Ad Valvas 1974-1975 - pagina 307

3

_ AD VA LVA S — 21 MAART 1975

Drs. Wiegman: agressie wordt kind met paplepel ingegoten „imitatie en aanstekelijkheid van gedrag drag werden altijd negatief meer geconcentreerd. beoordeeld. In feite gebéurt dat ook: nu nog vrg algemeen. A pen worden AAan an het woord is dr. Oene Wiegman, Wiegman. die ruim vijf jaar geleden op het beschouwd als typische imitators, enI wij hebben in de psychologie steeds instituut voor sociale psychologie een onderzoek naar gedragsbeïnvloeding met grote nadruk Verkondigd, dat wij ij geen beesten zqn. Maar in feite feite begon. Delen van dat onderzoek zijn neergelegd in een dissertatie met zqn we wél ontvan]celijk voor imitatie ie van voorbeelden. Een groot deel de titel „A anstekelijkheid anstekelgkheid van gedrag", gedrag waarop Wiegman op vrijdag van ons gedrag wordt aangeleerd op>grond grondvan vanimitatie. imitatie.Pas Pasde de laatste laatste 14 14maart maart promoveerde. promoveerde, tien jaar of daaromtrent hebben de gedragswetenschappen zich daarop ­

Zijn onderzoekingen onder kinde­ ren in de kleuterleeftijd vooral heb­ ben hem de overtuiging gegeven, dat er met name met de samenstel­ ling van de kinderprogramma's op de televisie iets helemaal mis is. „Er zijn massa's mensen .die be­ weren dat het met de invloed van de televisie best meevalt. Ik vind dat niet. Ik ben het eens met McLuhan: het tv­apparaat geeft ons regelmatig een geduch­ te massagebeurt."

vonden, leidde ertoe, dat men de verklaring daarvoor aanvankelijk zocht in bijkomende storende facto­ ren. Langzamerhand, in de jaren '60, groeide het inzicht, dat het in­ derdaad dan wel eens anders zou kunnen zijn: Met name in het on­ derzoek bij kinderen heb ik gevon­ den, dat agressieve films juist agres­ sie oproepen. De motivering van het onderzoek vindt Wiegman in het feit, dat de toegepaste methode nieuw was, ter­ wijl een en ander in Nederland nog niet eerder wetenschappelijk is aan­ getoond. In de Verenigde Staten heeft Bandura (hoogleraar psycho­ logie) aangetoond, dat agressieve films bij kinderen agressieverho­ gend, werken. Wiegman vindt zijn onderzoek voor de praktijk niet erg relevant, omdat Bandura in een film een plastic pop liet mishande­ len en de kindei en vervolgens die pop ook aanbood. Maar Wiegman vindt dat geen echte agressie.

Cliché's Wiegman gaat er daarbij van uit, dat goed voorbeeld goed doet vol­ gen, maar ook, dat slecht voor­ beeld slecht doet volgen. In zijn on­ derzoekingen heeft hij beide ele­ menten gebundeld en geprobeerd na te gaan, in hoeverre beide cli­ ché's echt opgaan. Bij het onderzoek zijn duizenden kinderen in de leeftijd van 4 tot 6 jaar (kleuterschoolkinderen) betrok­ ken geweest. Een van de uitgangs­ punten was, dat het menselijk ge­ drag een aantal componenten bevat, die vaak worden weggedraaid.

„Want waai om zou ik mijn pop niet kapot mogen maken. In mijn opvat­ ting is er pas sprake van agressie, als die gericht is op een perwon, niet dus uitsluitend gericht op ob­ jecten, tenzij die objecten een dui­ delijke relatie hebben met een an­ dere persoon".

„Als ik tegen iemand zeg,"dat zijn gedrag in hoge mate wordt beïn­ vloed door zijn omgeving, dan gaat hij onmiddellijk in de verdediging. Wij denken blijkbaar nog steeds, dot we wat dat betreft vrije onder­ nemers zijn, terwijl we in feite on­ derling uiterst afhankelijk zijn, in een com/nune leven. Dat hangt waarschijnlijk ook enigszins samen met onze kapitalistische mentaliteit, al denk ik dat het bijvoorbeeld in de Sovjet Unie niet veel anders zal zijn.

Gevraagd naar het_ menselijk ge­ drag t.o.v. levende dieren verklaart Wiegman, dat dat ongetwijfeld een probleem is, dat evenwel om een aantal redenen niet in het onder­ zoek is betrokken. „Want wat doe ik dan bijvoorbeeld met de slager? Die koe heeft er ook niet om gevraagd om om zeep ge­ holpen te worden, haten we ons dus voorlopig maar bezighouden met de relaties tussen mensen, die tussen mensen en dieren komt dan vanzelf wel.

Agressie ~ Voor de onderzoekingen werd het slechte voorbeeld geconcretiseerd in een agressief model, (een filmpje met agressief gedrag), en het goede voorbeeld in een affilitatief model, (een lief filmpje). Dit soort onder­ zoekingen is niet nieuw. Met name" de Freudianen hebben altijd beweerd, dat het kijken naar agressieve films de agressie bij de kijkers zou indammen. Deze loute­ rings­theorie gaat ervan uit, dat in­

Dr. Oene

Wiegman

leving in de film allerlei processen oproept, waardoor agressie bij de kijker wordt afgevoerd. A gressie wordt daarbij beschouwd als een drift, die mensen in zich hebben. Wiegman: „Ik bestrijd die loute­ rings­theorie. A gressie wordt door agreisieve films eerder groter dan

_, Een tweede moeilijkheid in het Bandura­onderzoek is volgens Wieg­ man d e gelijkwaardigheid van de kleiner. Uit de jaren '50 zijn onder­ model­ en de meet­situatie. zoekingen bekend, die deze theorie „Wij­komen in het dagelijks leven van de Freudianen moesten toetsen. immers vrijwel nooit terecht­in si­ Maar men geraakte juist tot de te­ tuaties, die ons tevoren zijn ge­ gengestelde conclusie. Het feil, dat toond. De huiskamersituatie bij­ de hypothese door de onderzoekers voorbeeld is per definitie al anders niet kon worden bevestigd, soms dan de aktie­situatie bij agressieve zelfs het tegenovergestelde werd ge­

Alle 22 gezakt

Korte bezetting bij medicijnen medic Het komt n i e t zo vaak voor dat studenten geneeskunde zich tot bezettingen laten verleiden. Voor een hondertal echter was afgelopen m a a n d a g de m a a t vol. De aanleiding was de beoordeling van een herkansingstentamen fysiologie. Van de 22 studenten die dit t e n t a m e n h a d d e n gedaan waren er 22 gezakt. Op een aktievergadering op vrijdag 14 m a a r t kwam n a a r jcoren dat de moeilijkheden al eerder waren begonnen. I n december legden een a a n t a l studenten h e t kandidaatstenta­ men fysiologie af. Zonder dat tijdig te laten v,reten was de vorm van het t e n t a m e n gewijzigd van multiple choice in essay vragren. Een a a n t a l gezakten ging tegen deze uitslag in beroep bü h e t fa­ kulteitsbestuur. De beroepscom­ missie kwam tot de bindende uit­ spraak d a t de studenten» in a a n ­ merking kwamen voor een h e r ­ kansing. Voor allen was dit het afsluitende examen van een k a n ­ didaatsfase. Zakken zou betekenen dat h u n verdere studie een j a a r vertraagd zou worden. «Volgens de studenten bleef prof. Knoop, hoogleraar in de fysiologie, zich echter verzetten tegen de uit­ spraak van de beroepscommissie. Op 28 februari, de dag van het tentamen, bleek d a t de beschik­ bare tijd onvoldoende was. Me­ nigeen was nauwelijks in staat om

de helft van de opgaven te maken. Alle studenten bleken dan ook ge­ zakt te zijn. Al eerder hebben de studenten geprotesteerd tegen h e t onder­ wijs zoals d a t door de desbetref­ fende hoogleraar wordt gegeven. Het percentage gezakten bij dit t e n t a m e n ligt volgens de studen­ t e n namelijk vrü hoog (het afge­ lopen Jaar meer d a n 60%).

Prikaktie Op de aktievergadering, vorige week vrijdag, werd door ruim 100 studenten besloten over te gaan tot een demonstratieve prikaktie op de afdeling fysiologie. Prof. Knoop was niet aanwezig, m a a r was bereid 's­middags met de stu­ denten te overleggen over h u n eisen. De belangrijkste eis was d a t

alle 22 kandidaten zonder meer n a a r h e t volgende j a a r zouden mogen. Volgens de studenten, ging prof. Knoop nauwelijks op h u n eisen in. De studenten besloten vervolgens om op m a a n d a g tot bezetting van de bibliotheek fy­ siologie, de kamer van Knoop en v a n zijn secretaresse over t e gaan. Tevens werden brieven gestuurd a a n stafleden, leden van de exa­ mencommissie en van h e t fakul­ teitsbestuur met een uitnodiging tot overleg. I n dé praktijk bleek d a t wat moeilijkheden op te leve­ r e n omdat de telefoons waren af­ gesloten. I n de loop van de dag bleek d a t de examencommissie de criteria enigszins h a d bygesteld, zodat 3 kandidaten geslaagd wa­ ren. De studenten n a m e n hier geen genoegen mee. Maandagmiddag vond het ge­ vraagde overleg plaats tussen een delegatie van de besJtetters en de examencommissies. Om 16.00 uur werd de bezetting beëindigd. Op d a t moment was wel niet aan de eisen voldaan, doch er was in ie­ der geval een stap gedaan op weg n a a r overeenstemming. Een a a n ­ tal studenten die voor h e t t e n t a ­ m e n gezakt waren mogen nu al­ leen h e t t e n t a m e n fysiologie over­

doen. Zij hoeven niet, zoals in h e t examem'eglement voorgeschreven is, alle t e n t a m e n s uit d a t j a a r over te doen. Voor de rest van de gezakten wordt ook een oplossing gezocht. ^ I n een gesprek met de dekaan van de medische fakulteit prof. Stahlie kwam n a a r voren dat een dergelijk dwangmiddel totaal overbodig was geweest. A ls er studenten zijn die zich niet k u n ­ nen vinden in de gang van zaken zijn er voldoende formele beroeps­ mogelijkheden. E n een gesprek daarover was altijd mogelijk ge­ weest, zo zei hy. Wi) hebben altijd begrip voor studenten die met moeilijkheden komen, aldus prof. StahUe. ' H B.

Besluiten U­raad 11 MA A RT '75 • I n de vakature­Rodenburg wordt de heer B. Lyklema be­ noemd tot lid van de RSA . • De r a a d stelt de voorlopigé~be­ groting 1976 vast. • De r a a d benoemt de heer R. J. P l a n t a tot voorzitter en de heer W. Smid tot lid van de kommissie planning. • De heer T. Vroon wordt be­ noemd t o t lid v a n de kommis­ sie klankbord A cademische Raad.

daden, die we via de tv voorgeschoteld."

krijgen

Daarom heeft Wiegman de kinde­ ren in zijn onderzoek onderworpen aan toetsen in situaties met levende personen, die verschilden van de situatie in de filmpjes. De gedrags­ toets heeft aangetoond, dat kinde­ ren na een agressieve film zich agressief gingen gedragen. Maar er is wel een probleem, dat in feite een heet hangijzer is: niet aange­ toond is, dat het kind d o o t het kij­ ken naat films (tv) ook in zijn late­ re leven agressief blijft. Wiegman vermoedt dat dat wel het geval is: „A gressie wordt in het ge­ heel niet gedoseerd. Kinderen, {vol­ wassenen overigens ook) staan bij voortduring bloot aan voorbeelden van agressieve aard. Het zou een mensenleeftijd kosten om uit te ma­ ken, hoever de invloed daarvan gaat. Intussen zou bij kinderpro­ grammas op de tv meer de nadruk moeten liggen op het coöperatieve. Dat dat niet gebeurt is wel begrijpe­ lijk. Uit observatie heb ik het idee gekregen, dat volwasenen meer ge­ boeid worden door agressieve films dan door „aardige" of „lieve" films. Dat is, denk ik, cultuurgebonden. Maar kinderen blijken volgens mijn mijn waarnenfing even graag te kij­ ken naar beide joort films. De vol­ wassen producers van kinderpro­ gramma's gaan kennelijk af op hun volwassen smaak, dringen die de kinderen op."

Voortzetting Daarom vindt Wiegman het uiterst noodzakelijk, dat het onderzoek waarmee hij is begonnen, wordt voortgezet. Maar dat lean alleen, als daarvoor een subsidie beschik­ baar komt. In dat verband memo­ reert hij een commissievergadering van CRM, waar men na twee uur praten tot de konklusie kwam, dat éérst moest virorden, vastgesteld of de agressie in Nederland toe­ of af­ neemt, alvorens tot enigerlei onder­ zoek kon worden overgegaan. „Vandaar de eerste stelling bij tnijn proefschrift: om onderzoek op het gebied van agressie te initiëren is het niet van primair belang dat men de. vraag kan beantwoorden of ge­ weld in onze samenleving toe­ of afneemt. Naar onze mening blijft onderzoek op dit terrein gewenst zolang er in dit land zelfs nog maar één moord per jaar wordt begaan." ROB FUNCKE

(GUPD)

Agenda U­raad De agenda voor de universiteits­ raadsvergadering van a a n s t a a n d e dinsdag 25 m a a r t bevat de volgen­ de belangrijke onderwerpen: de n o t a inzake de groei en ruimte­ lijke ontwikkeling van de VU; de besteding van h e t geraamde over­ schot perasoneelsbudget 1975 ad 4,2 miljoen gulden; de m a c h t i ­ gingswet inschrijving studenten; en tenslotte de diskussienota over bezettingen. De vergadering be­ gint om 14 uur.

Verschijning Ad Valvas Ad V a l v a s zal, zoals r e e d s eerder werd meegedeeld, n i e t v e r s c h i j n e n o p 28 m a a r t ( G o e d e Vrijdag:) e n 4 a p r i l a a n s t a a n d e . Voor h e t n u m m e r v a n 11 a p r i l dient de kopij b e s t e m d v o o r de~"rubi4ek M e d e d e ­ lingen uiterlijk d o n d e r d a g 3 a p r i l 's m o r g e n s o m t i e n u u r t e r r e d a k t i e t e zijn ^ i n g e l e v e r d (hoofdgebouw,^ k a m e r 1 D­08). Wij w e n s e n u p r e t t i g e paasdagen. Redaktie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen