Ad Valvas 1974-1975 - pagina 230

z Haniiie van Leeuwen (ARP) tijdens abortus-diskussie:

Vervolg van pagina 1

raadsuitspraken aan hun laars lapten maar vaker tegenover het CvB of hoogleraren de eis 'uitvoering van de raadsbesluiten' hadden gesteld. Wat het CvB hiertegen inbracht vormde, zoals de heer Brinkman zei, steeds 'een variant op hetzelfde recept'. Dit hield in dat in de bovengenoemde gevallen, reglementering van de sociale fakulteit en het uitvoeren van de tentamen/examen-sanktie tegen de boykotters, er steeds sprake was van toepassing van reglementsartikelen. Weliswaar was in beide gevallen de toepassing niet noodzakelijk, maar gebeurde dit op basis van een politieke beoordeling, dan toch was er sprake van een beslissing door een reglementair bevoegd orgaan, respektievelijk de zogenaamde vertrouwelijke vergadering van hoogleraren en de ook wel schertsraad genoemde universiteitsraad. Toen tenslotte vanuit de •jaal over die universiteitsraad werd gezegd: 'die besluiten zyn niet besluiten van zomaar een gekozen en dus demokratische raad. De twee kriteria die u zelf ten aanzien van de demokratie vaststelde zijn op die raad niet van toepassing', stelde de heer Brinkman: 'We hebben altijd alleen de ÜR die we op een bepaald moment hebben en dat is de enige bevoegde instantie'. Het Comité Depolariserlng Aan het einde van de diskussie werd door het Comité Depolariserlng (zie A.V. van 24 januari) voorstellen gedaan om nader tot elkaar te komen. In de eerste plaats werd een procedure voorgesteld, waarbij het CvB en de SRVU gezamenlijk een aantal universitaire gedragsregels zouden moeten opstellen, alvorens er over codes en sanktie-voorstellen aan de Universiteitsraad gedaan zouden worden. Als tweede voorstel bracht het Comité in, dat er een diepgaander

Redaktie-adres: De Boelelaan 1105 Postbus 7161 / Amsterdam, telefoon 5482671. Redaktie: Jan van der Veen (eindredakteur), Hans Bos, Jan Verdam

zelfbesehikkingsrecht voor de vrouw'

Frans Barkers en Victor Rutgers diskussie gevoerd zou moeten worden over de achtergronden van universitaire konflikten en beleid. Door het CvB werd bij monde van de heer Brinkman niet ingegaan op de voorstellen. Hij was van mening dat de procedure om tot gedragsregels te komen een zaak was van de Universiteitsraad. Een SRVU woordvoerder vond de door het Comité voorgestelde diskussie belangrijk, met name omdat het CvB die avond niet inhoudelijk op haar beleid zou hebben gereflekteerd. Verder konkludeerde hij — mede op grond van een stuk van het CvB voor de Universiteitsraad (zie elders in dit nummer) — dat twee sankties, te weten het tuchtrecht en het inroepen van de politie al van kracht ziJn, en de derde, het eerder genoemde intrekken van faciliteiten, een potentiële dreiging bleef. HiJ verzekerde echter dat de SRVU zich bij het bepalen van haar politiek voor de belangen van de studenten en ter realisering van een progressief onderwijsbeleid, door deze dreiging niet zou laten beïnvloeden. Positieve reakties Gevraagd naar zijn mening over het Comité zei de heer De Niet na afloop van het debat, dat het naar zijn mening een positieve rol zou kunnen vervullen door in de Universiteitsraad 'aan te geven wat er door welke groep mensen zou moeten gebeuren', waarbij ook het funktioneren van de universitaire demokratie zou moeten worden betrokken. Zijn konklusie van het debat formuleerde de heer De Niet als volgt: 'We moeten op basis van de verschillende intenties uitdiepen welke mogelijkheden er zijn om tot verwerkelijking van je bedoe-

lingen te komen. Het is moeilijk om in een diskussie als van vanavond terug te gaan naar het overleg met de SRVU rond de verschillende bezettingen. Zeggen 'het CvB is niet bereid om weer opnieuw te verklaren waarom ze dat destijds gedaan heeft' is te simpel. Je hebt meer tijd nodig om die exercitie weer opnieuw te voeren. Om die tijd gaat het mij.' Frans Berkers was na het debat teleurgesteld: 'Het CvB is weinig op onze argumenten ingegaan. Het probleem van de bezettingen werd eerst abstrakt gereduceerd tot het probleem van de demokratie, zonder dat de diskussie over het beleid aan de orde kwam. Toen het wel over het beleid ging, met name over het beleid waar het vanavond over ging, verschool het CvB zich achter de Universiteitsraad.' Positief vond hi) de wijze waarop vanuit de zaal was aangegeven dat er geen sankties moeten komen tegen studentenakties en de organisatie en dat er in de gedemokratiseerde organen moet worden gediskussieerd over het beleid dat door het universiteitsbestuur moet worden gevoerd. Ook Frans Berkers meende dat het Comité Depolariserlng een nuttige rol zou kumien vervullen. Het leek hem goed om regelmatig om de tafel te gaan zitten om over bepaalde kwesties als de herstruktureringen andere punten uit de universitaire politiek overleg te plegen en waar mogelijk een gezamenlijke opstelling ten opzichte van Den Haag te bepalen'. 'Soms kan het echter zo zijn dat je ten aanzien van een bepaalde demokratiseringskwestie lijnrecht tegenover elkaar staat. De studenten kunnen dan bij voorbaat verloren zijn als ze formeel hebben uitgesproken een bepaald middel niet te gebi-uiken.'

WIE WORDT WIJZER...

Korrespondenten: Guus Herbschleb, Gerard Beentjes, Anneke Kieft, Jan Rebel, Rudi Agerbeek, Harm van Zuthem, e.a. Medewerking: Bureau pers en voorlichting. Eduard de Kam: foto's. Fi-ans Vera; tekeningen. G.U.P.D. Ad Valvas werkt samen met Folia Civitatis (Amsterdam), KU-Nieuws (Nijmegen, Quod Novimi (Rotterdam), THB tTilburg), Universiteitskrant Groningen en Utrechts Universiteitsblad in het kader van de G.U.P.D. (gemeenschappelijke universitaire persdienst), het samenwerkingsverband van universiteits- en hogeschoolbladen. Kopij, niet bestemd voor de mededelingenrubriek, moet <getypt) uiterlijk maandagmorgen 10 uur binnen zijn. Toezending Ad Valvas kan ook per post worden toegezonden. Wie van deze mogelijkheid gebruik wil maken kan dat — uitsluitend per briefkaart — melden aan Administratie toezending Ad Valvas, Vrije Universiteit, postbus 7161, Amsterdam; onder vermelding van naam en adres en de mededeling of hij/zij student is of lid van het personeel. Advertenties: J. G. Duyker, Noordwolde (Fi\) Postbus 40 - Tel. 05612-541.

In het kader van het tweedaagse programma over universitaire democratie en bezettingen trad op woensdan 22 januari de toneelgroep 'Proloog' op, met het stuk: 'Wie wordt w, "r van het onderwijs'. Op een manier die af en toe deed denken aan de 'Stratenmaker op zeeshow' werd geprobeerd aan te tonen dat het kapitaal de schuld is van ons slechte onderwijs. Het cabareteske Proloog heeft de overvolle zaal een kostelijke avond bezorgd, Tnaar, getuige de discussie, helaas weinig bijgedragen tot het uitgangspunt: 'democratie en bezettingen'.

Lutichpauzebespelingen Couperin-orgcl 5 februari: (aula, hoofdgebouw; aanvang 13.45 uur; toegang vrü) Ewald Kooiman speelt werken van o.a.: John Stanley; William Walond; Guillaume Lasceux.

Maandag 20 januari is eindelijk bet confessionele initiatief-wetsontwerp inzake abortus gereed gekomen. Drie dagen later vond in bef hoofdgebouw een disknssie-avond plaats met als thema „Abortus en Abortuswetgeving", waarvoor vertegenwoordigers van de verschillende standpunten waren uitgenodigd. De avond was georganiseerd door de Medische Fakulteit in samenwerking met de SRVU. Sprekers waren dr. H. Roethof, PvdAkamerlid en één der samenstellers van het uit 1970 daterende wetsontwerp LanibcrtS'Roetbof; prof. dr. ƒ. Janssens, als gynaecoloog verbonden aan aan de VU; mevr. Hannie van Leeuwen, AR-kamcrIid en medewerkster aan het nieuwe confessionele wetsontwerp en Hillie Molenaar, Dolle Mina en lid van het komité *Wij Vrouwen Eisen', dat vorig jaar december de grote abortus-demonstratie organiseerde. Er liggen nu tenminste twee initiatief-wetsontwerpen ter tafel, gereed voor behandeling in de Tweede Kamer, en inhoudelijk volkomen van elkaar verschillend. Het ontwel p Lamberts-Roethof vertegenwoordigt het z.g. .,1a, mits"standpunt en gaat uit van het zelfbeschikkingsrecht van de vrouw. Nadruk ligt op het scheppen van een vertrouwensrelatie tussen de vrouw en haar arts. Het confessionele ontweip verzet 7ich hier sterk tegen. Uitgangspunt vormt het Evangelie, dat bescherming gebiedt van elk leven, vooral het ongeboren en weerloze. Dit is de plicht van de overheid. Daarom wensen de confessionelen drie zaken in de wet opgenomen te ^ien: a. Verplicht overleg lussen een team van deskundigen en de arts, waarna de laatste zelfstandig beslist of hij al dan niet tot abortus overgaat. De mening van de vrouw heeft formeel dus geen invloed; b. Aparte strafrechtpleging voor aboitus, wanneer de arts de in de wet vastgestelde noimen overschrijdt; c. Verplichte abortus-registiatie. Dit ontwerp dat in de plaats gekomen is voor het uit 1971 daterende ontweip Stuyt-Van Agt, betekent op verschillende punten een verscherping van het laatstgenoemde: aboitussen mogen uilsluitend uitgevoerd worden in erkende ziekenhuisinstellingen of in daaraan verbonden klinieken; bij wetsovertreding is de arts direkt strafbaar volgens het ontwerp Stuyt-Van Agt zou hieiaan eerst nog een waarschuwing vooraf moeten gaan). Behalve deze ontwerpen is ook de VVD bezig met de voorbereiding van een wetsontwerp, dat ingediend zal worden wanneer het onmogelijk zal blijken haar opvattingen door amendering van de andere twee duidelijk te maken. In feite verschilt het WD-standpunt niet veel van dat van de PvdA; men wil hoogstens meer garanties voor wat betreft controle op de klinieken en het tegengaan van dreigende commercialisering van de abortusklinieken. Team van deskundigen Dr. Roethof ging, voordat hij zijn reaktie op het confessionele wetsontwerp kenbaar maakte, eerst nog even in op de voorgeschiedenis van de hele abortus-kwestie: „Nog niet zo lang geleden was de nood voor tienduizenden Nederlandse vrouwen ont,steIlend groot. Velen zochten hun toevlucht bij knoeiers en iilegale aborteurs. Er heerste een toenemende rechtsonzekerheid omdat de wet uit 1954 sterk verouderd was en niet aangepast aan de verouderde denkbeelden inzake abortus. Omdat de regering zelf nets deeds om aan deze situatie een einde te maken, hebben Lamberts en ik ons ontwerp opgesteld, waarbij ons voornaamste oogmerk was de nood van die vele vrouwen te lenigen". De weerstanden tegen dit ontwerp^ bleken echter zeer groot. Toen in^ 1971 het regeerakkoord-Steenkamp tot stand kwam, dat de basis vormde voor de regering-Biesheuvel, eisten zowel de confessionelen als de VVD, dat tegenover het ontwerp Lamberts-Roethof een ander ontwerp ingediend zou worden waarna beide ontwerpen tegelijkertijd door de Kamer behandeld zouden worden. Volgens hen zou men slechts op deze manier tot een weloverwogen besluit kunnen komen. Hieruit resulteerde het ontwerp Stuyt-Van Agt. Ook bij de vorming van het kabinet-Den Uyl gaf de abortus-kwestie

Door Anneke Kieft A.V. aanleiding tot compromissen. Formateur Burger vond toen de volgende oplossing: het ontwerp StuytVan Agt zou wolden ingetrokken, wanneer er een nieuw confessioneel ontwerp ingediend zou worden. De confessionele partijen hebben toen die toezegging gedaan en zijn nu eindelijk, na twee jaar, met hun Produkt voor de dag gekomen. Dr. Roethof trok op de discussieavond fel van leer tegen het door de confessionelen voorgestelde team van deskundigen: .,Het gaat in de eerste plaats om het tot stand brengen van een veitrouwensrelatie tussen de vrouw en haar arts. Bovendien zouden dergelijke teams de zaak ernstig kunnen vertragen en een hoop onnodige rompslomp met zich mee brengen". Hannie van Leeuwen trachtte daarop de noodzaak van een team duidelijk te maken: „Zo'n team moet beoordelen welk leven, dat van de vjouw of dat van de vrucht, in een bepaalde situatie meer beschermwaardig is. We zijn absoluut tegen het zelfbeschikkingsrecht van de vrouw. Tevens is het de taak van het team te bekijken of er voldoende reden is om aan te nemen dat bij uitdraging van de zwangerschap het psychisch of lichamelijk welzijn van de vrouw in gevaar komt. Uiteindelijk beslist de arts of hij het advies van het team al dan niet naast zich neerlegt", (het advies is niet bindend). Op dit punt was Prof. Janssens het volledig met Mej. van Leeuwen eens: „De arts heeft de plicht om in samenwerking met anderen zorgvuldig na te gaan, of hij de vrijmoedigheid kan opbrengen, de abortus te verrichten. Daartoe moet ik, als arts, van te voren alle psychische en fysieke condities onderzoeken; wanneer ik b.v. bij een vrouw de baarmoeder ga wegnemen onderzoek ik ook eerst of hart en longen goed funktioneren." Te vaak echter ontbreekt de arts bij het vooronderzoek, terwijl deze juist de verantwoordelijkheid draagt voor de te nemen beslissing." Zelfbeschikkingsrecht Hillie Molenaar vind, dat de hele abortuskwestie veel te veel werd opgeblazen: ,.Men maakt van een scheet een donderslag, zoals de Friezen zeggen. Vrouwen zijn echt zelf wel in staat zelfstandig een beslissing te nemen. Hulp hebben ze hoogstens nodig bij het vormen van hun besluit. In de nood hebben zij slechts mensen nodig, die naar hun problemen willen luisteren en hen desgevraagd van advies willen dienen, uiteindelijk moeten zij de beslissing zelf nemen, want het gaat om hun lichaam en om hun toekomst." Ook meende zij, dat juist die mensen, die inzake abortus met het Evangelie in de hand klaar staan, in andere kwesties aangaande het al dan niet beëindigen van leven, over 't algemeen minder scrupules vertonen. Strafbaarstelling De door de confessionelen voorgestelde direkte strafbaarstelling ondervond zware kritiek van dr. Roethof: „De abortus moet juist uit het Wetboek van Strafrecht. Anders blijft er om de hele abortus-zaak een taboe-sfeer hangen, zoals het plegen

Vervolg op pagina 6

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen