Ad Valvas 1974-1975 - pagina 254

6

Meer dan 25 procent

Ziekteverzuim voedingsdienst blijft ernstig Door Hans Bos de is er vaak te weinig contact mcf de leiding geweest. Maar zqn dit afdoende verklaringen voor een dergelgk hoog verzuim?

*De Interne Beheersdienst (IBD) is dermate overbelast d a t op het ogenblik 10 uitzendkrachten zijn ingezet om het toenemend aantal werkzaamheden en h e t relatief hoge ziekteverzuim op te vangen' (Overzicht 'Knelpunten' centrale diensten, CvB aan UR). Dat er bij de IBD een toenemend aantal werkzaamheden valt te constateren zal iedereen duideiyk worden uit het overzicht van de verstrekte consumpties in aantallen over 1974. Deze aantallen stijgen nog steeds.^ Maar wat is de oorzaak van het relatief hoge ziekteverzuim? Landelijk vertoont dit al jaren een stqgende lyn. In de laatste 20 jaar is het ziekteverzuim gestegen van ca. 4 % tot ca. 8 % . Dit percentage is de resultante van de verzuimfrequentie en de verzuimduur. Nader onderzoek leert dat dit verzuim het grootst is in de restauratieve sector. (25,8 % over de eerste 9 maanden van 1974). Voor de hele universiteit ligt dit cijfer op ongeveer 6 tot 7 % . Over de medische aspecten hadden wij een gesprek met dr. P. Ouwehand, Bedrijfsarts bij de universiteit (BGD). I n d a t gesprek bleek d a t de B G D pas sinds een paar jaar het ziekteverzuim registreert. Men is daar indertijd mee begonnen om personeelszaken meer mogelijkheden te geven tot het voeren van een goed beleid. Nog steeds wordt met deze registratie proefgedraaid. In vergelijking met andere universiteiten blijkt het verzuimcijfer aan de VU echter niet hoger te Uggen, m a a r ook a a n de andere universiteiten is h e t ziekteverzuim by de voedings-

Flauwekul of Arbeidsongeschikt Wat is de ziekte die op de VU het meeste voorkomt? Volgens dr. Ouwehand zijn daar slechts oppervlakkige gegevens over. Zeker bij kortdurend verzuim is het vrijwel onmogelijk daar een beeld van te krijgen. Het is wel zo dat tegenwoordig meer gevallen als ziekte erkend worden. Vooral bij nerveuze stoornissen is dat het geval. Vroeger vond de dokter, en de patiënt dat flauwekul. Tegenwoordig wordt men ook arbeidsongeschikt verklaard als men psychisch niet in orde is. Je kunt wel stellen dat er vroeger een soort onderverzuim bestond terwijl je nu misschien kunt spreken van oververzuim, zeker gezien vanuit de medische hoek, aldus dr. Ouwehand.

Dr. Ouwehand gelooft dat de persoonlijke omstandigheden de voornaamste factor zijn en met name de subjectief ervaren gezondheidstoestand. Volgens h e m is de gezondheidstoestand v a n de gemiddelde Nederlander beslist niet slechter d a n 20 j a a r geleden. Het verzuimcijfer is echter sterk toegenomen. Daaruit m a g je concluderen dat de beslissing om te verzuimen gemakkelijker genomen wordt dan vroeger. Maar ook de werkzaamheden en de arbeidssituatie spelen een rol. De taak van de bedrijfsarts is de ongunstige invloeden, zoals tocht, kou, zoveel mogelijk te elimineren

diensten hoger dan bij de rest van het personeel. De IBD kent een vrij bedrijfsmatige opzet met een piramidale opbouw (totaal 115 mensen in vaste dienst.) 55 mensen zijn werkzaam bij de voedingsdienst, 16 bü de reproduktiedienst, 28 by de h u i s houdelijke dienst (bewaking, transport, schoonmaak) 10 bij de telefooncentrale en 7 bij h e t de IBD. Het moet wel problemen opleveren als blijkt dat op een willekeurige maandag 17 van de 55 mensen zich ziek melden. Vraag aan dr. Ouwehand: "Wat kunnen daar de oorzaken van zijn?" "Wij hebben veel belangstelling voor het ziekteverzuim omdat het verzuimpercentage een soort barometer is voor de mate van welbevinden die men in zijn werk heeft. Dat is ook onze opdracht. We weten dat het ziekteverzuim maar ten dele wordt veroorzaakt door ziekte in enge medische zin. Wij bemoeien ons er wel mee maar, zeker voor h e t kortdurende verzuim zijn er geen objectieve criteria om h e t a a n t a l werkelijk zieken t e achterhalen.

Langdurig zieken

Dr. P. Ouwehand: beilisnng om ie veizuimen Maar is er dan geen enkele controle op het al dan niet ziek zijn? "Wij doen hier alleen aan bedrijfsgeneeskunde en niet aan controlerende geneeskunde, dat is een andere tak van de sociale geneeskunde. Wij beperken de begeleiding tot de mensen die langdurig ziek zijn. Bedrijfsgeneeskundig komt d a a r vaak een stuk revalidatie of reïntegratie a a n te pas. Ook de frequente verruimer heeft onze belangstelling omdat d a t vaak door een minder goede werksituatie wordt veroorzaakt. We weten dat medische controle van het kortdurende verzuim geen enkele zin heeft. Het is ondoenlijk om een diagnose te stellen. (In de praktijk

blijkt dat binnen twee weken 75 % van de zieken weer aan het werk gaat. Die twee weken zijn dus de grens tussen kortdurend en langdurend verzuim.) De mensen besluiten zélf om te verzuimen, dat is een stuk mondigheid. Mogelijk is dat een omstandigheid die het voor een aantal mensen wel makkelijker maakt om te verzuimen. Ik heb overigens de indruk dat dit systeem aan een universiteit best werkt. Wat noodzakelijk is, is dat er duidelijkheid wordt geschapen over de rol van de bedrijfsarts, dan weten de mensen waar ze aan toe zijn.

Mensaeweek een succes De afgelopen week hebben de Amsterdamse mensae volop in de belangstelling gestaan. In elke mensa bijna was er wat te doen. Overal lag het bezoekersaantal hoger dan normaal. In de mensa van het VU-hoofdgebouw heeft de SRVU bij de uitgang de mensakrant uitgedeeld. Er hingen flaps aan de muren, waarop de mensen reakties konden geven naar aanleiding van een aantal vragen die gesteld werden: waarom eet je in de mensa, wat vindt je van de sfeer en de kwaliteit van het eten en wat vind je van de prijs? De vragen hadden betrekking op de funktie van de mensa-week die georganiseerd weid naar aanlieding van het feit dat deze zomer door een kommissie „Studenteneettafels en Kantines" enige voorstellen met betrekking tot de mensae zijn gelanceerd van afschaffing van de maaltijdstubsidie tot voorstellen tot centralisatie van de mensae. De opbouw van de restauratieve voorzieningen aan de VU wordt daarbij als voorbeeld genomen. Nu is dit voorbeeld niet zomaar een toepassing op elke universiteit; de demokratiese organen op de universiteiten moeten zelf beslissen hoe deze voorziening opgebouwd wordt. Zo'n maatregel moet niet van bovenaf worden opgelegd.

In het hoofdgebouw zijn in de mensa-week de gebruikers van de mensa aan het woord gelaten. De antwoorden spreken boekdelen: veel kritiek bestond er op het eten zelf. De meningen liepen van „slecht" en „ik eet hier geen warm" tot herstruktureren is niet nodig omdat je het toch niet vier jaar vol houdt in deze mensa. Verder bestond er kritiek op de lange wachttijden en de sfeer in de mensa (kaal, kil). De pnjs werd echter redelijk gevonden. Men eet in de mensa omdat men laat een kollege heeft, omdat men op de bibliotheek studeert of uit „gemak". Om enige verbetei ing in het mensabeleid te krijgen zijn uit de reakties van de eeiste twee dagen een aantal eisen geformuleerd, die betrekking hebben op de medezeggenschap van de gebruikers over de mensa. Deze eisen luiden: Instelling van een mensa-kommissie, waarin op zijn minst 4 studenten zitting moeten hebben. En: binnen twee maanden moet deze kommissie met een voorstel komen voor verbetering van de samenstelling van het eten en de aankleding van de mensa. De eisen zijn afgelopen donderdag overhandigd aan een lid van het CvB, de heer C. de Niet, indertijd lid van de kommissie Studenteneet-

tafels en kantines. Hij verklaarde zich wel met de eisen te kunnen verenigen. De kommissie zal zo snel mogelijk moeten gaan funktioneren. Natuurlijk zal de kommissie benoemd moeten gaan worden door de RSA, het orgaan dat over de studentenvoorzieningen gaat. Dit is een eerste aanzet om tot verbetering van de mensa te komen, daarbij zijn we er natuurlijk nog niet. Nog altijd ligt er een voorstel om de mensa-subsidie af te schaffen en dat is een heel kwalijke zaak. FIJGJE DE BOER, sekretaris sociaal SRVU.

Uilenraadsvergadering uitgesteld De Uilenraadsvergadering die op 18 februari zou worden gehouden is uitgesteld tot 25 februari, 19.30 uur in de kleine sociëteit. De reden van het uitstel is dat de financiële commissie anders niet in staat zou zijn geweest om met een goed stuk ter tafel te komen.

wordt makkelijker

genomen.

Bijbaan Voor het ziekteverzuim in de restauratieve sector heb ik geen sluitende redenering. Met de interpretatie van cijfers op dat punt moet je erg voorzichtig zijn. Maar in de restauratieve sector van de IBD heb je veel oudere werkneemsters. We weten uit landelijke cijfers dat ouderen langer en vrouwen frequenter verzuimen. Ik denk dat werkneemsters en vooral gehuwde vrouwen in het algemeen een andere binding met het werk hebben dan mannen. Voor deze vrouwen is het vaak een bijbaan, naast hun huishoudelijke werk. Ze doen het vaak om wat ruimer te kunnen leven en leven eigenlijk in twee werelden die ze maar aan elkaar moeten zien aan te passen. Als er in één van de twee werelden moeilijkheden zijn kan zich dat uiten in afwezigheid. Gezien deze ervaring zou je in die restauratieve sector beter met jongeren kunnen werken. Voor zo'n jachtige sfeer moet je een grote flexibilteit hebben. In het verleden is ook gebleken dat overwerk en ploegendienst een hoger verzuim veroorzaken.

Werksfeer Uit andere gegevens blijkt dat de aard van het werk eveneens een grote invloed heeft op het verzuim. Bovendien is Ae werksfeer niet altijd even goed geweest. Dat is mede veroorzaakt door het feit dat de voedingsdienst nog niet zo lang draait. Vooral in de aanloopperio-

Er komen hij de IBD nogal wat langdurig zieken voor. Mensen die duidelijk lichamelijke afwijkingen hebben. Is dat bij de medische keuring niet te voorzien? Dr. Ouwehand: 'Ook bij andere afdelingen is d a t h e t geval. Voor een gedeelte bepalen deze m e n sen het hoge verzuimcijfer. Het is alleen niet te vermijden dat deze mensen er tussen zitten. Want wat is het doel van een geneeskundig onderzoek by de aanstelling? Het Is er niet op gericht alle risico's voor het bedrijf te vermijden. Het is er wel op gericht, voor zover wij dat kunnen, te bewerkstelligen dal de juiste kandidaat op de Jiiisfe plaats komt. We noemen dat functioneel keuien, dus duidelijk gericht op de functie. Het werk d a t men moet gaan doen mag niet schadelijk zijn voor zijn gezondheid. Dat neemt niet weg dat iemand een ziekte kan krijgen die je bij de keuring niet hebt kimnen voorzien. Maar uit de cijfers blijkt d a t deze gevallen weinig problemen opleveren. Het ziekteverzuim wordt voor h e t grootste deel bepaald door niet-medißche faktoren, die algemeen maatschappelijke oorzaken hebben. Als medici hebben wij d a a r weinig greep op. Het ziekteverzuim vergt een m u l t i disciplinaire aanpak. De bedrijfsa r t s is daarbij slechts één v a n de deskundigen.

Bedrijfsmaatschappelijk werk Ligt hier geen belangrijke voor een maatschappelijk (st)er?

taak werk-

Dr. Ouwehand: 'Een afdeling personeelszaken moet natuurlijk geïnteresseerd zijn in de registratie en analyse van h e t arbeidsverzuim. Men moet daar inzien d a t d a t een van de bouwstenen is voor h e t tot stand komen van een goed personeelsbeleid. Binnen de hele welzijnssector is-de bedrijfsgezondheidszorg t h a n s h e t enige herkenbare punt. Er komen hier een hoop mensen die waarschijnlijk beter door een bedrijfsmaatschappelijk werk(st)er geholpen kunnen worden. Ook disciplines zoals personeelszorg, bedrijfspsychologie en de bedrijfspastor kunnen in dit kader van groot nut zijn.

Groep

Ziekte % Spreiding over maandeu

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.

3,5 14,9 10,8 2,6 3,9 25,8 8,1 28,3 19,5 43,2 17,9

Leiding en administratie Transportdienst Portiers Huismeesters Reproductiedienst Restaurant Schoonmaak Magazijndienst Kantines Hoofdgebouw Kantines terrein Kantines stad Telefoondienst

Bovenstaande tabel geeft een overzicht van het ziekteverzuim over het tijdvak januari t / m september 1974 bij de verschillende groepen binnen de IBD. Bij de groepen 4,

0,6— 5,9 8,0—27,0 7,7—17,7 enkele mensen 0,5— 7,4 20,2—31,5 enkele mensen 15,8—39,0 11,5—36,1 enkele mensen enkele mensen geen volledige opgave

7, 10 en 11 kan aangetekend worden dat het in deze groepen om slechts enkele mensen gaat. Eén langdurig zieke kan hier het percentage sterk beïnvloeden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen