Daar vallen studenten dus buiten. Bovendien zou verplichte verzeke­ ring van studenten niet kunnen worden beschouwd als anticiperen op een latere situatie, omdat stu­ denten geacht worden niet in inko­ menscategorieën onder de zieken­

van bestuur krijgt opdracht de P.U. van dit besluit en de over­ wegingen die ertoe leidden, schriftelijk in kennis te stellen. 4. De raad neemt de volgende motie­v. d. Lagemaat aan: „De Universiteitsraad van de Vrije Universiteit, in vergade­ 1. De raad gaat akkoord met het ring bijeen op 8 oktober 1974, voorstel en het voorbehoud met gelezen de gedachten van de betrekking tot de samenwer­ P.K.V., zoals vervat in stuk kingsovereenkomst A S. A .R. ., 8809, zoals geformuleerd door het college van bestuur. gehoord de overwegingen ter 2. De raad neemt een tiental be­ vergadering, sluiten terzake van het onder­ spreekt als zijn mening uit dat Werp formatieverdeling en flexi­' nog voor de kamerbehandeling biliteït in de formatie. over het Wetsontwerp verlen­ 3. De overeenkomst met de Uni­ ging en wijziging van de Mach­ versiteit van Potchefstroom tigingswet inschrijving studen­ wordt verbroken en het college ten (zitting 1973­1974 ­ 12929)

een openbare hoorzitting dient te worden gehouden teneinde de betrokkenen die de wens te ken­ nen geven hun visie met betrek­ king tot het wetsontwerp naar voren te willen brengen, dan wel opheldering wensen te ver­ krijgen over bij hen levende vra­ gen omtrent het regeringsbeleid op korte en langere termijn, daartoe de gelegenheid te geven; verzoekt het college van bestuur met spoed bij de vaste kamer­ kommissie voor onderwijs en wetenschappen erop aan te dringen een hoorzitting over deze materie te beleggen en daartoe zonodig het voorlopig verslag enige tijd later uit te brengen."

De werkgroep dacht daarbij aan: — Ziektekostenregelingen — A lgemene bijstandswet, wet op de arbeidsongeschiktheid, inva­ liditeitswet e.d. — huursubsidieregeling — een regeling ter overbrugging van de periode tussen het niet meer toekennen van een rijks­ subsidietoelage en het nog niet in aanmerking komen voor een uitkering uit hoofde van de bij­ standswet voor studenten met een aanzienlijke studievertra­ , ging.

BESLUITEN U.R.­VERGADERING 8 OKTOB ER

of:070­514051

pak (die geldt als een mannelijk privilege) en dat vrouwen aan de universiteit en in de­ wetenschap slechts een afgeleide rol spelen, dan is het tijdstip aangebroken om zich te bezinnen op andere, men­ selijker methodes van wetenschap­ bedrijven. Voor belangstellenden wijs ik op de uitgave van de studie­map: "Vrou­ wen en de wetenschap", samenge­ steld en uitgegeven door een aan­ tal V.U.­vrouwen. De prijs van de map is ƒ 1,50 en te bestellen o.a. bij Van Gennep, Nes, A msterdam ANNEKE KIEFT. A .V

Studenten in het ziekenfonds?

De Commissie Studentenvoorzie­ ningen heeft deze week met de Academische Raad vergaderd over de ziektekostenregeling.

NCBO doeltreffend bel: 712709

Bovendien worden die slimme meisjes in hun strijd niet gesteund of gewaardeerd door hun sexe­ge­ noten, itrtegendeel, van die kant is de kritiek op hun "ab­normaal" (dus: afwijkend van de norm) ge­ drag nog veel negatiever dan van de kant van de jongens. Op universitair niveau is de diskri­ minatie niet afwezig, maar minder manifest dan op andere terreinen van het maatschappelijk leven. A ls men «chter in de gaten krijgt, dat de gehele wetenschap vooral een mannenaangelegenheid is en dat er een onevenredig grote plaats wordt ingeruimd voor de wiskundige aan­

ZIEKTEKOSTEN Slechts een klein percentage van de studenten (ca. 5%) in Nederland is niet hetzij via de ouders, hetzij direct­verzekerd tegen de kosten van ' geneeskundige behandeling. Het grootste probleem is de kwali­ teit van de verzekering. Op grond van onderzoeken in A msterdam mag worden aangenomen dat ca. (1956 en 1965) en Groningen (1965) 25% van de studenten is opgeno­ men in het ziekenfonds, hetzij ver­ plicht, hetzij vrijwillig.

fondsgrens terecht komen, wanneer zij, eenmaal werken. Het is de vraag of dit laatste argu­ ment zal blijven opgaan, maar dan gaan we wel erg speculeren. Iets anders is dat er wel een bijzondere rijksgroepregeling bejaarden is: be­ jaarden met een inkomen onder een bepaalde grens (ƒ 13.407,— in 1973) zijn verplicht verzekerd waar­ bij het werkgeversaandeel in de premie voor personen in loondienst voor rekening van de overheid komt. Evenals bejaarden zijn studenten een „aanwijsbare" groep; evenals bij bejaarden mag worden veron­ dersteld dat het hier een financieel zwakke groep betreft. Denkbaar is dus dat er een rijks­ groepregeling studenten (WO en HBO) komt waarbij het Rijk een zodanig deel van de premie voor zijn rekening neemt dat de zieken­ fondspremie voor studenten betaal­ baar, maar dan ook verplicht wordt. Argumenten: — anticipatie op algemene volks­ verzekering ziektekosten — belang van de volksgezondheid Problemen: — positie studentenartsen — positie studenten ziektekosten­ verzekeringen — waar komt het geld vandaan Voor de eerste twee problemen is wel iets te bedenken; het laatste is primair een politiek probleem dat niet alleen door universitaire en departementsfunctionarissen tot een oplosing kan worden gebracht. Het voordeel van de toer van de rijks­ groepregeling is dat er een prece­ dent is en dat er geen ingrijpende wetswijzigingen nodig zijn (de mi­ nister kan „aanwijzen")," aldus de Ziekenfondsraad. In de novembervergadering van de Academische Raad zal het pro­ bleem van de bijstand aan de orde wordei? gesteld.

%­.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen