Ad Valvas 1974-1975 - pagina 198

AD VA LVA S — 10 JANUARI 1975

WOORDJE 'ONBEVA NGEN' ROEPT VRA GEN OP

Stichting Oiilievaiigen Wetenscliap probleem voor VU­liooEleraren? Dor Jan van der Veen De Stichting ter Bevordering van een Onbevangen Beoefening van Wetenschap en Onderwijs aan Universiteiten eii Hogescholen, die een paar maanden geleden werd opgericht, heeft een paar vragen opgeroepen. Vragen die gegroepeerd zijn rondom hef woordje „Onbevangen". Ons land kent behalve de openbare een aantal bijzondere instellingen voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. De Vrije Universiteit is er een van. Verder zijn fe noemen de Katholieke Universiteit van Nijmegen en de Katholieke Hogeschool van Tilburg. Zij hebben een konfessionele grondslag en doelstelling. A an de VU wordt van docenten, naast bestuurders en andere leidinggevende funktionarissen, verwacht dat zij met de doelstelling van de universiteit instemmen. De doelstelling van de VU luidt: „De universiteit stelt zich ten doel, overeenkomstig de grondslag der Vereniging, al haar arbeid in gehoorzaamheid aan hef Evangelie van iezus Christus fe richten op het dienen van God en Zijn wereld". Nu heeft een aantal leden van het corpus docenfium van onder meer de VU yija sympathie betuigd met de nieuwe stichting. Bestaat er geen strijd lussen die sympathiebetuiging en het feit dat zij instemmen met de doelstelling van de VU? Of richt de stichting zich misschien tegen de op „bij/onder" leest geschoeide wetenschapscentra? ,

PROF. VAN EIKEMA HOMMES:

^

Studenten niet nee laten beslissen

'Ik ben er op tegen dat studenten die niet wetenschappelijk gekwa­ lificeerd zijn, meebeslissen over vitale kwesties van onderzoek en onderwijs.' Dit zegt prof. mr. H. J. van Eikema Hommes (rechtsfilo­ soof a a n de VU) in een interview in Status Quo, het blad van de juridische fakulteit. Öp de vraag in hoeverre demokra­ tiscring a a n een universiteit wen­ sehjk is, wU hij niet antwoorden zonder zich te hebben afgevraagd wat onder demokratisering moet worden verstaan. 'A ls Je d a t iti een specifiek staatsrechtelijke zin r p v a t (representabiviteitsbeglnsel), dan ben ik van mening d a t het niet past op een universiteit. De universiteit is n a a r h a a r a a r d ge­ l­^eel \erschUlend van de s t a a t ; Ik beschouw de universiteit als een typische, door de inzet voor de wetenschap gekwalificeerde ge­ meenschap van studenten en d o ­ centen en d a t brengt m.i. m e t zich mee, dat er een verschil in ver­ antwoordelijkheid is tussen stu­ denten en docenten in vragen van onderwij? en onderzoek,' aldus jrof. Van Eikema Hommes. ' 'lïaar als je demokratisering in een heel andere zin op vat... eh... a n de zin van inmraak?)... Ja, Ja, inspraak. Ik ben ervoor, d a t de studenten over zaken waar ze werkelijk over kunnen oordelen hun stem laten horen... daar heb il­ in het verleden erg goede erva­ •mgen mee gehad...'

ACADEMISCHE RA A D De academische raad heeft mr. C. \1 J. A . Moons aangewezen om als kioonlid zitting te nemen in de da­ gelijkse raad van de academische raad. Mr. Moons is voorzitter van de Nuffic, de stichting der Neder­ landse universiteiten en hogescho­ len voor internationale samenwer­ king. WERKLOOSHEID A CA DEMICI De bond van wetenschappelijke ar­ beiders gaat op 11 en 12 januari de werkloosheid onder academici be­ spreken. De bijeenkomst is in „De Melkweg"' achter de A msterdamse Stadsschouwburg. RECTOR MA GNIFICUS Piof. dr. ir. J. P. H. van der Want is met ingang van 1 januari 1975 benoemd lot rector magnificus van de Landbouwhogeschool te Wage­ ningen.

makkelijke weg van de bedriege­ lijke redenering gemakkelijke mani­ pulatiekansen biedt. Vele marxisten doen dit gelukkig wel, van Engels af tot Harmsen toe. Een marxisti­ sche universiteit, bevolkt met derge­ lijke figuren zou evenzeer een aan­ winst zijn voor de maatschappij als de eerder genoemde konfessionele instellingen." A ldus de verklaring, die tenslotte zegt: „Wat de stichting bestrijdt is elke vergiftiging van de wetenschappelijke fasen van een onderzoeksprojekt met pNitieke overwegingen." DE VU­HOOGLERA REN

~"

Prof. dr. J. M. Los (fysische chemie) kan in één zin zeggen waarom hij sympathisant van de stichting is: „Hun eerste doelstelling is namelijk te onderzoeken waarom de WUB (Wet Universitaire Bestuurshervor­ mjng 1970, red.) misschien niet goed funktioneert." Dat er gepoliti­ seerd wordt ten aanzien van de we­ tenschapsbeoefening is hem een doorn in het oog. Hij wijst op de gevolgen daarvan: „Je komt als hoogleraar onder pressie te staan, je komt met je gevi;eten in konflikt. Menigeen is bezig af te knappen. Omdat je dingen moet onderwijzen, zoals Daudt aan de Gemeente­l'ni­ versiteit, waar je niet achter staaf." Heeft het woordje „Onbevangen" in de stichtingsnaam volgens u een .fpecifieke betekenis? „A ls het zo zou zijn, wat ik in enkele nieuwa­ media gelezen heb, dat onbevangen betekent: vrij van alle premissen, dus wat voor soort dan ook, hetzij politiek of religieus, dan zeg ik uiteraard: dan kun je daar als VU­ hoogleraar niet achter gaan slaan, maar ik dacht dat het woord ge­ woon slaat op de feitelijke situdtie zeker aan de Vrije Univeisiteit, waar we overspoeljj moeten wor­, den door allerlei filosofieën die' vroeger taboe waren, maar die nu als enig­zaligmakend zouden moe ten gelden. Wij zijn 'enminbte zo, dat we gezegd hebben, kijk eens.

Op deze vragen hebben wij ge­ tracht antwoorden te krijgen van de zijde van de stichting en van de sympathisanten aan de VU, wier aantal vooralsnog gering is: een handjevol, te weten de hoogleraren R. Eikeboom, J. M. Los, G. den Otter, F. C. Stam en A . Troost. Prof. S. van Popta deelde ons des­ gevraagd mee, dat hij zijn aanmel­ ding bij de stichting al weer enige tijd geleden ongedaan had gemaakt. Hij wenste op zijn beslissing verder geen kommentaar te geven. Prof. Eikeboom liet weten, dat hij zich van de stichting wenst te distantië­ ren, „daar mij gebleken is, dat de interpretatie van de doelstelling (van de stichting, red.) door diverse bestuursleden . . . volstrekt niet overeenkomt met mijn opvattingen". Prof. Troost weigerde op onze vra­ gen in te gaan: „Ik sta in principe open voor iedereen, maar ik vind Ad Valvas een onsympathiek blad." De professoren Los, Den Otter en Stam bleken wel bereid tot het ge­ Mevr. M. Joren, motor van de stichting met de lange naam. ven van kommentaar. Dat laatste gold ook voor het stichtingsbestuur en een bestuurslid, mevr. M. Joren, Onze westerse religies aanvaarden schrijven. Ik vind dit: je kunt zo'n hoofd van het bureau van het pe­ de onafhankelijkheid van het weten­ doelstelling onderschrijven of niet. dagogisch seminarium aan de VU, schappelijk onderzoek. Vele poli­ Doe je het niet, dan ga je naar een de motqf van de stichting. tieke doktrinairen doen dit niet uit andere universiteit. Dat wil niet „De religie is niet in het geding zeggen, dat dit een ideale situatie is, 'gebrek aan inzicht of omdat de ge­ volgens mij," aldus mevr. Joren. hoor!" A ldus mevr. Joren. „Het gaat om de politisering. Ook Het stichtingsbestuur heeft zich mensen die de doelstelling van de volgens haar in zoverre bezonnen VU hebben onderschreven kunnen op een mogelijk gewetenskonflikt wel degelijk bezwaar hebben tegen bij docenten aan bijzondere instel­ de politisering. Ons bestuur is ook lingen die hun instemming zouden niet gereformeerd of katholiek. Wij willen betuigen met het stichtings­ beweren niet, dat de wetenschaps­ doel, dat men ervan is uitgegaan beoefening aan de VU onbevangen dat degenen die er moeilijkheden is. Of zij nu onbevangen is of niet mee hebben eenvoudig maar w e ^ wat de religie betreft, dat heeft moeten blijven. niets met die politisering te maken. Ik kan me trouwens wel voorstellen, „Onderwijs en beoefening van wetenschap dienen aan de universiteiten STEEDS OPNIEUW W E G E N dat bepaalde mensen op de VU er en hogescholen in het teken te staan van een onbevangen zoeken naar moeite mee hebben." waarheid en inzicht. Deze activiteit behoort waar mogelijk dienstbaar te Het stichtingsbestuur vindt dat de Zij geeft toe, dat het woordje „On­ wetenschapsbeoefening „gelukkig in worden gemaakt aan de maatschappij." Zo begint de doelstelling van de bevangen" in de stichtingsnaam een onlangs opgerichte Stichting ter Bevordering van een Onbevangen ruime mate" door onbevangenheid geladen woord is geworden. D e Beoefening van Wetenschap en Onderwijs aan Universiteiten en wordt gekenmerkt aan de V U , de pers is er met name op ingespron­ Hogescholen. Katholieke Universiteit van Nijme­ gen. De Volkskrant schreef in een gen en de Katholieke Hogeschool kommentaar, dat met de vraag: wat van Tilburg. Het schrijft dit in een is onbevangen? andermaal de dis­ geweest is. Wij vinden het ook niel aan ons gerichte verklaring, waarin "Universitaire waarden komen in kussie over waardevrije en waarde­ juist, dat hoogleraren het alleen het ingaat op de vraag of „on­ gevaar, mdien een bepaalde en gebonden of objektieve en subjek­ maar voor het zeggen hebben." bevangen" wetenschapsbeoefening veelal eenzijdige visie op de maat­ tieve wetenschapsbeoefening wordt kan bestaan aan instellingen op schappelijke orde tot richtsnoer opg.era­keld, maar dat wetenschaps­ konfessionele grondslag. wordt gekozen voor aard en wijze LINKS E N RECHTS beoefening nu eenmaal niet los ^ ­ van wetenschappelijk onderzoek en zien kan worden van iemands poli­ onderwijs," leest men even later. Mevr. Joren toog volijverig aan de „De tijd dat religie in konflikt tieke, sociale of religieuze overtui­ De stichting richt zich tegen de po­ arbeid. Ze schreef links en rechts kwam met onbevangen weten­ litisering in de wetenschapsbeoefe­ ging, hoe „onbevangen" men ook mensen aan. Van verschillende uni­ schapsbeoefening ligt achter ons. ning. versiteiten en hogescholen. Zij wil zijn. Dat was de tijd toen Galileï een kreeg adhesiebetuigingen en al De ondertekenaars van de doelstel­ proces werd aangedaan, omdat zijn „Dat zit niet lekker, hè, dat woord­ gauw was er een bestuur. Voorlo­ ling aanvaarden in hoofdzaak de wetenschappelijke konklusie.s in je „Onbevangen". Prof. Heertje uitgangspunten van de Wet Univer­ , pige voorzitter werd prof. dr. A . strijd geacht werden met de'geopen­ (voorlopige voorzitter, red.) heeft Heertje, ekonoom aan de GU. sitaire Bestuurshervorming 1970, baarde Waarheid, of — recenter —, met name op de perskonferentie bij De politieke signatuur van de be­ ook al menen zij dat de geest van de tijd dat de evolutietheorie los de introduktie van de stichting ge­ stuursleden mag men wel rechts de wet door de praktijk van de van haar wetenschappelijke merites zegd: twee en twee is vier, daar heb noemen. Kun je dan zeggen, dat laatste jaren geweld wordt aange­ werd afgewezen op religieuze gron­ je geen religie bij nodig, twee en de stichting niet zo onbevangen is daan. Tot die ondertekenaars be­ den (op sommige scholen in de VS twee is vier. Daar gaat­ie van uit. als de lange naam doet vermoe­ horen voornamelijk hoogleraren. mag zij overigens om die reden niet En ook: of je nu links of rechts in den? Mevr. Joren: "Ik heb ook in Het idee voor de nieuwe stichting besproken worden). de politiek staat. Maar daar is na­ het bestuur willen hebben, dat mag is afkomstig van dr. I. van der tuurlijk niet alles mee gezegd," al­ Elke wetenschapsbeoefening ver­ u gerust weten, iemand uit Tilburg Sluis, die sociale geneeskunde do­ dus mevr. Joren. Zij vindt dat er die er finaal anders over dacht (ze gleuze dan wel politieke uitgangs­ ceeft aan de A msterdamse GU. Hij best vanuit een bepaalde eigen visie doelt op zijn persoonlijke opvattin­ tètl, al dan niet als axioma's gefor­ nam kontakt op ^met mevr. M. Jo­ aan wetenschapsbeoefening kan gen, red.) dan wij. Er was bezwaar muleerd, steeds opnieuw in de ren, bureauhoofd van het pedago­ worden gedaan, maar de resultaten bij één bestuurslid. Ik wilde zelfs waagschaa.1 worden gesteld, als hun gisch seminarium aan de VU, die daarvan zullen wetenschappelijk dat hij werd betrokken bij het op­ geldigheid afhankelijk wordt gesteld bruisend van aktiviteit aan de uit­ verantwoord moeten zijn. stellen van de doelstelling. Op het van de resultaten van het onder­ werking ervan begon. De onduide­ Wat wil de stichting dan precies en allerlaatste ogenblik heeft hij zich zoek. Dit houdt niet in dat vraag­ lijkheid, de konfliktsituaties, het is de naam dan niet wat preten­ jammergenoeg teruggetrokken, kijk,^ stelling en toepassing van resulta­ onbegrip aan de Nederlandse we­ tieus? „Ik zou gezegd hebben vrije wanneer men ze^t: het zijn alleen ten, respektievelijk de fas^ vooraf­ tenschappelijke bolwerken moesten wetenschapsbeoefening, waarbij het maar rechtsen, dan mag ik zeggen, gaande aan het onderzoek en de verdwijnen. A nders zou 't leed niet de stichting alleen gaat om de poli­ dat dat niet zo is. Die man uit Til­ fase volgende op de konklusies, niet te overzien zijn. De rust moest tisering erin tegen te gaap. Kijk, er burg heeft immers ook meegewerkt aan maatschappelijk inzicht op reli­ weerkeren. Terug naar de status zijn ook geen moeilijkheden op het aan de doelstelling. En zelf sta ik gieuze dan wel politeike uitgangs­ quo van weleer? Mevr. Joren: punt van de religie, zij het dat er ook links van r e c h t s . . . " Zij ver­ visie zijn onderworpen. Probleem­ "Nee­, we moeten vooruit. Wij aan­ wel bezwaren worden geuit tegen volgt: "Helaas, helaas. Heertje en stelling door de maatschappij en vaarden de WUB en het bestuur is het feit dat bijvoorbeeld de VU een de anderen zouden het zeer op prijs toepassing van de resultaten van het het er unaniem mee eens, dat het religieuze doelstelling laat onder­ stellen, als er een een linkse bij­ onderzoek zijn broodnodig. niet meer zo moet als het vroeger

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen