Ad Valvas 1974-1975 - pagina 37

22e JAARGANG — NUMMER 4

13 SEPTEMBER 1974

DEZE WEEK;

W E E K B L A D V R I J E UIXIIVERSITEIT

•

B u r g e m e e s t e r e n democratie, h e t proefschrift v a n S y t z é Faber, p a g . 2.

•

Zuidelijk Afrika congres, p a g . 3.

•

V o l g e n s prof. D i e p e n h o r s t i s er g e e n r e d e n tot paniek, p a g . 4.

•

P r o b l e m e n r o n d h e t U t r e c h t s Universiteitsblad, p a g . 5.

in de machtsverdeling is niet bevorderlijk voor de democratisering. E n die kan nog-veel verder ontwikkeld worden. We s t a a n voor wat betreft de democratisering van de vakgroep nog m a a r a a n het begin. Het heeft zich tot nu toe alleen m a a r afgespeeld m fakulteitsraden en universiteitsraden. Ik geloof dat vooral in de vakgroep het eigenlijke werk moet plaatsvinden. Helaas geldt (^aar vaak, evenals bij de arbeiders, dat de interesse in de eigen positie erg klein is. W a n t waar zijn de studenten tegenwoordig mee bezig. Ze zitten helemaal op de vakbondstoer, al een p a a r jaar, en dan gaat het p u u r om h u n eigen belangen, toelating, faciliteiten, studieverzwaring Ze zijn bezig met de directe, studentenbelangen, d a t is de strategie van de laatste jaren. Het zijn allemaal zeer terzake doende dingen, daar zeg ik ook geen kwaard woord van. Maar waar zijn de studenten anno 1974 die zich bezighouden met de funktie van de wetenschap in de samenleving? Dat zijn er m a a r weinig. De dagen dat studenten zich druk m a a k t e n over die k a n t van de universiteit zijn voorbij.

PROF. H. J. VAN ZUTHEM VERTREKT NAAR T. II. TWENTE

Ik had geen tijd meer voor mijn vale Vandaag wordt op passende wijze afscheid genomen van prof. dr. H. J. van Zuthem. Ter gelegenheid van h e t vertrek van prof. Van Z u t h e m n a a r de Technische Hogeschool Twente, waar hij onderwijs zal gaan geven in de sociale bedrijfskunde, is een wetenschappelijke dag georganiseerd die hoofdzakelijk in h e t teken staat van de arbeidsverhoudingen in Nederland. Prof. Van Zuthem, 45 jaar en hoogleraar a a n de VU sinds 1963, kan in ieder geval terugkijken op een vruchtbare periode. Regelmatig zag hij k a n s de gemoederen a a n universiteiten en in het bedrijfsleven in beweging te brengen. Collega's en ondernemers gingen zijn ideeën over democratisering te ver, terwijl studenten en arbeiders vaak van mening waren d a t zijn democratiserings-experimenten niet meer waren dan een doekje voor het bloeden. A. V. zag hierin voldoende stof tot een gesprek en zocht prof. Van Zuthem op in zijn villa in Rijssen, A.V.: U hebt een aantal maanden geleden aangekondigd dat U van de VU weg zou gaan. Omtrent dat vertrek circuleren op de VU nogal wat geruchten. Kunt U zeggen wat de werkelijke redenen loaren? Van Z.: De belangijijkste reden is dat ik geen rust en geen tijd meer had voor mijn vak. E n dat IS geen zaak geweest van de laatste m a a n d e n of het laatste jaar m a a r van de laatste p a a r jaar dat ik d a a r niet zo gelukkig mee ben. Ik heb geprobeerd In deze situatie verandering te brengen door reorganisatie van de afdeling, m a a r d a t is niet gelukt. Hoewel de afdeling bedrijfsssociologie uit 10 m a n bestaan waren de taken die we hadden op het gebied van onderwijs en onderzoek zo omvangrijk dat het niet mogelijk was d a t ik meer ruimte en rust kreeg voor mijn vak. Er was duidelijk een ontwikkeling waar te nemen in de richting van de economische sociologie en op dat gebied moest zoveel worden ontwikkeld d a t ik daar een paar jaar geconcentreerde eigen studie voor nodig had. Op zo'n moment moet je kiezen. Ik heb gekozen voor deze b a a n In Twente, waarin ik vry veel tijd krijg voor onderzoek. A.V.: Ik heb begrepen dat U hier niet zoveel studenten heeft. Van Z.: Op de afdeling bedrijfskunde hier in Twente werken 26 mensen terwijl ik evenveel studenten heb als aan de VU, m de afdeling bedrijfssociologie ongeveer 80. / ADVERTENTIE

^

A.V.: Heeft de democratisering aan de VU ook iets te maken gehad met Uw vertrek? Van Z.: Ja, h e t is mogelyk d a t dat meegespeeld heeft, m a a r het heeft zeker geen belangrijke rol gespeeld, omdat ik een voorstander ben van democratisering, ledere organisatie zal d a t echter op zijn eigen manier moeten doen. Vaak was ik de enige hoogleraar die n a a r biimen en n a a r buiten pleidooien hield voor vergaande democratisering. Nog vorig jaar heb ik d a t gedaan. A.V.: Waar vindt U dat de grens ligt bij de democratisering aan de universiteit? Ik heb begrepen dat U niet altijd gelukkig bent met de gang van zaken. Van Z.: Ik heb in '69, toen die democratiseringsgolf over de IStederlandse universiteiten kwam ^ een nota geschreven over de mogelijkheden om te democratiseren. Daarin heb ik gezegd d a t je een duidelijk onderscheid moet m a k e n tussen democratisering van de doelstellingen van de wetenschapsbeoefening e n de democratisering van de uitvoering van die doelstellingen. Het laatste vind ik een zaak van deskundigheid en studenten zijn eenvoudig niet in staat om in alle opzichten hierover mee te beslissen. Hiervoor is kennis van zaken nodig en die moet per definitie worden verworven. De studenten kunnen wél medezeggenschap krijgen in h e t bepalen van de doelstellingen van de universiteit. Dus de zin v a n de wetenschap, de funktie, wat zijn de prioriteiten als h e t gaat om onderzoek. I n dat opzicht heb ik ook nooit geaarzeld om te pleiten voor 'one man, one vote'. Ook al kun je daar terechte twijfels bij hebben. Maar die moeten ^o goed mogelijk overwonnen worden met h e t oog op de opvoeding tot democratie. A.V.: Hoe wilt U dit onderscheid in de praktijk aanbrengejrp? Van Tl.: Bij de studenten kun je wel gradaties onderkennen n a a r m a t e ze verder zi)n in h u n studie. Ik vindt d a t eerstejaars heel anders behandeld moeten worden dan doctoraalstudenten. Wij hadden binnen de vakgroep bedrijfssociologie een reglement dat op die gedachte was gebaseerd. Er was een plenaire vergadering waarin alle beslissingen op basis van 'one man, one vote' werden genomen. En d a t heelt een j a a r of twee gewerkt op experimentele basis

KUIJPER BLUFT VOORZIHER UR

y

v:

i

Het is echter zeer ingrijpend verziekt door het optreden van de studenten. A.V.: In wat voor mate en in wat voor vorm? Van Z.: De belangrijkste reden is dat de studenten zich vergaand gingen bemoeien met dat wat volgens het reglement de taak was van de staf. Als j e In een dergelijk subtiel experiment, d a t bovendien nog in een kwade reuk s t a a t omdat h e t veel verder gaa^ dan allerlei collega's willen, het vertrouwen van de staf kwijtraakt d a n is h e t afgelopen. A.V.: In '69 heeft U in 'Nederlandse Gedachten' geschreven: 'studenten zijn onderworpen aan de professionals en van hen afhankelijk. Het is de vraag of dat anders kan'. We zijn nu 5 jaar verder. Is in Uw ogen deze vraag beantwoord? Van Z.: Ja, ik vind dat de oude situatie van vroeger, waarin de professionals ook de doelstellingen vaststellen, onjuist is. I k vind h e t heel terecht dat hoogleraren wat dat betreft een deel van h u n m a c h t hebben verloren. A.V.: In de loop der jaren heeft U vrij veel gepubliceerd over democratisering in het bedrijfsleven. Ziet U voor wat betreft die democratisering enig verband met wat er gebeurt op de universiteiten? Van Z : Ik vind dat in vele opzicliten de zaken gelijk liggeil.

Als het gaat om de beslissing over de doelstellingen moeten alle betrokkenen, zowel in h e t bedrijfsleven als a a n de universiteiten kunnen meebeslissen. Ook al k a n ik me om praktische redenen tevreden moeten stellen met vertegenwoordigende stelsels. I n grote organisaties is het meebeslissen door iedereen vrijwel onmogelijk. Maar er is ook een belangrijk verschil. Een groot deel van de doelstellingen van de universiteit wordt bepaald door het parlement, een soortgelijke figuur hebben we in iiet bedrijfsleven niet. D a a r worden de beslissingen op ondernemingsniveau genomen. Dat kan betekenen d a t je als imiversiteit minder te vertellen Jiebt d a n een vergelijkbare onderneming. A.V,; Wat ziet U in die kontekst in een orgaan als de universiteitsraad? Van Z.: De universiteitsraad is een onmisbare instelling die als vertegenwoordigend orgaan ook zeer goed gebruikt kan worden om h e t beleid vast t e stellen. I n dat opzicht heeft de UR meer macht dan een ondernemingsraad in een bedrijf. Het grote probleem vind ik echter de verhouding tussen de UR en het College van Bestuur. Hoewel daar langzamerhand wat duidelijkheid in komt vind ik toch wel d a t het een wat dualistische structuur is. A.V.: Is dat van invloed op de gang van zaken in de toekomsf Van Z.: Ja, een onduidelijkheid

De universiteitsraad, afgelopen dinsdag voor h e t eerst bijeen in de nieuwe samenstelling, heeft met 22 stemmen vóór en 12 stemm e n blanco besloten P. Knijper (wetenschappelijk personeel) te benoemen tot voorzitter, ÜO'K h e t afgelopen Jaar is hij voorzitter geweest van de UR. J o h n van B a a r s (W.P.) is gekozen tot vicevoorzitter. I n h e t moderamen van de universiteitsraad werden b e noemd: P. Kuijper, J. van Baars, C. de Zoete (TAS) en E. Zijlstra (studenten). Een andere belangrijke beslissing die op deze vergadering werd genomen was dat de afvaardiging van de VU n a a r de Akademische R a a d voortaan zal bestaan uit: de rector-magnificus (plus plv.), een docent (plus plv.) en een s t u dent, die als plaatsvervanger een lid uit de TAS-fractie heeft. Dit betekent d a t K. v a n Nes, voorzitter van h e t College van Bestuur die h e t afgelopen Jaar deel uitmaakte van de delegatie er buiten is gevallen. Bovendien maakte vorig j a a r een student alleen als plaatsvervanger deel uit van de delegatie.

Nota 'Universitair onderzoelc' Tijdens de plechtigheid welke aan onze universiteit plaatsvond ter gelegenheid van de opening van h e t academisch jaar, heeft dr IC van Nes in de lotgevallenrede gedeelten aangehaald uit de nota 'Universitair Onderzoek' van prof. dr. C. C. Jonker. Deze nota, waarvoor veel belangstelling blïikt te bestaan, .s voor gegadigden te verkrijgen bij het Informatie Centrum, hoofdgebouw kamer lD-03, tel. 3711.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen