Ad Valvas 1974-1975 - pagina 27

AD VALVAS — 6 SEPTEMBER 1974

WAT DOET DE VU IN ZAMBIA? X

Kontakten met andere, ook buitenlandse, instellingen zijn voor een universiteit onontbeerlijk. De Vrije Universiteit maakt hierop geen uitzondering. Naast de (bekende) overeenkomst met de Zuid-Afrikaanse universiteit van Potchefstroom heeft de VU o.a. ook kontakten in Indonesië, Ghana, Tanzania, Zaire en Zambia. . ,. , j . ^ 77- ^ In veel gevallen worden VU-medewerkers voor enkele jaren aan deze buitenlandse instellingen 'uitgeleend'. Het resultaat is vaak én voor de man in kwestie als voor het land waar hij zijn onderzoek verricht uitermate nuttig. Echter het heeft ook nadelen. Door de meestal bedroevende kommunikatiemogelijkheden verliest men een groot gedeelte van collega's, vrienden en kennissen uit het oog. Over het in den vreemde gehouden onderzoek verneemt men buiten de fakulteit meestal weinig. 2 VU-medewerkers die al enige tijd in deze positie verkeren zijn: dr. Henk van Ruller en dr. Lammert de Jong. In het kader van het Programma voor Universitaire Projekten, werkt de VU samen met de Universiteit van Zambia aan een projekt van de Zambiaanse regering ter verbetering van het distritksbestuur op het platteland. _ ,.,.., ^„„i^^^^r, 10 studenten en een wetenschappelijk medewerker gingen m Zambia kijken naar en deelnemen aan het onderzoek. Hans Bos ging met hen mee en vroeg aan Henk van Ruller en Lammert ae Jong wat hun werk nu precies inhield. aan de VU. Want het kollege liep van amerikanen die voor een enAd Valvas: Ik vermoed dat er hartstikke dood op de theorie terweinig m,ensen aan de VU zijn kel kollege komen overvliegen. En wyi niemand enig benul had van die weten dat jullie in Zambia dan daarvan een dissertatie schrijde praktyk. Ze zaten met allerlei zitten. Kun je in het kort zeg- ven. Maar research gedaan door moeiiyke woorden te meieren en zambianen is schaars. gen wat jullie hier doen? niemand wist waarover hy praatte. Henk: In ons werk hier heben wij A.V.: Zijn jullie onderling in- Er moest dan ook feitenmateriaal drie belangrijke doelstellingen. wisselbaar of hebben jullie ie- te voorscliyn komen. Ruud heeft in 0 WÜ proberen een gedegen stuk der een eigen taak afgesproken. dat j aar minstens 4 of 5 case-studies onderzoek uit te voeren naar En hoe is dat in het verleden verzameld. Maar hy had nog twee de bestuurlijke problemen op andere opdrachten n.1. goede kongeiveest? het platteland. takten leggen In Zambia en na te Henk: Bij de start waren er be0 Wij proberen ons werk, dat paalde dingen die ik alleen deed. gaan of er mogeiykheden bestonwil zeggen het opbouwen van Lammert moest nog ingewerkt den om een onderzoek te doen. een onderzoeksafdeling in worden. Na verloop van tijd zijn Dat heeft hy zeer intensief gedaan. Zambia, te zambianiseren. By de UNZA (University of Zam0 Op verzoek adviseren wij de we inwisselbaar geworden. bia) had men er wel oren naar Zambiaanse regering. A.V.: Kunnen jullie wat meer vanwege de belangstelling van de Onze werkzaamheden hier hanvertellen over het projekt? Hoe regering voor rural development, gen natuurlijk nauw samen met is het projekt bijvoorbeeld op- d.w.z. het ontwikkelen van het onze pogingen deze doelstellingen platteland buiten de 'line of rail' gezet? te bereiken. Maar heit eerste punt die loopt tussen Livingstone en Henk: Je bedoelt de organisatovergt toch wel de meeste tyd, sa- rische structuur? Dan is het misChllilabombwe. En de belangrijkmen met het opschrijven en anaschien goed om het hele verhaal ste partner is het gouvernement lyseren van de gegevens. Verder te vertellen. Omstreeks '64/'65 van Zambia, dat in het projekt heb ik er dit jaar veel aandacht zit via NIPA (het National Inwas er op de VU vrij veel belangaan besteed om te zorgen dat de stelling voor ontwikkelingswerk en stitute of Public Administration). condities voor formele zambianiHet is een onderdeel van de permet name de 'development admisatie zo gimstig mogelijk zyn. En nistration'. In onze studieopzet soneelsadministratie van het gouten opzichte van het 3e doel konden de studenten een eigen vernement van Zambia. NIPA wordt zo af en toe wat gedaan. voorkeur indienen en er was algeeft kursussen voor ambtenaren, In het verleden was het belangtijd een vrvj grote groep (zo'n 20 van drie jaar tot een week, van rijker. De Zambiaanse regering ä 30 man) die development ad- hoog tot laag, en van allerlei soort. geeft ons geen specifieke vraagministration koos. Op een gege- En NIPA, dat hebben we later stukken. Als we nu adviseren is ven moment studeerde Ruud Kapontdekt, dat steunt voor een bedat meestal op ons eigen verzoek. teyn af, die al enkele Jaren deze langryk deel op buitenlanders. Ze In het verleden is dat wel anders seminars organiseerde. Hy had beschikken byna niet over gegeweest. erg veel belangstelling voor inter- schreven lesmateriaal. Dat is er ook niet, en Je kunt niet verwachnationale vraagstukken. Hy heeft Lammert: De organisatie van re- toen van de VU geld gekregen om ten dat ze eigen lesmateriaal gaan search wordt veel door zambla- anderhalf jaar in Zambia te gaan samenstellen. De hele zaak is er nen zelf gedaan Minder op ons werken (dat was in '68). Van dat nu op gericht om casestudies en eigen terrein dan wel op het tergeld heeft hij een auto en een stukken te maken die kimnen rein van de sociologie. Er is met caravan gekocht waarmee hij van f unktloneren in het onderwys aan name veel leeronderzoek. AfhanKaapstad naar Zambia Is gereden. hogere ambtenaren. Dat betekent kelijk van de welwillendheid en Wat dat de research-unit van NIPA hy daar moest doen was in de tijd die de docenten er voor één opzicht verschrikkeiyk helder, In de eerste plaats voor zichzelf over hebben. Daarnaast is er een n.1. praktisch materiaal ophalen werkt. Toen heeft Ruud kontakt heleboel 'phd' onderzoek, vooral opgenomen met Nederland en hebben wy op de afdeling bestuurskunde een onderzoek in elLAMMERT DE JONG kaar getimmerd. Dat was Juist in > \ Ä '\f,<;'-.»\~-i?de tyd dat er een politieke spanning was in Zambia; er werd een nieuwe politieke party gevormd, die gebaseerd was op het meest aktieve gedeelte van de bevolking. In die politiek onzekere situatie voelde men weinig voor pottenkykers die het bestuurssysteem wilden onderzoeken. Met andere woorden, toen Ruud na dat Jaar terugkwam hoorden we een lange tyd niets meer. Totdat we onverwacht het bericht kegen dat er een onderzoek gehouden kon worden naar de bestuuriyke verhoudingen op het platteland. Ruud is in datzelfde Jaar (begin '71) teruggegaan en heeft met een aantal anderen in het eerste jaar een ongeloofiyk stuk research gedaan. Daaruit is toen een rapport en een beleidsadvies voor de Zambiaanse overheid voortgekomen en dat werd daarna zo'n beetje het visitekaartje. De VU is in dit geheel dus een partner, maar kan de kosten van een dergeUjk projekt niet alleen dragen. Het NUFFIC was wel bereid om een subsidie te verlenen en er mag nu in 5 jaar maximaal 1 miljoen aan het projekt uitgegeven worden. A.V.: Je zei een dezer dagen dat je een stuk politieke research doet, dus werk dat politieke gevolgen kan hebben. Heb je het idee dat je daardoor belemmerd word; dat je teveel rekening moet houden met de politieke kant van de zaak? Henk: Ik heb er geen last van. Ik heb nog nooit anders dan politiek onderzoek gedaan. Op het moment dat ik verhinderd zou worden houd ik er mee op. In het Seren-

';|i;V-;/j/

HENK VAN RULLER je-distrikt zyn er veel problemen met Jehova-getuigen. Iemand die zodanig Jehova-getuige is dat hy geen Ud van de party (UNIP) wil worden kan geen vergunning krygen om handel te dryven. By de wet is discrimineren echter verboden. By myn onderzoek kwam de vraag naar voren of ik het probleem recht voor zyn raap zou opschryven of niet. Ik heb toen het volgende gedaan: 1. zeer zorgvuldig de feiten onderzocht. 2. de situatie proberen te verklaren, waarom bepaalde relaties voorkomen. 3. opgemerkt dat het Juridisch niet door de beugel kon. 4. en vervolgens opgemerkt dat degenen aan wie die handelsvergunning onthouden wordt daar niet tegen protesteren. 5. en tenslotte voorgesteld om d.m.v. een procedure op te nemen in de grondwet deze onrechtvaardigheid ongedaan te maken. Ik heb dit laten lezen aan een groot aantal mensen, nauwkeurig naar him kommentaar geluisterd. Of ze er moeite mee hadden. Of ze vonden of dat dat zo wel kon. Men vond dat het wel gezegd mocht worden en dat de formulering begripvol was. Daarna heb ik deze uitslag gebruikt als examenstuk by een civil-service examen. De examinandi hebben het hele stuk doorgelezen maar wel het hele probleem omzeild. En dat gaf dus aan dat het een heet hangyzer was. "Sa. voor de rest Is het ongewyzigd gepubliceerd. En als het niet geaccepteerd was, was ik het nog nauwkeuriger gaan uitzoeken. A:V.: Hoe gaat het projekt er in de toekomst uitzien? Lammert: Het is de bedoeling dat ik hier biyf tot maart '76, om de -relaties tussen de mensen op subdlstriktsniveau en hun bestuuriyke en politieke organisatie te onderzoeken. Henk: Er komt een rapport over 'administration for rural development'. Zoals het er nu uitziet komt daar aan de orde wat administratie op het distriktsniveau is, hoe het werkt ten opzichte van de problemen op het platteland, wat een volksorganisatie is en het verband tussen deze organisaties en het bestuur.

A.V.: Dat betekent dat de VU zich na maart '76 niet meer met het projekt bezighoudt? Lammert: Ik ga in leder geval nog een paar maanden onderzoek doen in Chipata. Daarna ga ik aan het eindrapport werken. Maart '76 zal Inderdaad het einde zyn van de medewerking van de VU omdat de begroting niet verder reikt. De bedoeling is dat dan het onderzoek wordt overgenomen door een researchteam van het NIPA. A.V.: Als je het projekt bekijkt, vind je dat dan een stukje ontwikkelingshulp? Henk: Eeriyk gezegd heb Ik erg veel moeite met het woord ontwikkelingshulp of ontwikkelingssamenwerking. De essentie ervan is dat naar myn gevoel de 'state of mhid', zoals die by de mensen hier aanwezig is, moet worden opgewekt by de mensen In het westen. Terwyi hier een beetje meer aktivlteit nodig is, moeten we in het westen wat minderen. De een heeft te weinig wat de andere teveel heeft. Ik heb hier meer opgestoken, dan ik kan overbrengen; gewoonweg gezien hoe Je moet leven om nulgroei te veroorzaken in het westen. Maar nulgroei is niet hier aanvaardbaar, dat zou betekenen: — grote kindersterfte — analfabetisme — regelmatige hongersnood, dit aUes is natuuriyk niet te accepteren. Wat we gedaan hebben is niet zozeer ontwikkelingssamenwerking maar, een bydrage geleverd aan de communicatie; feiten ophalen en in de opleiding van NIPA introduceren en te gebruiken, inplaats van het oplepelen van het in het westen geschreven boeken (engelstalig). Terwyi er wat in Zambia zélf gebeurt by hoge uitzondering in een discussie voorkomt en niet in geschreven vorm voorhanden is. Dit is een communicatieprobleem, want trahiingsmateriaal moet gebaseerd zyn op de aktuele situatie. De stad b.v. weet niet wat er op het platteland gebeurt. Wat we doen is het opsporen van feiten en die algertieen inbrengen. Ik dacht niet dat Je dat ontwikkelingssamenwerking kunt noemen. Het is maar de vraag of we dat in Nederland onder de knie hebben. Lammert: Ik geloof van wel. Wat

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen