Ad Valvas 1974-1975 - pagina 97

REVALIDATIE IN VIETNAM

De VU gaat de wederopbouw van Vietnam steunen. Deze steun zal bestaan uit "de KonW eh* Inrichting van een revalidatie­af deling bij het Binh Viên Ha­lan (Holland Ziekenhuis), dat door het Medisch Comité Nederland Vietnam in samenwerking met een aantal Nederlandse universiteiten gebouwd zal worden in de bevrijde gebieden van Zuid­Vietnam. Om het begrip revalidatie iets te verduidelijken, om inzicht te ver­ krijgen in de omstandigheden waar­ onder revalidatie in Vietnam plaats­ vindt en om wat meer te weten te komen over het projekt 'VU voor VietnamV had A d Valvas een ge­ sprek met Kees en Katy Willink, die enige tijd in een revalidatie cen­ trum in Zuid Vietnam werkzaam waren, en met Wilbert Nieuwstra­ ten, student­assistent bij de revali­ datie afdeling van de VU en een van de medewerkers bij het revali­ datieprojekt 'VU voor Vietnam'. Kees en Katy Willink werkten in 67/68 respektievelijk als arbeids/ ergo therapeut (1) en als verpleeg­ ster in een Quaker revalidatie cen­ trum in Quang Ngai. Daarna hiel. den zijn nog regelmatig kontakt met hun ex­team genoten, die nog in Quang Ngai werken. HvZ: Ik heb het idee dat veel men­ sen zich bij revalidatie weinig kun­ nen voorstellen, weinig meer dan wat ze te zien krijgen in de voor­ filmpjes in de bioskoop. Kan een van jullie proberen om het begrip revalidatie te omschrijven? Kees: Revalidatie is een team­ge­ beuren, waarin verschillende disci­ plines vertegenwoordigd zijn: ver­ pleegkunde, arbeids­ergo therapie, fysiotherapie, sociaal­maatschappe­ lijk werk, de arts, prothesemakers, en technici. Het is het oefenen van mensen die een tijdelijke of blij­ vende handicap hebben om rich aan te passen aan de eisen die zij aan zich zelf stellen en die door hun maatschappij aan hen worden gesteld. HvZ: Kun je aangeven welke ont­ wikkeling iemand, die gehandicapt wordt moet doormaken voordat hij weer in staat is min of meer nor­ maal te funktioneren? Wilbert: Je kunt revalidatie in een aantal fasen indelen. Een fase van het medisch herstel, waarin je pro­ beert om te voorkomen dat de mensen nog erger gehandicapt w o r . den. De fase van het herkrijgen van de verloren gegane lichaamsfunk­ tie, waarin met fysiotherapie en arbeids/ergo therapie geprobeerd wordt om de mensen met hun han­ dicap te leren funktioneren. En een derde fase van terugkeer in het maatschappelijk leven, via maat­ schappelijk werk, arbeidskunde en het aanbrengen van speciale voor­ zieningen in huis. HvZ: Met problemen van welke aard werden jullie in Vietnam ge­ konfronteerd? Kees: Voor 95 % van de gevallen waarmee wij te maken hadden ging het om traumatische oorzaken t.g.v. oorlogshandelingen. Dit, terwijl wij werkten in een burgerziekenhuis in Quan Ngai. Er was een tekort aan medische voorzieningen, waardoor er nare dingen voorkwamen die anders niet nodig waren geweest, bijv. infekties en onnodige amputatie als gevolg daarvan. Ook waren er direkt ge­ koppeld aan de oorlog ziekte zoals malaria, die daar endemisch voor­ kwam. Dit verergerde o.a. door de met water gevulde bomkraterr in de landbouwgebieden, waarin de malariamug uitstekend kan broe­ den. Wilbert: Door de oorlog is er een achterstand in met name de pre­ ventieve gezondheidszorg, waar­ door veel infektieziekten niet be­ streden konden worden: polio, tu­

berculose, cholera. Ook de onder­ voeding is indirekt een gevolg van de oorlog, zodat je kunt zeggen dat ook de overige 5 % van de mensen die in een revalidatie centrum be­ handeld worden vaak bijkomende verschijnselen hebben die indirekt door de oorlog zijn veroorzaakt. HvZ: Hoe is de situatie op dit mo­ ment in Vietnam? Er verschijnen weinig grote koppen meer over Vietnam in de kranten. Toch krijgt de nauwgezette lezer uit allerlei kleine berichtjes de indruk dat er nog veel slachtoffers vallen op dit moment. Wilbert: Dagelijks lopen er nog mensen op mijnen. Kees: De mijnen zijn niet opge. ruimd en er wordt nog steeds ge­ schoten en gebombardeerd. Wilbert: Een van de verontrusten­ de berichten is, dat, de in de bio­ logische oorlogvoering van de A me­ rikanen gebruikten, herbiciden in­ vloed hebben op ongeboren kinde­ ren. Hierdoor neemt het aantal miskramen en aangeboren misvor­ mingen toe. Voor de revalidatie zijn dit zeer moeilijke patiënten. Deze extra kategorie zwaar gehan­ dicapte mensen leggen een zware belasting op de revalidatie voorzie­ ningen. Kees: Bij revalidatie moet je ook denken aan de derde fase die Wil­ bert noemde, de herintegratie in de maatschappij. Vietnam js een agra­ risch land, maar de meeste land­ bouwgrond is vergiftigd en ver­ woest door bomkraters. En in oor­ logstijd was het niet mogelijk om de dijkjes rondom de sawa's t e on­ derhouden. Hierdoor spoelde t i j . dens de moessonregens alle Wel­ grond weg. Zelfs gezonde mensen kunnen moeilijk aan de slag komen, laat staan invaliden. We spreken erg over de somatische kant van reva­ lidatie. Ook de psychische schade is onvoorstelbaar groot. Wat er is afgestompt en geestelijk verminkt moeten we nog t e weten komen. HvZ: Vóór het bestand (begin '73) is er veel gediskussieerd over de wijze van oorlogvoering, over het gebruik van wapens als napalm en fragmentatiebommen, die gericht zijn tegen de burgerbevolking en volgens internationale verdragen zijn verboden. Kregen jullie de in­ druk dat de slachtoffers onder de bevolking het gevolg waren van systematisch tegen hen gerichte oorlogvoering? Katy: In Quang Ngai werkte Dr. Atje Vennema, die als longarts aan de hand van proeven heeft kunnen bewijzen dat er een verboden gas werd gebruikt om de bevolking tot evacuatie te dwingen. Misschien waren daar ook Viet Cong onder. Gezonde mensen hoeven aan dat gas niet te sterven, maar van de ouderen, de jonge kinderen en de ondervoedde mensen overleefden een groto aantal de aanval meestal niet. Het klinkt als een holle frase, maar dit systeem van oorlogvoering is tegen de bevolking gericht. Er wa­ ren helicopters met acht mitrail­ leurs eronder, die overvlogen en om de 30 cm. kogels naar beneden goten. Dat gaat met zo'n snelheid en zo'n dichtheid; daai kom je als burger niet tussendoor. Katy: Napalm patiënten hebben we weinig gezien. De meeste slacht­

STUDENÏÏN SOCIËTEIT VEKHUÜB VA N DRIE SFEERVOLLE ZALEN voor een geslaagde borrel, feest etc. Herengracht 384 A Amsterdam

Inlichtingen: tel. 242620 n a 17.00 uur.

offers haalden het ziekenhuis niet. Maar het werd wel degelijk ge­ bruikt. HvZ: Ondervonden jullie onder die omstandigheden niet enorme moei­ lijkheden bij het uitoefenen van re­ validatie? Ik denk aan materiaal­ schaarste e.d. Kees: Hout om b.v. krukken te ma­ ken is erg schaars. We konden nog wel wat van oude kisten gebruik maken. Verder waren bepaalde prothese onderdelen als kniege­ wrichten, ellebogen en handen niet te krijgen, en moesten dus geïm­ porteerd worden. Doordat het oor­ logsmateriaal altijd voorrang kreeg, en­ door het bürokratisch systeem, was het heel moeilijk om materia­ len te importeren en naar het zie­ kenhuis te krijgen. Katy: W e probeerden zoveel moge­ lijk inheems materiaal te gebrui­ ken, om niet de vietnamezen nog weer op een andere manier van ons afhankelijk te maken. A lleen wanneer het beslist noodzakelijk was importeerden we dingen. Ook probeerden we onszelf over­ bodig te maken door 50 % van het programma aan opleiding van viet­ namezen te besteden. HvZ: Is er bij de opzet van het re­ validatieprojekt 'VU voor Vietnam' rekening mee gehouden dat er zich in Vietnam m.b.t. de revalidatie dit soort moeilijkheden voordoen? Wilbert: In Quang Tri, waar het 'Holland Ziekenhuis' komt te staan is de situatie nog veel erger op dit moment. Met name de laatste jaren zijn daar enorme verwoestingen aangericht. Er is vrijwel helemaal geen materiaal meer ter plaatse aanwezig (b.v. totaal geen hout). Dit bleek uitgesprekken die we ge­ had hebben met mevrouw Hoa, de minister van volksgezondheid van de Voorlopige Revolutionaire Re­ gering ( W R ) en haar delegatie, en uit de briefwisseling die we met de W R gehad hebben. Hoe graag we ook van lokale ma­ terialen gebruik zouden maken, voorlopig zullen we de meeste materialen moeten sturen. Door de W R is hierom ook gevraagd. HvZ: Uit jullie beschrijving kreeg ik ­de indruk dat revalidatie het werk is van vele deskundigen, die naar ik aanneem niet in Quang Tri aanwezig zijn. Hoe denk je met het projekt aan die moeilijkheid tege­ moet te komen? Wilbert: Vanwege de nog steeds onzekere toestand vindt de W R het beter dat er voorlopig geen Ne­ derlanders naar Quang Tri gaan. Ter plaatse zijn inderdaad weinig deskundigen. Evenals bij het pro­ jekt van de Quakers is het daarom de bedoeling dat in het VU­revali­ datieprojekt veel tijd aan opleiding wordt besteed. Die opleiding zal plaatsvinden met

hulpmiddelen, die worden meege­ stuurd, zoals voorbeelden van reva­ lidatie middelen, die in Nederland worden gebruikt. Bijvoorbeeld een rolstoel, waarop vele variaties zijn toegepast. Ook worden er vertalingen van leerboeken gemaakt en meege­ stuurd. Een belangrijk punt is dat we verwachten dat er veel e.\­pa­ tienten zullen zijn, die niet kunnen terugkerffia in de agrarische maat­ schappij. We willen proberen voor deze mensen een oplossing te kre­ eren door ze een opleiding aan te bieden als revalidatie technicus. Enerzijds zou daardoor kunnen worden voorzien in de behoefte aan prothes«», rolstoelen, krukken etc. A nderzijds kunnen we de men­ sen de mogelijkheid bieden een be­ roep uit te oefenen. HvZ: Een ander pnnt is de levens­ wijze van de mensen in Vietnam, die erg verschilt van de Neder­ landse. Heeft dit voor revalidatie ingrijpende koncequenties? Kees: Hun manier van werken is heel anders, er wordt ontzettend veel handarbeid verricht Katy: Bijvoorbeeld vanwege het werken op het land kurmen prothe­ sen niet van hout zijn. Kees: Voet prothesen moeten zo gemaakt worden dat men op de modderige rijstvelden niet kan uit­ glijden en toch niet wegzakt. Dit stelt bijzondere eisen aan opper­ vlakte en stabiliteit. Dit soort moeilijkheden speelt eigenlijk bij alle soorten handicaps. Z o is het lopen op een prothese in Vietnam een hachelijke zaak. E r zijn maar twee verharde wegen, de weg van Hanoi naar Saigon en de dwarswegen in Oost­West rich­ ting. Verder zijn er alleen onver­ harde wegen, die ofwel modderig, ofwel zeer oneffen zijn. Katy: Ook voor de rolstoelen geldt dit. De moderne, die wij hier ken­ nen zijn daar niet geschikt. De Vietnamezen hebben zelf van losse fiets onderdelen een veel bruik­ baarder model geconstrueerd. Wilbert: Voor de tentoonstelling, die we de laatste week van okto­ ber in het hoofdgebouw gaan in­ richten zullen we met de gegevens van Kees en Katy een dergelijke rolstoel konstiueren. HvZ: Wordt ook voor wat betreft de verschillende levenswijze gepro­ "beerd om in het projekt 'VU voor Vietnam' de revalidatie middelen die naar Vietnam gaan aan te pas­ sen? Wilbert: Ja, we proberen zoveel mogelijk van dit soort gegevens te verzamelen. We bekijken alle akti­ viteiten die in een revalidatie cen­ trum plaats zouden moeten vinden op deze aspekten en we proberen onze apparaten en instrukties daar­ op af te stemmen. Dat is waaj we

op de revalidatie afdeling van de VU op dit moment mee bezig zijn. HvZ: Een heel ander punt is dat veel mensen zich afvragen of zo'n projekt als 'VU voor Vietnam' nu wel gericht zou moeten zijn op de bevrijde gebieden. N u is een van de argumenten van het Medisch Co­ mité o m juist daar het ziekenhuis neer te zetten, dat de gezondheids­ diensten er effektief georganiseerd zijn zodoende garanderen dat de hulp werkelijk bij de mensen te­ recht komt. In die gebieden is geen sprake van komiptie en zwarte markt. Kees: Zuid Vietnam is zeer büro­ kratisch en er is veel korruptie. Een heleboel ­ verdwijnt onderweg. Ik heb duidelijk de indruk gekregen dat de gezondheidszorg in de be­ vrijde gebieden effektiever is. Bijvoorbeeld. De arts van ons team werd tijdens het Tet offensief door de Viet Cong gevangen genomen en twee maanden meegevoerd door de bergen in de bevrijde gebieden. Toen er op een gegeven moment iemand ziek werd was binnen 24 uur een arts op de fiets ter plaatse. Dat maakte toch wel indruk. Nu kun je zeggen, goed dat is eep politieke stunt, maar dat geloof ik bijna niet. Ik geloof dat je toch prima voor s je eigen legers gaat zorgen. Wilbert: Ook voor wat betreft de revalidatie voorzieningen is het ver­ schil tussen de gezondheidsdiensten van de Republiek Vietnam en de W R opvallend. De regering in Saigon beschikt op het momem over 6 revalidatie centra, gefinan­ cierd uit particuliere bronnen uit de V.S. en allen zeer luxe uitge­ voerd. Maar eigenlijk fungeren deze centra alleen als prestige Ob­ jekten; ze werken voor slechts weinig mensen en voor veel geld. Alleen het Quaker­hospitaal in Quang­Ngai vormt hierop een uit­ zondering. De W R heeft op het moment nog geen revalidatie voor­ zieningen. Niet omdat ze er niet aan gedacht hebben, maar omdat hun gezondheidsdienst zich door de oorlog en dus de noodgedwongen flexibiliteit, moest beperken tot pre­ ventie en eerste hulp. De gezond­ heidsdiensten hebben tot nu toe niet vanuit vaste ziekenhuizen, maar in de dorpen gewerkt, bij wij­ ze van spreken op de fiets. Binh Viên Ha­lan wordt hun eerste zie­ kenhuis. HARM

VA N ZUTHEM A .V.

(1) Onder arbeids­ergo therapie wordt verstaan h e t revalideren van mensen, die geestelijk en/of lichamelijk gehandicapt zijn, door ze te betrekken by arbeid en a n ­ dere aktivlteiten in specifiek ge­ kozen situaties, zodat patiënten weer deel kurmen gaan nemen a a n h e t leven in al zun facetten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen