Ad Valvas 1974-1975 - pagina 40

4

PROF. DIEPENHORST:

Geen reden tot paniek I n zün rectorale rede t e r gelegenheid v a n de opening van h e t nieuwe academische j a a r constateerde prof. I. A. Diepenhorst d a t er, ondanks vele problemen waarmee d e universiteit worstelt, weinig aanleiding is voor diepe bezorgheid en nog minder voor paniek. Prof. Diepenhorst kruidde zUn toespraak zoals gewoonlijk m e t een rijk scala a a n anecdotes en citaten in een bijeenkomst waar (zoals hij h e t zelf zei) 'de blaarkoppen m e t witte beffen' ontbraken. Hij signaleerde een zekere matheid in de universitaire kring, vermeldde nog eens de problemen v a n de steeds toenemende stroom studenten, en sprak zich uit vóór selectie en Posthumus en tégen h e t planningssysteem volgens Mc Kinsey. De opmerking van de 'blaarkoppen met witte beffen' sloeg op h e t veranderde ceremonieel van de bijeenkomst. De bijeenkomst was dit j a a r georganiseerd door de universiteitsraad (als hoogste b e sturend orgaan) en kwam in de plaats van twee afzonderlijke vroegere plechtigheden; de zogen, lotgevallenrede en de opening der lessen. De lotgevallenrede, die vroeger door de rector werd uitgesproken, werd n u uitgesproken door dr. K. van Nes als voorzitter van h e t college van bestuur. Dit omdat het hele CvB v e r a n t woordelijk is voor het verslag,, zo motiveerde dr. P. Kuijper in z^n welkomstwoord. Hij vertelde d a t men direct n a de invoering van de WUB in 1972 er al over was gaan denken om dit ceremonieel te wijzigen en n u was het er dan van gekomen. De samenstelling van de stoet was overeenkomstig gewijzigd I n plaats van pedel en verklede hoogleraren zoals vroeger bestond de stoet n u uit het moderamen van de UR, een afvaardiging van de Vereniging, h e t CvB en het college van decanen. Nadat dr. Kuijper als de voorzitter van de UR de bijeenkomst h a d ingeleid gaf h y h e t woord aan dr. Van Nes voor de lotgevallenrede. Een kort verslag d a a r -

van vond u al in de vorige Ad Valvas terwyi we ook nog nader a a n d a c h t zullen schenken a a n de nota 'Universitair onderzoek' v a n prof. Jonker waaruit dr. Van Nes een stuk citeerde. D a a r n a kwam prof. Diepenhorst a a n h e t woord. MATHEID Hij constateerde een zekere m a t heid in de universitaire kring ook onder hoogleraren: ' . . . w i e enkele j a r e n professor is vraagt zich af of hij k a n blijven en duikt terug in de maatschappij, d a n wel zoekt een voor zijn besef minder i n spanning vragende bestuurlijke functie. Het geregeld verblijven onder zich m e t de grootste zorgvuldigheid uiterst rafelig kledende en hoewel kwistig gepruikt, zich zelden Jiammende studenten is wat veel gevergd.' Ook zij óp wie landelijk of instellingsgewijs het bestuur van u n i versiteiten en hogescholen drukt, kennen tegenwoordig enige neerslachtigheid; de huidige breedsprakigheid brengt teleurstelling en de dikwijls kostbare organisatie verontrust. Dure krachten zijn te zeer betrokken bij bestuurscolleges, commissies enz. By h e t technisch en administratief personeel ergert men zich a a n groe-

INGEZONDEN

HET VERDRAG MET DE P.U.

Ad Valvas van 23 augustus m a a k te melding van h e t voorstel van h e t Kollege v a n Bestuur a a n de Universiteitsraad om in h e t kader van het afwerken van de procedure t o t wijziging v a n h e t verdrag van de V.U. met de P.U. een delegatie n a a r Pot-Chefstroom t e sturen. De universiteitsraad verwees in zijn vergadering van 27 aug. dit agendapmit n a a r de r a a d in nieuwe samenstelling en hij wilde h e t in een breder leader geplaatst zien. E n terecht. H e t K v B was wel erg voorbarig m e t h e t procedurevoorstel. I n de eerste plaats k a n h e t K v B zijn ijver om deze zaak af t e wikkelen nergens a a n ontlenen. Op 22 november 1973 krijgt h e t KvB v a n h e t moderamen van de U R het verzoek een concept-brief a a n de P.U. te schrijven. Op zijn vergadering van 26 februari 1974 verklaart de r a a d zich behoudens enkele zinsneden m e t h e t schrijven akkoord: de P.U. krijgt t e horen d a t de V.U. het apartheidssysteem afwijst; zich via h e t h u i dige verdrag hieraan medeplichtig acht; h e t verdrag wil wijzigen en dit in principe wel in mondeling overleg wil doen. Maar 'voordat u en wij besluiten tot m o n deling overleg over te gaan, zou echter n a a r onze mening moeten worden nagegaan of dit zinvol lijkt te ziJn. Mede m e t h e t oog daarop zouden wij uw komment a a r (op de visie van de V.U.) op prijs stellen.' Rektor Bingle van de P.U. geeft dan in een brief van 19 april zijn kommentaar en vindt d a t we m a a r gauw moeten komen p r a ten. Voor h e t K v B is de reaktie te onduidelijk. Er is 'nog geen voldoende helderheid aanwezig voor onze universiteitsraad om te besluiten of hij deze uitnodiging wel of niet zal aanvaarden.*

Overigens h a d h e t KvB verzuimd de U R t e vragen of dit inderdaad zo was. Het bestuur meende w a a r schijnlijk d a t het, als h e t gevraagd was om één concept-brief op t e stellen, de procedure verder ook m a a r moest afwikkelen. De gevraagde helderheid geeft de heer Bingle toch in een'brief d.d. 31 juli: 'Wil u slegs 'n skriftelike erkenning v a n my h ê d a t m y Universiteit op die Suid-Afrikaanse regeringsbeleid s t a a n oor hierdie aanleentheid? As dit so is d a n h e t u dit hiermee. W a a r o p k a n dit anders staan? Wil u hier die erkenning h ê om die overeenkoms tussen ons universiteite op grond van u gewaande begrip van apartheid af te sny? Is u d a n bevrees om hierheen te kom en die werkillkheid self waar te n e m e n en u te vergewis dat in hier die opset veel meer sit a s w a a r van u bewus is? Is dit 'n wyse van doen vir imiversiteite w a t huUe steeds daarop beroem d a t hulle wetenskaplik te werk gaan op alle vlakke-veral k a n hulle nie oordele vel op horen-zeg-gen nie!' Hierna meent h e t K v B de UR te moeten voorstellen een delegatie te sturen; de schriftelijke gedachtenwisseling is niet erg zinvol meer, mede gezien de toon v a n de briefwisseling. Een vreemde gang van zaken om een kwestie waar de r a a d een principieel s t a n d p u n t over moet innemen — nml. heeft de U R door de briefwisseling voldoende gegevens om h e t verdrag n u te wijzigen; m e t als uiterste konsekwentie een wijziging die een o p heffing inhoudt? Of vindt de r a a d dat er nog verder van gedachten moet worden gewisseld? — op de agenda als een procedur. rele moeilijkheid op t e voeren omd a t P.U.-brieven een geïrriteerde toon hebben. Het Kvg-voorstel ifrordt nog voor-

pen studenten, die zonder offers te brengen erf verantwoordelijkheid te dragen zich m e t vakverenigingen vergelijken. SCHAALVEEGROTING Door de schaalvergroting ziJn de universiteiten tegenwoordig vrijwel onmogelijk t e h a n t e r e n . A a n de kleinere instellingen zoals de VU k a n m e t moeite bereikt worden d a t m e n nog iets van elkaar afweet, al zijn sommigen t e gemakzuchtig om d a a r enige moeite voor te doen. Hiervoor h a d prof. Diepenhorst geen goed woord over temeer d a a r m e n zodra h e t g a a t om het krijgen van ruimte, i n strumentaria en personeel, elkaar ineens heel goed blijkt t e k u n n e n vinden. De studententoevloed benauwt. Met de pijlsnel omhoogschietende cijfers der aankomende studenten regende h e t verwijten en werd de overheid een falend beleid ten laste gelegd. Deze situatie werd nog "ingewikkelder toen men vanuit de studentenwereld met k r a c h t het recht op studie ging poneren. Men wilde meer greep verkrijgen op de gang van zaken a a n universiteiten en h o gescholen en verlangde algemene democratisering. 'Het universitaire bestel werd beschouwd als nauw verweven met de gevestigde maatschappelijke en politieke orde, die door eigenbelang gedragen en door ongerechtigheid gestempeld, diende te worden omgezet.' Men predikt daarbij op schoolmeesterachtige wijze, weinig doordacht een star n e o - m a r xisme aldus prof. Diepenhorst. De WUB is verklaarbaar e n werkt niet onbevredigend bij verstandig gebruik, m a a r gelezen op de m a -

bariger als we de inhoudeiyke k a n t van de zaak nog eens bezien. '2.3. De P.U.-brieven bieden e n kele aanknopingspunten voor verder overleg over de wijziging v a n de overeenkomst: a) De P.U. blijkt bereid te zijn tot dit overleg; b) De P.U. is in principe bereid tot een 'kritische gedachtenwisseling over h e t rassenvraagstuk i n h e t algemeen en over de apartheid in Zuid-Afrika in h e t bijzonder'. 2.4. Of het overleg t o t overeenstemming zal k u n n e n leiden, is nog niet te bepalen. 3 Zekerheid t e n aanzien van de mogelijke overeen stemming tussen P.U. en V.U. over wijziging van de overeenkomst behoeft geen voorwaarde t e zijn voor h e t zenden v a n een delegatie ' De delegatie krijgt o.a. als opd r a c h t m e e : ' a a n de h a n d v a n de gevoerde briefwisseling in kritische gedachtenwisseling m e t de P.U- te treden over w a t in deze brlven a a n de orde is gesteld.' En zij moet n a g a a n of h e t wijzigen niet begeleid k a n worden door een interdisciplinair wetenschappelij k onderzoek, door wetenschappers uit de beide universiteiten te verrichten, empirics en normatief georiënteerd, v a n de problemen verbonden a a n groepsverhoudingen, toegespitst op nationalisme en racisme. Als we ons het door het Kvb geformuleerde V.U.-standpunt h e r innere.i en de P.U.-stellingname uit de laatste brief van rektor Bingle en als we a a n n e m e n d a t de V.U. Juist wel wetenschappelijk te werk is gegaan bij h e t zich tegen de apartheid verklaren en a a n n e m e n dat de P.U. achter h e t zuid-afrikaanse regeringsbeleid blijft staan, zal h e t d a n ooit tot overeenstemming k u n n e n komen? Hebben we d a n geen zekerheid over de onmogelijkheid van overeenstemming? W a t betekent een normatief onderzoek als er v a n verschillende waarden wordt uitgegaan? Het hele onderzoeksvoorstel isrniet voor niets al eens eerder in de ijskast gezet! Eén ding is zeker; h e t a r g u m e n t d a t er onduidelijkheid bestaat

nier waarop de duivel de bijbel raadpleegt leidt zij tot ongewenste resultaten en verhindert een vlot universitair bestuur. De noodgedwongen keuze tussen links of rechts (een eigenmachtig t e rugbrengen van een groot a a n t a l mogelijkheden t o t slechts twee) heeft of op de ene of op de a n dere helft v a n 's mensen geestelijke vermogens een zekere verlammende uitwerking. De studenten kunnen gelijk h e b ben m e t protesten tegen een t e ver gaande massificatie m a a r ze hebben ongelijk m e t h u n a c h t e r docht: d e bedoeling om studenten t e kneden t o t handlangers v a n een zelfzuchtige samenleving Is niet aanwezig. M a a r de W U B rekent, door overmatige organisatorische eisen te stellen, niet m e t de eigenlijke werkzaamheid v a n hoogleraren; er wordt een zee v a n stukken over h e n uitgestort. E n departementale en bestuurlijke instanties die a a n het begin v a n de zomermaanden in een toenemende enquetebronst raken, plegen d a n de docenten t e onthalen op uitvoerige vragenlijsten, kennelijk v a n mening d a t deze h u n academische vakanties niet beter kunnen besteden d a n met het invullen van deze p a pieren. SELECTIE Overigens vraagt prof. Diepenhorst zich af of een grote universiteit goedkoper is d a n een tweetal kleinere. I n ieder geval vindt hij d a t selectie in h e t wetenschappelyk onderwijs niet moet worden afgewezen: 'Zo goed als h e t p a d n a a r het kunstenaarschap voor ieder bewandelbaar dient te zijn is dit met de n a a r de academische graden voerende wegen h e t geval Doch in beide gevallen dienen h e t de geschikten te wezen'. Ook al worden er fouten gemaakt selectie is onmisbaar. Bij h e t u i t reiken van het rijbewijs en vliegbrevet, weet ieder uit intuïtie wat tegen bestrijders van selectie h e t juiste s t a n d p u n t is Evenzo mogen de stuntelende chirurg, de o n h a n dige t a n d a r t s en de enkel v a n vermoeiende bespraaktheid levende theoloog niet door de mazen van h e t academische net glippen. Herstructurering is onvermijdelijk omdat het n u eenmaal niet voor iedereen is weggelegd zich op een wetenschappelijke loopbaan te richten en de opleiding d a a r toe zeer kostbaar is. Snelle be-

over het P.U.-standpunt is vervallen. De tweede brief van h e t K v B heeft zijn doel niet gemist! De PKV-fraktie meent echter op grond van h e t bovenstaaïide d a t er uit de nieuwe gegevens verkeerde konklusies worden getrokken. Wij m e n e n t e k u n n e n k o n kluderen d a t h e t PKV-voorstel van vorig j a a r om h e t verdrag te verbreken terecht is geweest. We zullen, warmeer de P.U.-V.U.band weer a a n de orde komt, ons oude voorstel m e t meer reden o p nieuw k u n n e n inbrengen en zullen dit ook doen. Namens de HANS VAN

PKV-fraktie: DIJK

sparingen zijn hiervan overigens niet te verwachten volgens prof. Diepenhorst. Maar de universitaire opleiding zal veranderen; h e t levenslang studeren r a a k t in e n er wordt al voorspeld d a t diplomats m e t beperkte werkduur zullen worden uitgegeven. GEEN PANIEK De universiteiten zullen zich h a n d h a v e n . Al dreigen zij hier en d a a r wetenschappelijke snelbuffetten t e worden, al k u n n e n zij tijdelijk h u n aantrekkeiykheid verliezen door vermassalisering en verzakelijking, als zij volhardend blijven onderwijzen en speuren, indien z« t e n koste v a n alles willen vinden, is er weinig a a n leiding voor diepe bezorgdheid en nog minder voor paniek. De sterk centralistische planning die M c Klnsey propageert wijst Diepenhorst af; als v a n overheidswege prioriteiten zijn vastgesteld moet de rest a a n de instellingen worden overgelaten. Prof. Diepenhorst betreurt h e t wel d a t de i n stellingen zo weinig eenheid a a n de dag k u n n e n leggen in h u n s t a n d p u n t e n en vaak verzanden in eindeloze procedures. DE VU De theologie verloor zijn ereplaats in een ver terugliggend tijdvak en n a a r een samenbindende wijsgerige conceptie wordt tevergeefs gezocht. Het heilig vertrouwen in de menselijke rede Is verdwenen en er heerst groot meningsverschil over de -subjectiviteit v a n onderzoek. De VU heeft in dezen een t a a k . Of er a a n de VU op h e t ogenblik genoeg gedaan wordt a a n h e t grote probleem der mensheid: het verhoeden der vernietiging en de opbouw v a n de vrede betwijfelt prof. Diepenhorst Er liggen daar theologische, wijsgerige, ethische, juridische en natuurwetenschappelijke inspanning ten spüt e r n stige tekortkomingen. Het is als met h e t Britse k l i m a a t : iedereen klaagt erover m a a r niemand verbetert het. Toch zou prof. Diepenhorst als hij nu moest ikiezen weer a a n de VU gaan studeren, 'omdat zij zich op een geheel eigen wijze afhankelijk weet en daaruit k r a c h t k a n p u t t e n ook voor aanbrekende tijden.'

%

Besluiten ^ Universiteitsraad 1. De r a a d keurt de reglementen goed v a n de fakulteit der sociale wetenschappen; subfakulteit der sociaal-culturele wetenschappen; subfakulteit der politikologie; subfakulteit der sociologie; subfakulteit der niet-westerse sociologie en culturele a n t r o pologie. 2. De artikelen I. 5., I I . 38 tot en met 40 en I I I . 11 V.U.R. worden gewijzigd. 3. Het Reglement van Orde wordt op een a a n t a l p u n t e n gewijzigd.

Couperiii'TKecIstrijd Toor argel 1 9 7 4 I n h e t n a j a a r van 1974 zal voor de tweede maal de Couperin-wedstrijd worden gehouden. Deelname staat open voor alle leden van de Universitaire Gemeenschap en van h e t VU Ziekenhuis. De winnaar krijgt de Couperin-medaille aangeboden, tevens m a g hiJ een lunchpauze-concert verzorgen. De prestaties zullen worden beoordeeld door een jury bestaande uit Gustav Leonhardt, Ewald Kooiman en prof. dr. P. C. Stam. Te spelen werken Voorronde: Guilain Suite du premier ton, daaruit de volgende delen: Plein jeu; Trio; Basse de trompette; Récit. Finale: de deelnemers die toegelaten worden tot de openbare finale, spelen als verplicht werk de volgende delen uit de Messe pour les P a roisses van Prangois Couperin: Plein jeu Et in t e r r a P a x (Ie Couplet Gloria) Trio ä 2 dessus de Chromhorne et la basse de Tierce (5e Couplet Gloria) Dialogue sur les grands jeux (9e Couplet Gloria) Dialogue en trio du Cornet et de la Tierce (8e Couplet Gloria) Naast h e t verplichte werk zal de finalist een vrij werk dienen te spelen, d a t ongeveer 5 m i n u t e n zal duren. De besloten voorronde zal worden gehouden omstreeks half november, de openbare finale begin december. De deelnemers zullen gelegenheid krijgen zich m e t het Couperin-orgel vertrouwd te maken. Opgave mogelijk tot en met 35 september a ä n fiet secretariaat Tfoaperin-wet strijd, p / a Bureau Pers en Voorlichting VU, Hoofdgebouw k a m e r ID-02.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen