Ad Valvas 1975-1976 - pagina 359

AD VALVAS — 4 JUNI 1976

3

Uiteenlopende meningen en commentaren

Wat is wezenlijke inhoud van doelstellingsconflict en waar loopt dit alles op uit? Zoveel hoofden, zoveel zinnen, dat bleek ook nu weer toen Ad Valvas een aantal mensen benaderde om nog eens naar hun mening te vragen inzake het „doelstellingskonfiikt". Op deze manier wilden wij proberen enige orde te scheppen in de schier eindeloze stroom van verklaringen en ingezonden stokken, die er in de laatste maanden zgn vrygegeven. Aan de telefonisch benaderde personen werden over het algemeen de volgende twee vragen voorgelegd: 1) Wat is volgens u de wezeniyke inhoud van het zg. „doelstellingskonfiikt" zoals dat de laatste maanden speelt op de V.U. en 2) Waar zal volgens u deze diskussie op uit lopen? Johan de Jong van het SRVU-bestuur gat' zijn standpunt weer in dezelfde bewoordingen waarin het is te lezen in de SRVU-brochure „Goedemorgen broeders, al nagedacht. . . ? " De Jong: „Wij vinden dat het in dit konllikt, want zo kun je het volgens ons wel noemen, gaat om een aanval op de progressieve beweging op de VU, met schijnbaar als inzet een diskussie over een zogenaamd theologisch probleem tussen de CPN en de doelstelling. Op het moment nu dat gezegd wordt: „CPN-ers moeten eruit", dan doe je dat met een bepaalde interpretatie van de doelstelling in de hand, een inteipretatie die je dan toespitst op een bepaalde partijpolitiek. En wie zegt me, dat men dat verder niet zal gaan doen met andere progressieven. Diepenhorst wees zelf ook al op die mogelijkheid, door te zeggen dat als we de communisten geweerd hebben, mensen verholen communist worden, hetgeen kan worden afgeleid uit hun stemgedrag. Je kan dus al snel zeggen dat iemand die b.v. tégen een verdrag met Potchefstroom stemt, communist is, en niet aan de doelstelling beantwoordt." De SRVU hield zich op de vlakte wat betreft het beantwoorden van de vraag of iemand met communistische sympatieen de dan/welverklaring wel of niet kan ondertekenen. De Jong: „Daar doen wij als SRVU geen uitspraak over. Een ieder moet persoonlijk bepalen of hij een eventueel CPN-lidmaatschap kan kombineien met de doelstelling. Overigens moet de doelstelling beslist niet worden afgeschaft, dat is niet wat wij willen. Wij beschouwen de dan/wel verklaring als een prima compromis tussen de mensen die geïnspireerd zijn vanuit de doelstelling van de VU en de mensen die dat niet direkt zijn, maar wel respekteren dat die doelstelling er is. Maar het konflikt zoals dat nu speelt is een heel duidelijke politieke aanval op de piogressieven vanuit een bepaalde hoek opgezet, door mensen die daarmee heel bewust zijn begonnen. Voorlopig wordt die aanval toegespitst op een aantal sympatisanten of vermeende CPN-leden. Wij stellen twéé eisen om deze zaak tot een goed einde te brengen: 1) de dan/wel-verklaring moet onverkort en ongewijzigd gehandhaafd blyven; 2) géén politieke diskriminatie op de VU!"

Door Ben Rogmans

zien zeer zeker tot de VU-gemeenschap behoren." Volgens Van Andel is het huidige konflikt ook veel meer het gevolg van een opnieuw toetsen van de doelstelling en een opnieuw ter diskussie stellen van het bestaansrecht van een bijzondere universiteit, dan een diskussie die speciaal gericht is op de vraag of CPN-lidmaatschap valt te combineren met hetondertekenen van de dan-welverklaring. Verder zei van Andel: „In direkte zin geloof ik, dat de op dit moment bestaande meningsverschillen zullen uitlopen op een weinig bevredigende dialoog: een dialoog is een beurtzang en niet een elkaar overtuigen! Over de toekomst van deze bijzondere universiteit ben ik ergens wel weer optimistisch. Ik geloof dat de VU in toenemende mate in een hartelijke behoefte voorziet, en ik ben niet geneigd om te zeggen: „laat maar lopen dat bijzonder onderwijs". De kans dat er werkelijk iets uitkomt is nog open."

Discussienota

Ook de commissie doelstelling, die elf leden uit diverse groeperingen onder voorzitterschap van Prof. dr. M. A. Maurice in zich heeft verenigd, signaleert in haar eerste diskussie-nota de problemen met benoemingscommissies als „praktisch" terwijl men als hoofdzaak ziet de nieuwe plaats die de doelstelling steeds in het wetenschappelijke werk is gaan innemen. Overigens wilde prof. Maurice liever nog geen persoonlijk commentaar leveren, in verband met de universiteitsraadsvergadering van dinsdag 1 juni j.1. Op het moment dst hem om commentaar werd gevraagd was deze vergadering nog niet gehouden, en hij vond het verstandiger om nog niets te zeggen omdat volgens hem däär de diskussie moet plaatsvinden. Naast prof. Maurice was het prof. dr. G. J. Sizoo, ere-lid van het bestuur der Vereniging, die geen commentaar wilde geven. Prof. Sizoo: „Nee, dat vind ik helemaal niet nodig, daar is al zoveel over geschreven. .. Daar heb ik verder niets over te zeggen". De mening van prof. Sizoo in deze kwestie komt Persoonlijke zaak overigens ook niet duidelijk naar Mundus-voorzitter Paul Paardekoo- voren in een kort vraaggesprek rtiet per was dezelfde mening toege- hem in het doelstellingsnummer daan als de SRVU-voorzitter. Mun- van VU-magazine van mei 1976. dus is de SRVU-afdeling op de fa- Prof. Sizoo werd daar alleen gekulteit der sociale wetenschappen, noemd in verband met algemene waar zich tweemaal een konflikt aspecten van de dispensatieweigevoordeed bij het instellen van een ringen, waarover hij het bestuur der benoemingskomuiissie. Paardekoo- Vereniging adviseert. per: „Ook wij zijn van mening dat iemand voor zichzelf moet uitma- Evenals van Andel en de commissie doelstelling wilde prof. dr. J. ken of hij de dan/wel verklaring ondertekent. I)e politieke overtui- Verkuyl de huidige botsingen liever zien als onderdeel van een groter ging is een persoonlijke zaak." geheel, dan alleen als enkele scherVanzelfsprekend zijn er personen op de VU die het oplaaien van de doelstellingsdiskusie in een heel ander licht plaatsen dan het te beschouwen als een aanval op de progressieven. Mr. H. van Andel, onder andere lid van de commissie doelstelling, wilde recht uit zijn hart spreken over deze zaak. Hij vond dat de kern ervan besloten ligt in de vraag waarop van dag tot dag en van jaar tot jaar opnieuw een antwoord op gegeven moet worden: „Is het in universitair verband mogelijk om een transcendentaal (populair gezegd: van bovenaf) betoonde liefde gezamenlijk respons te geven." Van Andel: „Over de aard van die liefde lopen de meningen nu weer met hernieuwde kracht uiteen. Je moet echter de hoofdoorzaak van de huidige moeilijkheden niet zoeken in de felheid van die meningen, maar veeleer in de onverschilligheid van velenr die formeel ge-

mutselingen rond het ondertekenen van de dan/wel-verklaring. Prof. Verkuyl pleit voor een dialoog, met als uitgangspunten a) het Christendom is onverenigbaar met totalitaire systemen, b) het communisme, zünde een totalitair systeem, draagt desondanks bepaalde gerechtighelds elementen in zich en c) het is belangrijk dat je weet waaróm iemand op een gegeven moment CPN-aanhanger is geworden: is hq dat met bepaalde missionaire bedoelingen, of juist wegens de totalitaire ideologie? Prof. Verkuyl: „Ik wil gewoon praten met zo iemand. En niet zo maar een paar seconden of zo, maar ik wil een diepgaand gesprek met hem voeren. Dat moet een open dialoog zijn, waarin de eis tot rechtvaardigheid voorop staat. Het praten over rechtvaardigheid met de mensen, dat is het belangrijkste." Prof. Verkuyl voert zijn eis tot een open dialoog zover door, dat hij maar met moeite telefonisch zijn standpunt wilde meedelen. „Ik wil veel liever in een persoonlijk gesprek met u deze materie eens uitdiepen", zo zei hij.

gebleken. Ik zie niet hoe er op basis van onwil tot het voeren van een gesprek een dialoog tot stand moet komen. Het gaat erom dat je er geen kijk op krijgt hoe de SRVU haar beleid voert ten aanzien van deze kwestie. Ik kan me voorstellen dat de CPN en de SRVU mensen vinden die op basis van het Christelijk geloof voor het socialisme kiezen. Ik kan niet iemands politieke richting voorschrijven op grond van het Christendom. Er moet dan ook wel ruimte zijn voor diverse politieke richtingen. De dan/wel-verklaring dient te worden gehandhaafd, maar wij willen wel de mensen persoonlijk kunnen vragen hoe zij bepaalde daden of woorden denken te combineren met de doelstelling", aldus VUSO-voorzitter Harm Scheepstra.

Serieus nemen

Dominee S. A. Boonstra, lid van de commissie doelstelling, vond dat men de doelstelling ook zou kunnen gehoorzamen buiten een kerk. „Ook daar kan men werken in de geest van het Evangelie van Jezus Christus. En iemand die zegt dat hij de dan/wel-verklaring kan ondertekenen moeten »we volledig serieus nemen. Of hij dat zelf combiGeen dialoog neren kan met een lidmaatschap Volgens de VUSO-voorzitter Harm van de CPN is in de eerste plaats Scheepstra zou zo'n dialoog met zijn kwestie, waarbij ik in tweede CPN-ers nooit op gang kunnen ko- instantie wel wil zeggen dat dat men, omdat bfl de VUSO het ver- voor mij onvoorstelbaar is. Maar trouwen in de gesprekspartners ja, ik heb ook onvoorstelbare kronontbreekt. De gesprekspartners sym- kels in mijn leven! Ik vind dat het patiseren volgensde VUSO met een een punt is waarover gediskuspartij die duidelijk te kennen heeft sieerd moet worden, maar ik vind gegeven dat er binnen haar eigen niet dat mensen die bereid zijn de kringetje, met name wat betreft dan/wel-verklaring te oiidertekcnen gemeenschap en verkondiging, geen uitgesloten moeten worden wegens ruimte is voor het christelijk geloof. andere aktiviteiten, bijvoorbeeld in de CPN." Verder heeft deze partij uitspra„De „diskussie" zoals die er moken gedaan als zou het geloof op menteel is, vind ik niet de gelukeen misverstand berusten. Scheep- kigste gang van zaken. Het moet er stra: „Die laatste uitspraken zijn veel persoonlijker toe gaan. Ik onzes inziens niet te stroken met zit bijvoorbeeld inaan een informeel de dan-wel-verklaring. Ik begrijp groepje met wat VUSO-mensen, niet hoe iemand die lid is van de een paar studentenpredikanten, wat CPN naar eer en geweten de VU PKV-ers en nog wat andere figuzou kunnen besturen. En dat is niet ren. Je probeert gewoon eens om alleen een persoonlijke zaak voor elkaar te bekijken hoever je ieder die denkt de doelstelling wèl met kunt komen en elkaar kunt begrijmet de CPN te kunnen combineren, pen. En ik vind dat dat meer zou maar het is een gemeenschapszaak moeten gebeuren, niet alles volgens om die mensen ter verantwoording die officiële daar zie ik te kunnen roepen. Tot op heden is niet zo veel organen, in. Belangrijk is geechter ons pogen om mensen per- woon dat je moet beginnen met soonlijk te benaderen vruchteloos een vertrouwen in de mensen die de dan/wel-verklaring ondertekenen en bijvoorbeeld lid zijn van de CPN. Het gaat daarbij niet zo zeer om de vraag öf hij lid is, maar veel meer om de vraag hoe hij tot zijn communistische sympathieën is gekomen. En dan zijn er een heleboel redenen te geven die het begrijpelijk zouden kunnen maken, let wel: begrijpelijk, niet acceptabel!" Aldus ds. Boonstra.

Rapport gesprek VU-PU binnenkort te verwachten.

Binnenkort zal de rapportage van de VU-delegatie die van 2 tolf'6 maart dit jaaj een bezoek bracht aan de Zuidafrikaanse Universiteit <fan Potchefstroom om er over de tussen beide universiteiten bestaande opinieverschillen te pr'aten, bekend worden. Het rapport zal de leden van de universiteitsraad samen met een op basis daarvan door de commissie internationale samenwerking geformuleerd advies met voorstellen worden aangeboden. Mogelijk vindt het raadsdebat over een en ander dan plaats in de vergadering van 17 augustus.

Uitersten Als we de kwestie alleen toespitsen op de vraag of CPN-ers op de VU mogen meebesturen vormen de antwoorden van enerzijds prof. dr. S. D. Fokkema (zie ook „de verklaring van zeventig") en anderzijds van Jos Besteman (zie ook de verklaring van VU-afgcsfudeerden voorzien van 229 handtekeningen in Trouw-van 7 mei j.1.), de twee uitersten. Prof. Fokkema wilde zijn mening niet nog eens veiwoorden en verwees naar bovengenoemde verkla-

r

t.

#» i

1

\f

If

V

Y'

\

De VU geniet zo langzamerhand landelijke bekendheid. Sommigen in de uithoeken van Nederland zullen U'e/ stellig de indruk hebben dat de communisten inmiddels de macht hebben overgenomen en met rode vlaggen over de terreinen van de VU paraderen. Maar wat is er nu werkelijk aan de hand? En waar zal dit alles op uitdraaien? Onze medewerker Ben Rogmans stelde vragen in deze geest aan verscheidene mensen op de VU. Hij sprak achtereenvolgens met Johan de Jong (SRVU), Paul Paardekooper (MUNDUS), mr. H. van Andel (lid commissie doelstelling), prof. M. A. Maurice (voorzitter commissie doelstelling), prof. G. J. Sizoo (erelid Vereniging), prof. 1. Verkuyl, Harm Scheepstra (VUSO), ds. S. A. Boonstra (universiteitspastor) en ds. L. Ringnalda. Voorts wordt in dit artikel nog verwezen naar de „verklaring van 70" en naar „de verklaring van afgestudeerden".

V

?^*^-i

K

-uM

I I Cl- la neleden werd er op LANX een doelstelling s discussie gehouden. Het loas een van de vele bijeen komsten die de afgelopen tijd hebben plaatsgevonden naar aanleiding van de, doelstellingsproblematiek. (foto: Peter van Vliet). .. ^ - . . :. . .. . ' ' . ^ L » Ä i

ring van de zeventig, waar hij nog steeds achter staat. In deze verklaring (Ad Valvas nr. 31, 29 april 1976) werd onder meer gezegd dat „degenen die dit Evangelie niet kennen, dan wel in meer of mindere mate afwijzen, ev. standpunten huldigen die strijdig zijn met zijn strekking, de betreffende (dan/wel, red.) verklaring niet te goeder trouw kunnen afgeven." Verderop vermeldt de verklaring: „(7.) Zo is het duidelijk, dat zowel de op de marxistische-leninistische levens- en wereldbeschouwing gebaseerde leer van de CPN, alsook de praktijk waarmee deze partij haar politieke doeleinden nastreeft, niet verenigbaar zijn met de strekking van de doelstelling van de universiteit." „Wij kunnen dan ook niet aanvaarden, dat leden van de CPN, en sympathisanten die de doeleinden van de partij dienen, functies in besturen van (sub)faculteit en Universiteit zouden bekleden en voor vaste aanstellingen in onderwijsposities in aanmerking zouden kunnen komen. Deze onaanvaardbaarheid geldt t.a.v. het lidmaatschap van de CPN des te scherper, aangezien de vereiste partijdiscipline individuele interpretatie van doctrines, en het maken van propaganda, die tegen de ideologische grondslagen van de partij gericht is, uitsluit." In de lijn hiervan verklaarde prof. dr. A. Troost op 5 maart al in Ad Valvas, dat de doelstelling „tot een lege formaliteit is geworden", als men met de doelstelling in de hand „geen discriminatie, d.w.z. onderscheiding en selectie op politieke gronden" zou mogen uitvoeren.

Afgestudeerden In de verklaring van afgestudeerden, gecoördineerd door drs. Jos Besteman, wordt gezegd dat de ondertekenaars het recht op bflzonder onderwüs respekteren, maar dat dit niet kan worden uitgelegd als het alleenrecht op bestuur, onderwijs en onderzoek voor leden of sympathisanten van bepaalde partijen met uitsluiting van andere. Een poging tot. zo'n politieke discriminatie moet verworpen worden en wordt zowel in strijd geacht met de evangelische doelstelling van de VU, als met de wet universitaire bestuurshervorming. Tenslotte vroeg Ad Valvas naar de mening van dominee Ringnalda. Deze vond het onbegrijpelijk dat op een Christelijke universiteit bij voorbaat op grond van statuten van een paitij-politieke keuze mensen wolden uitgesloten. Dominee Rinnalda wil een gesprek over wat Christendom hier en nu piecies is. Bij een discussie daaiover mag je niet van te voren al bepaalde mensen gaan weren! Ringnalda: „Die discussie moet uitlopen op een wederzijdse herkenning dal wetenschap niet waardevrij is. Op dit punt van overeenkomst tussen marxisme en cliristendom zal men het met elkaar moeten uitvechten. Men moet ophouden mensen Ie beoordelen op grond van statuten. Zo is Hitler ook aan de macht gekomen, door eerst de communisten uit te schakelen, en met deze vergelijking staat de geloofwaardigheid van de VU als christelijke universiteit op het spel." Enige maanden geleden heeft Ringnalda zich de woede van de Gereformeerde synode op de hals gehaald, omdat hij zich in deze kvi'estie namens de studentenastores te 'progressief' opstelde.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen