Ad Valvas 1974-1975 - pagina 167

11

AD VALVAS — 29 NaVElVffiER 1974

H. J. A QUINA IN EERSTE NEDERLA NDSE PROEFSCHRIFT OVER DIT ONDERl^ERP:

Organisatiestruktuur middel voor goed wetenschapsbeleid Een systematische opzet van h e t wetenschapsbeleid, waarbq uit doel­ stellingen maatregelen worden afgeleid is op dit moment niet optimaal, aldus de Nqmeegse politicoloog H. 3. A quina die vandaag promoveerde op h e t proefschrift 'Beleidswetenschap e n wetenschapsbeleid'. Hiermee gaat h ü in tegen h e t streven van COBA (Commissie ontwikkeling b e ­ leidsanalyse) die h e t overheidsbeleid juist wel op deze manier wil struc­ tureren 1). Zijn dissertatie over h e t weten­ schapsbeleid (voor Nederland de eerste) is i n twee delen opge­ splitst. I n h e t eerste deel wordt een beschrijving van de ontwik­ keling van de politicologische b e ­ leidsanalyse gegeven (dat is de systematische bestudering van h e t overheidsbeleid, waarbi) het overheidsbeleid zo veel mogelyk beschreven, verklaard en geëva­ lueerd wordt.) M e t behulp v a n deze politicologische beleidsana­ lyse wordt getracht de ontwikke­ ling en de optimaliteit van h e t Nederlandse wetenschapsbeleid, in vergelyklng met Engeland en West­Duitsland, te analyseren. PROBLEEMSTELLING EN ONDERZOEKSMETHODE Het doel van de studie van Aquina was antwoord te krijgen op o.a. de volgende vragen. Welke theoretische benaderingen, m e ­ t h o d e n en technieken zUn in de beleidsanalyse ontwikkeld oa\ de inhoud van h e t overheidsbeleid en d e relatie tussen de inhoud van h e t overheidsbeleid en de wijze waarop deze tot s t a n d komt t e bestuderen. A ls onder weten­ schapsbeleid wordt verstaan een min of meer weloverwogen stre­ ven om t e n a a n z i a i van weten­ schappehjk onderzoek bepaalde doelstellingen met bepaalde mid­ delen en i n een bepaalde tijds­ volgorde t e bereiken, welke ver­ schillen zijn er d a n te vinden in de ontwikkeling van h e t weten­ schapsbeleid van de centrale overheid sinds 1965 i n Nederland, Engeland exi West­Duitsland. Op gi­ond van zijn analyse t r a c h t Aquina h e t wetenschapsbeleid v a n d e Nederlandse overheid t e beschrijven in t e r m e n van ratio­ nalisering en demokratisering en te evalueren op basis van model­ len voor een optimaal beleid. Tot slot komt A quina met een a a n ­ tal aanbevelingen, die tot verbe­ tering van beleid zouden kunnen leiden. Bij dit onderzoek, d a t een beschrijvend­vergelijkend k a r a k ­ ter draagt, wordt gebruik ge­ m a a k t van statistisch materiaal, afkomstig van officiële instanties. Het bestaande statistische m a t e ­ riaal wordt aangevuld met een analyse van openbare verklarin­ gen van en interviews met per­ sonen en instellingen, die nauw

Extraneï geen student­assitent Extraneï kunnen niet worden be­ noemd t o t student­assistent. Het is slechts mogelyk iemand t e b e ­ noemen tot student­assistent, wanneer men is ingeschreven als student. Aldus een mededeling van de Hoofdafdeling Personeelszaken V.U. Over h e t studiejaar 1974­ 1975 k a n student­assistenten een tegemoetkoming in h e t kollegegeld worden gegeven, welke ƒ 100,— per eenheid (max. ƒ500,—) bedi­aa^t.

betrokken zijn schapsbeleid.

bij

het

weten­

AANBEVELINGEN Als eerste aanbeveling geeft Aquina d a t een optimaal beleid k a n worden gevoerd door met n a m e a a n d a c h t te schenken a a n de strukturen waarin h e t beleid wordt gevormd en d a t niet zozeer moet worden gekeken n a a r de doeleinden van h e t beleid. De or­ ganisatiestruktuur ziet A quina als middel om tot een weten­ schapsbeleid te komen. K e n m e r ­ kend is d a t Nederland en West­ Duitsland zich in eerste instantie met de doelstellingen van h e t be­ leid hebben beziggehouden en n u veel meer h u n a a n d a c h t richten op de organisatie van h e t we­ tenscliapsbeleid. O n d a n k s pogingen van de over­ heid om de doeleinden te explici­ teren, is e r nog g­een sprake van duidelijke formuleringen van doelstellingen. Bovendien worden er geen beleidsbeslissingen geno­ m e n op basis v a n verwachtingen van toekomstige ontwikkelingen. Hieruit k a n de conclusie worden getrokken d a t we niet k u n n e n spreken van een ontwikkeld be­ leid. PRODTJKTSGEWIJS Aquina heeft met n a m e onder­ zocht in hoeverre onderzoek als middel wordt afgewogen tegen andere middelen tot h e t oplos­ sen van allerlei beleidsproblemen (produktsgewijze benadering), alsmede in hoeverre beleid ten opzichte van h e t geheel van on­ derzoek wordt gevoerd (funktio­ nele benadering), Hy geeft de voorkeur a a n een produktsgewijze a a n p a k boven . een funktionele, wat betekent d a t zijn beleidsmo­ del neigt n a a r een zg. 'Republic of Management' (zie h e t C a n a ­ dese Lamontagne r a p p o r t ) . I n de 'Republic of M a n a g e m e n t ' zijn de wetenschappelijke onderzoekers a a n n e m e r s en uitvoerders van opdrachten van de zijde van h e t m a n a g e m e n t (in bedrijfsleven of overheid), in het algemeen van de opdrachtgever of klant (in Engeland wordt dit h e t custom­ er­contractor principe genoemd). Aquina pleit er voor d a t een over­ legorgaan dat adviezen moet ver­ strekken a a n de overheid zoals de RAWB, bestaat uit vertegen­ woordigers, gebruikers van on­ derzoek en beleidsvoerders. A d­ vieslichamen (zoals bv. de RAWB) funktioneren niet zo goed doordat de adviescoromis­ sles — een te omvangrijke en niet goed begrensde taakstelling h e b ­ ben. — te weinig kontakt hebben met h e t politieke systeem. — t e weinig kontakt hebben m e t het onderzoekssysteem. Externe en interne demokratise­ ring wordt gezien als een noodr zakelijke voorwaarde voor h e t voeren van een optimaal weten­ schapsbeleid. OPMERKELIJK Verder komt A quina tot de op­ merkeiyke uitspraak d a t minis­ ters verantwoordelijk zyn voor

d a t onderzoek, d a t k a n bijdra­ g e n t o t h e t verwezenlijken van h u n eigen doelstellingen en m i ­ nisters inzake onderzoek alleen overleg dienen te plegen in een intermüiisterieel overleg. Hy wijst d a a r m e e dus de minister zonder' portefeuille voor h e t weten­ schapsbeleid af en ziet alleen een tijdelijke funktie voor h e m weg­ gelegd nl. h e t reorganiseren v a n h e t wetenschapsbeleid. Minister Trip heeft gelukkig al meermalen laten weten, d a t hl] de a a n p a s ­ sing van de organisatiestruktuur als één v a n zyn belangrijkste t a ­ ken beschouwt. Aquina hoopt d a t zijn bevindin­ gen h e t besef bij politici e n we­ tenschapsbeoefenaren versterken d a t 'doelstellingsfimkties van de Nederlandse staatsbui­gers, voor zover onderzoek d a a r een varia­ bele in is, kunnen worden ge­ maximaliseerd indien h e t onder­ zoek doorzichtig blijft voor be­ leidsvoerders. Voorwaarden zijn dan d a t — geen onderzoeker exclusieve aanspraken kan maken op een bepaald onderwerp (en daarmee een eigen beschermd gebied krijgt) — onderzoekers, mits gekwalifi­ ceerd, zelfbestuur genieten bin­ nen de door de overheid vast­ gestelde begroting (zodat er geen hiërarchische met op groei b e ­ luste machthebbers zijn.) Zelf vindt A quina dit pleidooi voor onderzoekerszelfbestuur nog al konservatief klinken. Op dit p u n t geeft A quina duide­ lijk de voorkeur a a n een ander ideaal beleidsmodel, de zg. ' R e ­ public of Science' (voorgesteld door Michael Polanyi). I n deze 'Republic of Science' zijn weten­ schappelijke onderzoekers a u t o ­ noom, de selektie van onderzoek b i n n e n een vakgebied gebeurt door competente kollega­onder­ zoekers (het principe van 'judge­ m e n t by peers') en de m a a t s c h a p ­ pij heeft t o t ' taak de 'Republic of Science' en bloc te financie­ ren. Hoewel A quina geen expliciet o n ­ derscheid m a a k t in onderzoeks­ en wetenscliapsbeleid, lijkt hij m e t betrekking tot h e t weten­ schapsbeleid h e t model van de 'Republic of Management' voor

Advertentie

^^:^ :m

maken?'}

, ­ Van de ASR.wêr: 15 tot 5Ö/o echte korting op vrijwelal jé spullen. y Loop even bij deASA/ASR binnen.Er is eert katitoorlnelke studentenstad. ^ Ceritraie informatie: 0 3 0 ­ 3 3 3 4 l 4 > :

te staan, terwijl hij voor h e t on­ derzoeksbeleid de 'Republic of Science' als ideaal type ziet. Geen aanbeveUngen vinden we in de richting van de door A quina ge­ signaleerde kommmükatiekloof tussen beleidsvoerders en onder­ zoekers. Zij spreken immers el­ kaars t a a l niet en b« de d e p a r ­ tementale staf ontbreekt i n h e t algemeen kennis van wat onder­ zoek k a n b e d r a g e n t o t h e t op­ lossen v a n problemen waarmee h e t d e p a r t e m e n t gekonfronteerd wordt. De dissertatie van A quina lijkt verschillende lezenswaardige p i m ­ ten te bevatten voor politici, b e ­ leidsvoerders en onderzoekers die zich met de problematiek van h e t wetenschapsbeleid bezighouden. De aanzet tot politicologische stu­ die van h e t wetenschapsbeleid lijkt veelbelovend, m a a r veel van

de analyses en ideeën van A qui­ na vragen nadere uitwerking. (Chemisch Weekblad) Jan Moen en A rie Rip. 1. Vergelijk ook h e t rapport v a n de 'Werkgroep Methodiek W e ­ tenschapsbeleid' (Beleidsanalyse '74­3). By «en volgende gelegen­ heid zal op dit p u n t nader wor­ den ingegaan.

Het feit d a t wö leven in de eeuw van het kind is nauwelijks terug t e vinden in de kwantiteit en nog minder in de kwaliteit van de door de Nederlandse televisie uitgezon­ den kinderprogramma's E. van de Sande, Delft

Honorering wetensohappers me dïiohi fakylteiten aan inden

staatssecretaris Klein vanonderwijs en wetenschappen heeft a a n de Staatssecretaris Klein van onderwijs en wetenschappen heeft a a n de academische ziekenhuizen h e t z.g. 'principe­standpunt' van de regering medegedeeld o m t r e n t h e t vraagstuk van de honorering van h e t wetenschappelijk personeel der medische fakulteiten. De bewindsman heeft een dergelijk s t a n d p u n t noodzakelijk geacht vanwege de belangrijke mplicaties, die de regeling van de honorering van h e t wetenschappelijk personeel van de medische fakulteiten op h e t ten­ein van de volksgezondheid en In het totale inkomensbeleid heeft. Volgens dit principestandpunt dient de t h a n s gehanteerde 'Querido­ regeling' te worden ingetrokken en de verwerving van particuliere i n ­ komsten in de academische ziekenhuizen te worden beëindigd. I n de toekomst zullen alle inkomsten verband houdende met de behandeling van patiënten in academische ziekenhuizen in de ziekenhuiskas moe­ t e n vloeien. Voor de honorering van h e t wetenschappelijk korps der medische fakulteiten wordt een ambtelijke regeling getroffen inhoudende een extra honorering n a a s t h e t normale universitaire salaris. Ten aanzien van de hoogte van deze toelage is uitgangspunt voor verdere uitwer­ king van de regeling een percentage van h e t huidige imiversitaire salaris in de orde van gemiddeld 25 en maximaal 50.. De toekenning van de toelage dient volgens de bewindsman in b e ­ ginsel beperkt t e blijven tot die leden van h e t korps, die medische ver­ antwoordelijkheid dragen voor de behandeling van individuele p a t i ë n ­ ten, m a a r op grond van de marktsituatie kuimen ook niet­medici hier­ voor in aanmerking komen. De bewindsman deelde tot slot mee spoedige reakties van de betrok­ ken besturen op prijs te stellen. Het ligt in zyn voornemen hen bij d« verdere uitwerking van de regeling te betrekken^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen