Ad Valvas 1975-1976 - pagina 67

AD VALVAS - - 3 OKTOBER 1975

Beeld sociaal-wetenschappelijk

onderzoek niet rooskleurig?

Konklusies rapport-Hoogerwerf zijn veel te stellig 'Bij een beschikking van 4 juli 1974 hebben de mmisters van Sociale Zaken en voor Wetenschapsbeleid, mede namens de ministers van Cultum-, Recreatie en Maatschappelijk Werk, van Justitie en van Volksgezondheid en Milieuhygiëne, een Verkenningscommissie sociaal onderzoek ingesteld. De taakomschrijving van de commissie luidde als volgt: 'De verkenningscommissie heeft tot taak zich te oriënteren in2ake de doelstellingen, het werkterrein, de aard van de werkzaamheden, de opvattingen over de beleidsrelevantie daarvan en de externe relaties van een aantal instellingen, die uit hoofde

gen en de maatschappelijke ontwikkeling. 'Uitgaande van haar taakomschrijving heeft de commissie getracht voor zo ver mogelijk de volgende probleemstelling te beantwoorden: • Hoe is de bestaande situatie ten aanzien van het sociaalwetenschappelijk onderzoek in Nederland, voor zo ver dit onderzoek valt binnen de taakomschryving van de commissie? • Langs welke wegen kan men trachten te komen tot vergroting van de bijdragen van dit onderzoek tot de formulering en de oplossing van maatschappelijke problemen, de bijdragen van dit onderzoek, tot de ontwikkeling van de wetenschap, en de doelmatigheid van dit onderzoek?'

Begrenzing

Dr. J. de Jonge van hun primaire statutaire doelstellingen of maatschappelijke taak • hetzij ten behoeve van de departementen van Sociale Zaken, van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk, van Justitie en van Volksgezondheid en Milieuhygiëne sociaalwetenschappelijk onderzoek verrichten op het terrein van

Kommentaar de sociale voorzieningen en de maatschappelijke ontwikkeling; • hetzy aktiviteiten verrichten ter bevordering, coördinatie of financiering van zodanig onderzoek.' Nader overleg met de betreffende departementen leidde ertoe dat van de commissie ook aanbevelingen werden verwacht over alle vormen van onderzoek op het gebied van de sociale voorzienin-

onderzoek

In tegenstelling tot wat in het voorwoord door de ministers Trip en Boersma gesuggereerd wordt, blijkt het rapport; niet op het hele sociaal-wetenschappelijk onderzoeksterrein betrekking te hebben, maar slechts op het in de taakstelling genoemd terrein en dan nog maar voor zover op deze terreinen onderzoeksprojekten bij het Sociaal-Wetenschappelijk Informatie- en Documentatiecentrum van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen c.q. de Ministeries van C.R.M., Sociale Zaken, Volksgezondheid en Milieuhygiëne en Justitie geregistreerd waren. Dit betekent derhalve dat wetenschappelijke activiteiten die bij genoemde instanties (nog) niet als onderzoeksproject aangemeld waren door de commissie niet in haar beschouwingen werden betrokken. Dit houdt in dat niet uitgesloten moet worden geacht dat resultaten van belangwekkende theoretische studies op genoemde terreinen aan de aandacht van de commissie zijn ontsnapt.

„Ik heb mij wel eens laten vertellen, dat enkele decennia geleden er nog maar 5000 ä 6000 ziektebeelden en syndromen bekend waren; op dit ogenblik zijn het er omstreeks 30.000. Ik heb zo ongeveer de indruk dat de tarifering door artsen bevredigend gelijke tred gehouden heeft met de aanwas in kennis." Aldus de rector in zijn toespraak. In die 25 jaar is de VU enorm uitgegroeid. De medische faculteit speelt daarin een eervolle rol. Volgens Diepenhorst zal dit de huidige decaan, als deze terugkijkt op al het werk van de faculteit, met een zekere trots vervullen, voorzover hij zich voor deze gevoelens ontvan-

ferentiatie. De output bestaat uit wetenschappelijke kennis en beleidsadviezen, terwijl de effecten hiervan, de zgn. outcomes, opgevat werden als de positieve en negatieve bijdragen van het onderzoek tot de oplossing van maatschappelijke problemen. Opgemerkt zy dat de effecten van wetenschappelijke kennis en beleidsadviezen op de oplossing van maatschappelijke problemen door de commissie niet zyn onderzocht.

Theoretisch model De commissie werkt met een eenvoudig systeetnmodel, dat sterk toegespitst wordt op de doelmiddelenterminologie. De imputs worden onderscheiden in doeleinden en middelen ten aanzien van het onderzoek. Het onderzoekssysteem bestaat uit wetenschappelijke onderzoekers met hun onderzoeksdoeleinden en him onderzoeksmiddelen. Deze inhoud van het onderzoekssysteem wordt nader opgesplitst in de volgende vier 'aspecten': Democratisering, rationalisering, integratie en dif-

Medische faculteit 25 jaar De medische faculteit van de VU bestaat vijfentwintig jaar. Bg de promotie van drs. Cornil tot doctor in de geneeskunde wees prof. Diepenhorst op dit heugelijke feit. Hij had eens nagegaan hoeveel promoties er in de afgelopen 25 jaar by de medische faculteit zqn geweest: 118. Totaal zijn er 1033 examens afgenomen, die jonge artsen in staat stelden Nederland te gaan dienen. Bovendien heeft de VU 53 tandartsen geleverd.

In Ad Valvas van 26 september jl. verscheen een artikel van Gerbrand Feenstra over het rapport 'Sociaal-wetenschappelijk onderzoek en beleid' uitgebracht door de verkenningskommissie sociaalonderzoek. In bijgaand artikel geven drs. J. A. W. de Bruin en dr. J. de Jonge hun commentaar op genoemd rapport. Na een weergave van taakstelling (geleverd door vijf ministeries) en probleemstelling door de commissie zullen achtereenvolgens de begrenzing van het onderzoek, het daaraan ten grondslag liggende theoretische model, de gebruikte methode voor dataverzameling en interpretatie van de onderzoeksresultaten de revue passeren. Tenslotte zullen in een volgend artikel de aanbevelingen en de beleidstheorieën, die daaraan ten grondslag lijken te liggen worden geanalyseerd.

^

'

^

TAKlêf =U

ir«^ ff I pe VRIJC OWPCRAfEMCR

keiijk toont. Prof. Diepenhorst wilde daarom van de gelegenheid gebruik maken om „in het openbaar zijn grote eerbied uit te spreken." IG.H.)

Drs. J. A. W. de Bruin Het onderzoek bestond uit een schriftelijke enquête onder 280 leiders van de tot onderzoekspopulatie behorende projecten en 121 hoofden van instellingen waarbinnen die projeeten verricht worden. Voorts werd schriftelijk en mondeling contact gelegd mte een aantal deskundigen. Ook werd kennis genomen van ter beschikking staande literatuur en statistieken op het onderzoeksterrein. Beziet men de gebruikte vragenlysten, dan wordt de indruk gewekt dat deze nogal willekeurig zijn samengesteld. Vragen naar wegen en middelen om tekortschietende elementen van het systeemmodel te verbeteren, werden niet ten aanzien van alle elementen gesteld. Tevens kan opgemerkt worden dat in dit opzicht leiders van instellingen wat vaker naar hun mening gevraagd wordt dan onderzoekers. Zo wordt er aan leiders van Instellingen gevraagd naar hun mening over meerjarenplanning, de onderzoekers niet. Wanneer ten aanzien van bestaande of toekomstige verschijnselen positieve of negatieve aspecten te onderkennen zijn, stelt de commissie vragen die zich slechts op één aspect richten. Zo wordt de leiders van de instellingen gevraagd om de voordelen van meerjarenplanning aan te geven, de vraag naar de nadelen ontbreekt. Aan alle respondenten wordt gevraagd om factoren te noemen die een nadelige invloed gehad hébben op het leveren van de be-

NEDERLANDS INSTITUUT VOOR VREDESVRAAGSTUKKEN H. J. NEUMAN:

Ontspanning, Handel en Emigratie is de derde publikatie in de NIVV-reeks, waarin actuele ontwikkelingen op het gebied van vrede en veiligheid worden belicht en geanalyseerd. De auter beschrijft wat zich heeft afgespeeld rond de poging van senator Jackson om de Amerikaanse handelconcessles aan de Sovjet Unie afhankelijk te stellen van een verruiming van emigratiemogelijkheden voor Joodse Sovjet burgers. Eerder zijn in de NIVV-reeks verschenen: — Wapenfeiten 1975 — Cyprus; mislukte republiek Al deze publikaties zijn by de boekhandel verkrijgbaar voor ƒ 4,— per stuk. Men kan zich op de NIVV-reeks abonneren door onderstaande bon in te vullen en ongefrankeerd toe te sturen aan: NIVV, antwoordnummer 1275, Den Haag. Naam en voorletters Adres en woonplaats abotineert zich op de NIVV-reeks. De kosten van het abonnement bedragen ƒ 18,—, welk bedrag na ontvangst van de reeds verschenen publikaties zal worden overgemaakt op girorekening 1756564 t.n.v. NIVV, Den Haag. Het abonnement geeft recht op de eerste zes publikaties. Datum

Handtekening

oogde maatschappeiyke en wetenschappelijke bijdrage van het onderzoek. De vraag naar positieve factoren ontbreekt. De commissie heeft dus zelf invloed gehad op de totstandkoming van het sombere beeld van het sociaal-wetenschappelijk onderzoek naar de mening van betrokkenen in kwalitatief opzicht te vergelijken met vroegere situaties c.q. met andere onderzoeksterreinen.

Interpretatie onderzoeksresultaten Om dit artikel niet al te zeer te doen uitdijen beperken we ons tot een voorbeeld: De commissie constateert dat enerzijds er een hc«e mate van specialisatie en differentiatie bestaat, terwijl anderzijds nog steeds de helft van de onderzoekers meer taakverdeling wenst. Volgens de commissie Is dit een aanwijzing dat de differentiatie van het Nederlandse onderzoekssysteem niet volgens weloverwogen maatstaven is tot stand gekomen. De redenering van de commissie achten wy niet overtuigend. Wat eerst als aanwijzing wordt opgevoerd, blijkt op pag. 36 van het rapport reeds tot feit geworden: 'de differentiatie zoals die nu in het onderzoekssysteem bestaat, is niet weloverwogen tot stand gekomen'. Proclameren hier de onderzoekers in één bepaald geval snel een aanwijzing tot een feit, de ministers "Trip en Boersma gaan in hun voorwoord helaas nog veel verder. Op basis van een over het geheel genomen toch wel genuanceerd onderzoeksverslag komen zij tot een aantal conclusies die in veel te stellige bewoordingen worden gepresenteerd.

Misplaatste grap Vijf studenten in Utrecht hebben een grap uitgehaald. Zij ontvreemdden een schilderij van Nicolaas Macs, een portret van een hoogleraar, die in de 17e eeuw professor was te Utrecht. Ook namen zij een kostbaar Delftsblauw bord weg uit het Academiegebouw. Hoewel zij de artikelen weer keurig terugbrachten, is de rector magnificus toch van plan hen een reprimande te geven. Het vervelende met dit soort grappen is, dat die in feite alleen leuk zijn voor degenen die hem uitvoeren; anderen denken met een echte diefstal te maken te hebben, vinden het jammer of niet, al naar gelang hun belangstelling voor kunst. Dat een labiel iemand de Nachtwacht beschadigt om in de krant te komen is enigszins te begrijpen; dat vijf studenten hetzelfde doen wekt alleen maar bevreemding. - - . - ' . - ' (C.H.)

,'

.' ' ^

Hei staatspaard op Vesvu-lcongres Het Vesvu-kongres „Ekonomie en Staat" van 6, 7 en 8 oktober ajs. zal niet alleen in woord de rol van de staat en haar daarbq behorende funkties onderzoeken, maar deze zullen ook getracht verbeeld te worden door de Belgische kunstenaar Roland van de Berghe. Van den . Berghe zal bij de aula zijn „Staats> paard" (vervaardigd in 1969-'71; bestaande uit ijzer, rubber, leer, hout; hoogte ongeveer 250 cm) tentooa stellen. Niet alleen tentoon stellen de bezoekers kunnen het ook 'berijden'. Het Staatspaard, dat Van de Berghe voor ƒ 1 te huur aanbiedt, bestaat uit een viertal sprieten, die elk op een driepoot steunen. Aan de top van de sprieten zitten stijgbeugels, bit, leidsels, enz. vast. Alleen de attributen die het paard in bedwang moeten houden zijn er, het paard zelf is slechts symbolisch aanwezig. Het ruiterportret heeft een lange traditie in de westerse beeldende kunst. Vanaf de antieke oudheid liet de heerser zichzelf te paard verheerlijken, in de verwachting dat zijn persoonlijkheid daarmee in de tijd werd vast gelegd. Heel anders is dit gesteld met 'het staatspaard'. Van den Berghe ziel het paard als het symbool van onderwerping en willoze beteugeling bij uitstek; zo ontstaat een parallel met de staat als een remmende en beteugelende instelling. Rob Vos

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen