Ad Valvas 1974-1975 - pagina 223

A D V A L V A S — 24 J A N U A R I 1975

AGEREN TEGEN HERSTRUCTURING HEEFT NOG ZIN OU het moeten zijn. Ja, je kunt jmands vrije tijd en werktijd ook loeilijk uit elkaar halen. Je bent ^ageerd in je taak of je bent et niet. En zit dan niet te zeuren ver die auteursrechten alsof je van at geld zou moeten leven. A ls dat imeenschapsgeld er niet geweest /as, was hij ook nooit zover geko­ len dat hij dat boek kon schrijven, adan moet je niet zeuren over: de lelft heb ik thuis gedaan en alleen lat stukje in de tijd van de univer­ iteit.' ERPLICHTE L I T E R A T U U R minstens twee gevallen wordt t, mo leschi imdelijk dat ook de studenten ge­ chap. lupeerd kunnen worden door de iitonome beslissingsbevoegdheid au de universitaire auteur over ijn honorarium en veelal samen­ deb langend daarmee de vorm van zijn loek. Het eerste betreft de 'ver­ 'an m ke ilichte literatuur' waardoor de r woi loogleraar aan zijn studenten ver­ huidi lient. Het tweede de coUegedicta­ er sn die eerst gratis op stencil wor­ iui co lm uitgegeven, en dan opeens al­ vra een als 'duur' boek te koop zijn. je ni /oorbeeld van het laatste vormt >ie ov Beginselen van het strafrecht' van ije tl irof. mr. Ch. Enschedé. Deze ver­ ande khte literatuur werd voor een ge­ ;emee leelte gratis op stencil uitgedeeld, nnis otdat hij alleen nog maar in een in «ek (van nu twintig gulden) te inisv( rijgen was. Cammelbeeck wijst er­ egeni ip dat het uitgeven van dictaten >oglei werk( :hrift >aar lals; Kluvï ;aatl

iet als v e r p l i c h t in d e l e e r o p d r a c h t ian de d o c e n t g e n o e m d w o r d t . H i j OU het n i e t t e m i n e e n r e d e l i j k e z a a k lindea als e r e e n r e g e l i n g k w a m , laarin h e t v e r s t r e k k e n v a n d i c t a t e n ot de v e r p l i c h t i n g v a n h o o g l e r a r e n lerekend z o u w o r d e n . H i j h e e f t e r «lang bij, d a t d e l e e r s t o f z o g o e d iterda logelijk o v e r k o m t . E n d a n h e e f t hij Verd r ook m a a r v o o r t e z o r g e n d a t d i e linisti lictaten e r k o m e n , g r a t i s of h e e l Kam« joedkoop.' betro i'oor die d o c e n t e n d i e h u n c o l l e g e ­ eurs» lictaat e e n w a t a a n t r e k k e l i j k e r j a s ­ jlerar e geven, s p e e l t v o o r a l d e t o e g a n k e ­ conde ijkheid bij e e n z o g r o o t m o g e l i j k ad, de m verbal een a kunn iteitsb in hoogi gruw er n( afwi

lUTEURS­ ECHTEN

gezeg more ht.H ;ze ni en l a r if

noeie nogei n h neve rersit leer iverb ;rsitai g rdani met r. J wem is. 0( Ie la tijd liet VI viere unive de ve uitspt zoudl 1 willi cht d ;emee 1 deg

in.

tVat krügt de wetenschappelqke luteur van zijn uitgever? Een ntwoord is niet zonder meer te seven, maar navraag bij zowel een kleinere als een grote uitgever^ leverde op dat een honorairum van 10 procent van de verkoopprgs normaal is. Dit kan oplopen tot 15 procent. Beide benadrukken dat met iedere uteur, over ieder boek een Individuele afspraak gemaakt ivordt. Factoren die dan bq het lalen van het honorarium meespelen zqn de te verwachten markt, de aanmaakkosten (duur formulezetwerk), de omvang. De kleine uitgeverq berekent soms ten 'tussen­in' percentage (5 tot ''/4 procent) voor een boek waarvan de prijs al aan de hoge liant is. De auteur krijgt daar soms voor de eerste druk, als het Werk zeker riskant of te duur wordt gevonden, helemaal niets. D e Ditgever neemt soms genoegen met een zeer bescheiden winst. Het afzien van een honorarium ontmoet, zegt de uitgevery, over bet algemeen weinig weerstand, wil op de eerste plaats zïjn wetenschappelQk werk toegankeiyk maken. Verdienen is niet de boofdzaak. De grote uitgeverij vertelt over de man die vrgwiliig 3izag van zijn honorarium, maar int was dan een heel nitzonderiyk geval. Hoofdzaak voor hem was dat hij een prachtig boek zou bijgen, met een mooie kaft en een beeldschone letter. En dat was Vanwege zqn esthetische eisen al duur genoeg uitgevallen. Het boek is nu verplichte literatuur voor zqn studenten, maar hij acht het tevens geschikt om het zgn collega's in bet buitenland te overhandigen. Beide uitgeverijen willen onder geen beding dat hun naam gepubliceerd wordt. De één uit Mncurrentie­overwegingen, de ander botweg omdat men er de Bood^aak niet van inziet.

publiek mee. Voor de universiteit betekent dat, aldus Verkade, duide­ lijk een zeker dilemma. 'Die heeft er belang bij dat het studiemateriaal zo goedkoop mogelijk is, maar aan de andere kant is er de behoefte na­ tionaal en liefst ook internationaal mee te tellen.' (Goodwill­argument), K L A P P E R STEIN Wat de verplichte literatuur betreft: sommige hoogleraren schromen er­ voor him boeken op te dringen (Heertje: daar heb ik een grote aar­ zeling in; Schuijt: Ik ben er zelf een beetje bang voor mijn eigen boeken als verplichte literatuur o p te geven), maar voor anderen is dat niet meer dan een logische zaak. 2 ^ stonden twee dikke, dure boe­ ken van prof. Kleerekoper jaren­ lang op de verplichte lijst voor het vak economie bij de politicologen, terwijl uit het tweede deel maar een klein onderdeel bestudeerd hoefde te worden. Is het wel zo redelijk dat een hoogleraar op die gedwon­ gen wijze extra aan zijn studenten verdient? In de juridische faculteit wordt al jarenlang een strijd gevoerd over de zogeheten Klapper Stein, niet ver­ plicht, wel door iedereen gebruikt omdat het de kans te slagen voor het tentamen aanmerkelijk ver­ hoogt, én duur: 65 gulden. Een plan van de Jfas om het boek zelf te verkopen en zo de boekhandels­ marge van 40 pet. uit te schakelen, vond bij Stein geen weerklank. D e klapper is, zegt hij, een particuliere uitgave, en bij vele van zijn colle­ ga's zouden er ernstige bezwaren tegen het gebruik ervan door de studenten bestaan. 'Het lijkt mij ouder deze omstandigheden niet op­ portuun, dat deze door de Jfas zou­ den worden verkocht.' Een argument dat door niet ieder­ een in de juridische faculteit even serieus genomen wordt. Dat het goedkoper kan heeft inmid­ dels het 'Kollektief witdrukken" bewezen, dat de Klapper Stein, met voorbijzien van de auteursrechten, voor 15 gulden op de markt heeft gebracht. De auteursrechthebbende Boitelle — prof. Stein heeft zijn rechten overgedragen — is hiervan op de hoogte en heeft nog geen pro­ test aangetekend. EXCUSES Boeken zijn duur. Uitgeverijen, boekwinkels en auteurs zitten boor­ devol excuses en verwijzen naar el­ kaar als het erom gaat de animator van die hoge prijs aan te wijzen. De juridische discussie over het auteursrecht van de universitaire werknemer zal nog wel even duren, zeker nu er de laatste tijd stemmen opgaan artikel 7 maar helemaal te schrappen. Een regeling over ne­ venwerkzaamheden zal het pro­ bleem waarschijnlijk nog weinig in zijn greep kunnen krijgen. O m toch een aanzet tot een veran­ dering te kunnen geven, wat losse suggesties van student Frans Pan­ holzer: 'Je zou het zo moeten rege­ len dat de universiteit het mede­ auteursrecht krijgt en verplicht is de uitgever die de laagste prijs re­ kent het boek te gunnen. Bovendien moet er meer gebruik gemaakt wor­ den van de studentenboekerij en de mogelijkheden om voor eigen ge­ bruik te foto­copiëren of een boek op micro­film te zetten. A ls je een fotocopieer­apparaat neerzet met de verplichte literatuur ernaast kom je niet in strijd met de auteurswet. D e mensen maken dan copieën voor eigen gebruik. En dat mag.' JEANNE BART

DOOMEN, IMMINK

redakteuren van Folia Civitas (GÜPD)

De politieke partijen staan er scepties tegenover Veel mensen, die gehoord hebben dat de SRVU, vele fakulteits­ verenigingen en studentenvakbonden in andere steden een zeer grote aktie tegen het wetsontwerp Herstrukturering gaan voeren, zeggen: 'Dat heeft toch geen zin, dat wetsontwerp komt er toch wel door, het ligt er immers al zo l a n g . . . ' Ik vermoed, dat niet alleen stafleden, maar ook veel studenten dat denken. En zo verwonderlqk is die gedachtengang niet, immers minister Van Kemenade Iaat niets anders van zich horen dan dat die wet nu eindelijk eens ingevoerd moet worden,' alle kritiek ten spqt. Op veel fakulteiten is het onder­ wijsprogramma verslechterd ten ge­ volge van het gebrek aan middelen, het onderzoek kan nog maar met de grootste moeite gedaan worden, selektie van studenten is niet van de lucht allemaal dingen die niet zo leuk zijn, en op grond waar­ van vele denken, dat het invoeren van de herstrukturering nu toch niet meer zoveel uitmaakt, ja, mis­ schien nog wel een oplossing biedt voor de problemen in het onder­ wijs. Velen, die eigenlijk grote be­ swaren tegen de voorgestelde her­ strukturering hadden en nog heb­ ben, verliezen op die manier de moed. Hieronder zullen we uiteen­ zetten, waarom dat volgens ons niet nodig is en waarom het volgens ons mogelijk is dat de hele universitaire gemeenschap zich kan verenigen achter de eis: Intrekking van het wetsontwerp herstrukturering! EINDVERSLAG KA MER­ KOMMISSIE Eindelijk is op 14 januari het eind­ verslag van de vaste kommissie voor onderwijs en wetenschappen verschenen. Het eindverslag dat het laatste kamerstuk is dat handelt over het wetsontwerp herstrukture­ ring. A lleen de minister en zijn staatssecretaris moeten nog een laatste reaktie hierop geven, en daarmee is dan de parlementaire behandeling van het wetsontwerp voldoende voorbereid. Wat hebben de partijen zoal te ver­ tellen? Allereerst de Partij van de A rbeid. Volgt deze partij kritiekloos de lijn van de PvdA ­mnister Van Kemena­ de? Niet het minst. In feite volgt nu de hele PvdA de kritiek, zoals die geformuleerd is door drs. K. Kolthoff, onderwijsdeskundige van de partij. Bij de PvdA blijft de vraag overend staan, „of de door de bewindslieden gekozen weg tot herstrukturering van het weten­ schappelijk onderwijs wel de best mogelijke oplossingen biedt voor de grote vraagstukken waarmee dit on­ derwijs zich thans ziet gekonfron­ teerd. Zij hadden in die opsommng (de memorie van antwoord, b.t.) als specifieke problemen in het bijzon­ der gemist de maatschappelijke en wetenschappelijke gebreken en de onderwijsdeskundige tekorten in grote sektoren van het wetenschap­ pelijk onderwijs, zowel naar inhoud als naar programmering." De PvdA zou liever zien, dat veel openlijker dan nu als doel zou worden ge­ steld: verbetering van het onderwijs, capaciteitsvergroting en kostenbe­ heersing. (Wat de ministers nu als doel lijken te stellen lijkt wel: het terugbrengen van de kursusduur tot 4 jaar). Volgens de PvdA moeten we ons dan ook steeds afvragen, of het wetsontwerp de middelen ver­ schaft om die doelen (verbetering . . . . etc.) te bereiken dat is een vraag waar de PvdA nog niet zo zeker van is. Het tweede bezwaar, waaraan de PvdA nogal zwaar tilt, wordt gevormd door de veranderde verdeling van taken en bevoegdhe­ den tussen de overheid en de instel­ lingen van wetenschappelijk onder­ wijs. De partij vraagt zich af, waar­ om de huidige mogelijkheden (be­ voegdheden in het kader van de WUB) niet eerst ten volle benut worden, alvorens over te gaan ­tot herverdeling van bevoegdheden. (De partij doelt hier op de uitlating van Van Kemenade, dat na invoe­ ring van de herstrukturering het ar­ tikel uit de WUB zal vervallen, waarin staat dat de subfakulteits­ raden het onderwijs — en onder­ zoeksprogramma vaststellen — bt). Vervolgens suggereert de PvdA de bewindslieden een aantal alterna­ tieve mogelijkheden: In plaats van de voorgestelde selek­ tieve propedeuse wil zij een eerste fase van het studieprogramma waarin een werkelijke „positieve" selektie centraal zal staan. A ange­ zien zoiets pas echt mogelijk zal

zijn wanneer er een systeem van hoger onderwijs is, dat een groot aantal verwijzingsmogelijkheden kent, stelt de PvdA voorlopig een eerste fase voor, waarin het onder­ wijs zoveel mogelijk is aangepast aan de verschillende groepen van studenten, zodat de tekorten in ken­ nis vroegtijdig gesignaleerd kunnen worden. De duur daarvan zou kun­ nen variëren van een half tot an­ derhalf jaar. Wat de lengte van de kursusduur betreft, sluit de PvdA aan bij de vorig jaar door de A cademische Raad gedane suggestie: vier tot zes jaar, niet uniform vastgelegd. Waarom? A rgumenten voor een „korte, initiële basisopleiding", zo­ als de minister die voorstelt, zijn er volgens de PvdA nauwelijks. Maat­ schappelijke, wetenschappelijke en onderwijskundige argumenten plei­ ten er voor om in de meeste studie­ richtingen zowel praktijk­ als re­ search­onderdelen waar mogelijk in het doktoraal­programma op te ne­ men. „Het zou wel erg toevallig zijn als een zodanige programme­ ring van de studie tot aan het dok­ toraal zou leiden tot een uniforme kursusduur als in het wetsontwerp Tenslotte doet de partij een sug­ gestie voor kostenbeheersing: kop­ pel het toe te wijzen bedrag niet aan de kursusduur, maar maak een verdeelsleutel, afgeleid van stan­ daardprogramma's met bijvoorbeeld een gemiddelde kursusduur van vier jaar. De instellingen zijn, als ze dit bedrag eenmaal hebben gekregen, vrij in de tijdsprogrammering. Afgezien van het laatste voorstel, waar wij niet zo gelukkig mee zijn (de bezuinigingen op het onderwijs kunnen volgens dat voorstel onge­ limiteerd doorgaan!), is dit kom­ mentaar van de PvdA duidelijk een vorm van zware kritiek op het wets­ voorstel; niet alleen enkele deel­ voorstellen worden gekritiseerd, maar zelfs het fundament van het hele voorstel. D E A N D E R E PA RTIJEN: De PPR vindt, dat het wetsontwerp voorstellen doet, die bij het bekend worden en eventueel ingaan van een geheel nieuw stelsel van hoger on­ derwijs (o.a. integratie H.B.O.­ W.O.) misschien weer op de helling moeten. De uniforme kursusduur­ vaststelling nog maar nauwelijks bekend zijn. D e C P N wijst de selektieve prope­ deuse en de kursusduurverkorting, alsmede het verdwijnen van het on­ derzoek uit de opleiding, volstrekt af. Deze partij wijst op de zware kritiek, die nu al jaren lang gespuid is, maar ook o p de alternatieve voorstellen, die intussen gedaan zijn. Bijvoorbeeld: het plan van 10 Groningse wetenschappelijk mede­ werkers, ('van programmna naar struktuur'), waarin een meer demo­ kratiese besluitvorming ten aatizien van de herprogrammering wordt gegarandeerd. Voorts »wijfelt deze partij aan de belofte, dat de her­ strukturering een einde zal maken aan de studentenstops. Immers, on­ langs nog kwam een rapport van de kommissie De Boer uit, waarin werd aangetoond dat het verdwij­ nen van stops onder de herstruktu­ rering op achtergehaalde gegevens berust, tenminste als de herstruktu­ rering niet gepaard zal gaan met een flinke uitbreiding van het aan­ tal middelen voor het WO. De confessionele partijen (KVP, C H U en A RP) spitsen hun bezwa­ ren toe op twee punten: • de samenhang tussen de herstruk­ turering en de in het vooruitzicht gestelde integratie tussen HBO en WO is veel te onduidelijk. Boven­ dien, als we echt toe willen naar één stelsel van hoger onderwijs, waarin vele differentiatiemgelijkhe­ den zijn, is het volgens deze par­ tijen de vraag, of de herstrukture­ ring wel genoeg toewerkt naar deze differentiatie.

•de kursusduur: de confessionelen vragen zich af, of de uniforme vaststelling van de kursusduur op 4 jaar wel op goede onderwijskun­ dige gronden berust. Verder tillen zij zwaar aan de procedure die do minister wil volgen bij beslissingen over de verlenging van de kursus­ duur. Zij vragen zich af of die pro­ cedure wel demokraties genoeg zal zijn. Daarbij komt, dat een vierjarige kursusduur volgens deze partijen wel erg krap zal zijn a h kM in aan­ merking komen voor een postdok­ toraal beroepsjaar slechts beperkt wordt tot een kleine groep studie­ richtingen, zoals de minister nu voorstelt. D e W D komt met haar kommen­ taar sterk in de richting van het kommentaar van de konfessionelen. Daarbij kritiseert zij de door de minister vastgestelde kriteria voor het in aanmerking komen voor een langere kursusduur: die kriteria zijn prakties niet toepasbaar. Ook de uiteindelijke beslissing, of een stu­ dierichting al dan niet in aanmer­ king komt voor een langere kursus­ duur, vindt zij niet demokraties (voorstel van Van Kemenade is, dat de minister uiteindelijk hierover be­ slist). MANIFESTATIE Uit het bovenstaande kun je aflei­ den, dat veel belangrijke partijen nog maar een klein opwippertje no­ dig zullen hebben, om te zeggen, dat het wetsontwerp moet worden ingetrokken. D e belangrijkste gebeurtenis in de komende tijd, die aan de politieke partijen maar natuurlijk ook aan de bewindslieden duidelijk moet ma­ ken dat het wetsontwerp onaan­ vaardbaar is voor de'universitaire wereld, is een grote manifestatie op 22 maart, waar stafleden en studen­ ten uit het hele land bijeen zullen komen om daar hun protest te be­ tuigen. Een manifestatie bovendien, waar veel attrakties zijn, zodat het voor ieder de moeite waard is om er heen te gaan. Wij zullen in één van de volgende nummers van A d Valvas schrijven over de eisen, die het LOG ,waar­ in de SRVU participeert) stelt, en over de verdere aktiviteiten, die in het kader van de kampagne tegen de herstukturering ondernomen zullen worden. Let op aankondigingen voor deze aktiviteiten; vooral ook op je eigen fakulteit, waar je subfakulteits­ groep­ of vereniging ongetwijfeld bezig is de herstrukturering op jouw subfakulteit te bestrijden. BARTIE

Voor de SRVU, THIJS, sekr. onderwijs

STUDENTEN­ ORGANISATIES STRAKS IN EIGEN BEHUIZING?

D e plannen voor een definitieve behuizing voor de SRVTJ, VUSO en andere zijn nog niet geheel uitge­ kristalliseerd. De gedachten gaan uit naar een ruimte met een eigen identiteit, dat wil zeggen een zelf­ standig gebouwtje of gebouw ofwel een gedeelte van bijvoorbeeld het (nog te bouwen) gammagabouw, m a a r met een eigen Ingang. Aldus de koncept­nota ir­ e groei en ruimtelijke ont\­'il ', ' ' ­ Vrije Universiteit van het Coh e van Bestuur. Zodra de verschi'lende bouwkundige mogelijkheden naast elkaar op tafel liggen za lor»?«!: met de betrokkenen woi ien opge­ nomen. Jvd^'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen